Ο ωραίος και η χρεοκοπία

Η «Ελ Παΐς» τον έχει χαρακτηρίσει «το όμορφο πρόσωπο της οικονομίας της Αργεντινής». Είναι επίσης γνωστός για τις μεγάλες του φαβορίτες, σαν αυτές που έχουν πολλοί ροκ σταρ, αλλά και την απέχθειά του για τα κοστούμια και ιδιαίτερα τις γραβάτες. Ο λόγος για τον υπουργό Οικονομικών της Αργεντινής Αξελ Κιτσιλόφ, ο οποίος το τελευταίο διάστημα έχει βρεθεί ξανά στο προσκήνιο λόγω των εξελίξεων στην πολύπαθη αυτή χώρα της Λατινικής Αμερικής, η οποία ενεπλάκη σε δωδεκαετή δικαστική διαμάχη με τους πιστωτές της μετά τη χρεοκοπία του 2001-2002.

Στο βιβλίο που έχει γράψει για τον Κιτσιλόφ με τίτλο «Αυτός που πιστεύει» («The believer»), ο συγγραφέας Εζεκιέλ Μπούργκο τον χαρακτηρίζει ως «τον ισχυρότερο υπουργό Οικονομικών που έχει η Αργεντινή εδώ και μία δεκαετία» και τον περιγράφει ως «συγκρουσιακό, με μεγάλη αυτοπεποίθηση» άτομο, που πολλές φορές εκλαμβάνεται ως «αλαζόνας» λόγω των πιστεύω του, και πρόσωπο «που ξεχωρίζει στους καιρούς που ζούμε».

Μεταξύ Μαρξ και Κέινς. Ο στενός συνεργάτης της προέδρου της Αργεντινής Κριστίνα Φερνάντες βρέθηκε για τα καλά στα πρωτοσέλιδα του διεθνούς – ιδιαίτερα του δυτικού – Τύπου τα τελευταία δύο χρόνια καθώς αποκτούσε όλο και μεγαλύτερη επιρροή στο Μπουένος Αϊρες. Η άνοδός του συνέπεσε και με την περίοδο που τα οικονομικά προβλήματα της Αργεντινής συνεχώς μεγάλωναν. Η είσοδος του Κιτσιλόφ, του οποίου τα ακαδημαϊκά γραπτά χρησιμοποιούν έννοιες του Καρλ Μαρξ για να ερμηνεύσουν το έργο του βρετανού οικονομολόγου Τζον Μέιναρντ Κέινς, στα μεγάλα σαλόνια της εξουσίας σηματοδοτεί τις προσπάθειες της κυβέρνησης στο Μπουένος Αϊρες να ασκήσει πιο στενό κρατικό έλεγχο στην οικονομία της Αργεντινής, σε μια χρονική περίοδο που η ανάπτυξη μειώνεται σημαντικά και ο πληθωρισμός καλπάζει, έγραφαν σε εκτεταμένο αφιέρωμα για αυτόν οι «Τάιμς της Νέας Υόρκης» στις αρχές του έτους.

Το Reuters έχει αναφέρει για τον Κιτσιλόφ ότι παρά τη νεανική του εμφάνιση, κάτι στο οποίο βοηθούν και οι μεγάλες του φαβορίτες, ο ίδιος έχει παρελθόν αριστερού παλαιάς σχολής που δεν πιστεύει ιδιαίτερα στο δόγμα της παγκοσμιοποίησης του 21ου αιώνα και θεωρεί ότι η Αργεντινή πρέπει να βρει μόνη της τον δρόμο προς τη βιομηχανική ανάπτυξη.

Εχει επανειλημμένα δικαιολογήσει την κρατικοποίηση της εταιρείας ενέργειας YPF, την οποία είχε αποκτήσει η Repsol το 1999, και έχει ασκήσει κριτική στην πολιτική προηγούμενων κυβερνήσεων να συνδέσουν το εθνικό νόμισμα της χώρας, το πέσο, με το δολάριο και να προχωρήσουν σε ιδιωτικοποιήσεις.

Πλέον, αναφέρουν οι «Τάιμς της Νέας Υόρκης», οι παπαράτσι τον ακολουθούν στη μεσοαστική γειτονιά όπου ζει, το Παρκ Τσας, ενώ τα μέσα ενημέρωσης έχουν κάνει πολλές φορές αναφορά στον συγκρατημένο τρόπο ζωής τον οποίο φαίνεται να έχει. Η αμερικανική εφημερίδα ανέφερε ακόμη ότι δεν οδηγούσε παρά ένα μικρό αυτοκίνητο Renault του 2008 και ότι όταν πήγαινε διακοπές με τη γυναίκα του, καθηγήτρια Λογοτεχνίας, και τα δύο παιδιά του δεν ήθελε να έχει μαζί σωματοφύλακες.

Η ιδεολογία του και η γενικότερη στάση της ζωής του ήταν πιθανότατα και ο λόγος που όταν ανέλαβε καθήκοντα υπουργού Οικονομικών στα τέλη του 2013, πολλοί στη Δύση αλλά και στην επιχειρηματική κοινότητα φοβήθηκαν ότι ο Κιτσιλόφ, τον οποίο επικριτής του τον είχε κάποτε χαρακτηρίσει «πύρινο μαρξιστή», μπορεί να έσπρωχνε την Αργεντινή ακόμη πιο βαθιά στην απομόνωση.

Ομως στην πορεία ο 43χρονος σήμερα γιος ενός ψυχιάτρου και μιας ψυχολόγου που έχει κατηγορήσει πολλές φορές ξένες εταιρείες για «λεηλασία» της χώρας του, έκανε πολλές προσπάθειες για να βρεθεί λύση στο θέμα του χρέους της Αργεντινής.

Προχώρησε σε συμφωνίες με το Κλαμπ του Παρισιού που εκπροσωπεί την πλειοψηφία των πιστωτών της χώρας για να προχωρήσει η αποπληρωμή χρέους και με τη Repsol για την κρατικοποίηση της YPF. Φαίνεται ότι «άλλαξε από το να είναι ιδεολόγος στο να είναι πραγματιστής» ανέφερε στο Reuters υψηλόβαθμο στέλεχος που έχει συνεργαστεί στενά μαζί του.

Επικρίσεις. Οι επικριτές της κυβέρνησης πάντως υποστηρίζουν ότι η προσπάθεια αυτή να γίνει μια πιο ορθόδοξη προσέγγιση προς τους διεθνείς επενδυτές οφείλεται πιθανότατα σε πολιτικούς λόγους. Οπως λένε, η Κριστίνα Φερνάντες έχασε τις περσινές ενδιάμεσες εκλογές, ο πληθωρισμός τρέχει και τα συναλλαγματικά αποθέματα της Αργεντινής μειώνονται. Επίσης η οικονομία βρίσκεται ένα βήμα πριν από την ύφεση και αναμένεται να καταγράψει την πρώτη μείωση του ΑΕΠ μετά το 2002, καθώς η βιομηχανική παραγωγή μειώνεται και ο πληθωρισμός πλήττει τις επενδύσεις και την αγοραστική δύναμη των Αργεντινών.

Μετά τη συμφωνία με το Κλαμπ του Παρισιού και πριν να κλιμακωθεί η δικαστική διαμάχη με τα hedge funds, ο Κιτσιλόφ υπερηφανευόταν ότι απέφυγε να εμπλακεί στην υπόθεση το Διεθνές Νομισματικό Ταμείο, το οποίο στο παρελθόν είχε αναγκάσει κυβερνήσεις της χώρας να μειώσουν τις κοινωνικές δαπάνες και να προχωρήσουν στην πώληση κρατικών εταιρειών. Η στρατηγική του είχε γίνει δεκτή με ικανοποίηση στη χώρα, όπου το ΔΝΤ αντιμετωπίζεται με μεγάλο σκεπτικισμό από πολλούς.

Ο Αξελ Κιτσιλόφ γεννήθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου του 1971, μεγάλωσε στο αριστοκρατικό προάστιο Ριγκολέτα του Μπουένος Αϊρες και φοίτησε σε καλά σχολεία. Εχει διδακτορικό στα Οικονομικά από το Πανεπιστήμιο του Μπουένος Αϊρες και ανέλαβε καθήκοντα υπουργού Οικονομικών της χώρας τον Νοέμβριο του 2013. Εχει διατελέσει καθηγητής στη Σχολή Οικονομικών Επιστημών του Πανεπιστημίου του Μπουένος Αϊρες. Δίδασκε Μικροοικονομικά, Μακροοικονομικά, Πολιτική Οικονομία και Μαρξιστική Οικονομία. Οσο ήταν φοιτητής ο Κιτσιλόφ απέκτησε φήμη ως ηγέτης κινήματος κατά του κατεστημένου.

Ο Εζεκιέλ Μπούργκο αναφέρει ότι οι γονείς του ανήκαν στη μεσαία τάξη και αναγνώριζαν τη σημασία της διανόησης. Ο πατέρας του, σύμφωνα πάντα με τον Εζεκιέλ Μπούργκο, αυτοκτόνησε όταν ο Κιτσιλόφ ήταν μόλις 22 ετών.  

Ο Κιτσιλόφ είναι γνωστός για τους πύρινους λόγους του υπέρ του κρατικού παρεμβατισμού της προέδρου της χώρας Κριστίνα Φερνάντες. Ο Κιτσιλόφ στο μεγαλύτερο μέρος της καριέρας του ήταν ακαδημαϊκός και έχει παρουσιάσει συγγράμματα για τις θεωρίες οικονομολόγων, όπως είναι ο Καρλ Μαρξ και ο Τζον Μέιναρντ Κέινς.