Κάλπη-κα παιχνίδια στο Τρίγωνο των Βερμούδων

Στην πολιτική τα πάντα – ή σχεδόν τα πάντα – είναι θέμα ισορροπιών: στρατηγικής, γραμμής, επικοινωνίας, ελιγμών. Και η κυβέρνηση αυτήν τη στιγμή ισορροπεί σε ένα τρίγωνο – όχι απαραίτητα ισοσκελές – μεταξύ Μαξίμου, Χαριλάου Τρικούπη και υπουργείου ΟικονομικώνΗ είσοδος του νέου υπουργού Οικονομικών στην κυβέρνηση σηματοδοτεί αναπόφευκτα μια ελαφρά στροφή στην ασκούμενη πολιτική, επομένως και μικρές αποκλίσεις στις μοίρες του κάθε κυβερνητικού σκέλους. Το θέμα είναι από ποια γωνία βλέπει κανείς τα πράγματα.Προσώρας και οι τρεις πλευρές του τριγώνου δείχνουν την ίδια στοχοπροσήλωση. Να βγει η χώρα οριστικά από την κρίση, επομένως να χαρακτηρισθεί και επισήμως το χρέος βιώσιμο και φυσικά να αντιμετωπισθεί το φλέγον ζήτημα και από τους δανειστές. Ολα βρίσκονται σε άμεση συνάρτηση με πολλούς παράγοντες. Από την εξέλιξη της διαπραγμάτευσης με την τρόικα – εντός ή εκτός ελληνικού εδάφους – και την τήρηση των δεσμεύσεων της χώρας έως την επιτυχία του προγράμματος και την κυβερνητική συνοχή και φυσικά την πιθανότητα να γίνουν πρόωρες εκλογές.Η συγκυβέρνηση ξορκίζει την πρόωρη προσφυγή στις κάλπες. Επιθυμεί οι εκλογές να γίνουν το 2016. Ονειρο θερινής νυκτός; Ενδεχομένως, καθώς ο ΣΥΡΙΖΑ ακόμη και προχθές διαμήνυσε ότι η λήξη της θητείας του κυβερνητικού συνασπισμού συμπίπτει με την προεδρική εκλογή.Πρωθυπουργός και αντιπρόεδρος της κυβέρνησης έχουν επίγνωση της κατάστασης. Γι’ αυτό, ανεξάρτητα από τους πολιτικούς χειρισμούς τους, στην πλειονότητα των κινήσεών τους υπολογίζουν σταθερά και τον παράγοντα κάλπες.

Ο Αντώνης Σαμαράς είχε καταλήξει πολύ πριν από τον ανασχηματισμό στο πρόσωπο που επρόκειτο να διαδεχθεί τον Γιάννη Στουρνάρα στο Οικονομικών. Η τακτική που ακολούθησε του βγήκε – επέτρεπε να καίγονται όμορφα όλα τα ονόματα που άφηναν να διαρρέουν στην πιάτσα – και την χρησιμοποίησε και στην επιλογή του νέου επιτρόπου με τον Δημήτρη Αβραμόπουλο.
Ο Γκίκας Χαρδούβελης ήταν ιδανική περίπτωση για τον Πρωθυπουργό. Οικονομολόγος, σύμβουλος του Λουκά Παπαδήμου, είχε συνεργαστεί στο παρελθόν με πολιτικούς και πρωτίστως ήταν πρόθυμος να αναλάβει το βαρύ χαρτοφυλάκιο. Επίσης, το μεγάλο του προσόν ήταν ότι δεν ήταν πολιτικός. Ο Σαμαράς δεν ήθελε ένα πολιτικό πρόσωπο στην υπουργική καρέκλα της Νίκης. Οχι μόνο γιατί δεν είχε πολλές επιλογές αλλά γιατί πιστεύει ότι είναι προτιμότερο ένας τεχνοκράτης να συνομιλεί με την τρόικα και να εκπροσωπεί τη χώρα στο εξωτερικό, παρά ένας εκλεγμένος βουλευτής που δίνει αναφορά και στους ψηφοφόρους του. Γι’ αυτό άλλωστε τις μία – δύο φορές που ο Χαρδούβελης πήγε να κάνει κάποιες πολιτικές αναφορές το Μαξίμου στράβωσε και με τον κατάλληλο τρόπο έστειλε στην Νίκης μήνυμα ότι αυτά τα θέματα τα χειρίζεται το πρωθυπουργικό γραφείο.
Για παράδειγμα, η αναφορά του υπουργού ότι οι δικαστές δεν μπορούν να ασκούν δημοσιονομική πολιτική μπορεί να ήταν επί της ουσίας ορθή, όμως στην παρούσα φάση δεν εξυπηρετεί καθόλου την κυβέρνηση, ειδικά την ώρα που ο προϋπολογισμός μπορεί να τιναχθεί στον αέρα από τις δικαστικές αποφάσεις μισθολογικής αποκατάστασης διαφόρων επαγγελματικών ομάδων. Το Μαξίμου υπολογίζει έξτρα 800 εκατομμύρια ευρώ ετησίως για να αποζημιωθούν αναδρομικά μόνο οι ένστολοι. Δεν είναι και λίγα.
Βεβαίως, ο νέος ένοικος στο υπουργείο Οικονομικών δεν έχει παρεκτραπεί – ακόμη – σε δηλώσεις του τύπου «δεν υπάρχει υπερφορολόγηση στην Ελλάδα» ή διαπιστώσεις για τη σύνταξη της μητέρας του, όπως ο προκάτοχός του, είναι όμως βέβαιο ότι τελεί υπό διακριτική παρακολούθηση.

Τρόικα: να φύγετε, να πάτε αλλού
«Ο,τι θέλεις θα μιλάς με τον Παπασταύρου. Είναι φερέγγυο πρόσωπο και είναι σαν να μιλάς με μένα» είπε στον Χαρδούβελη προσφάτως ο Αντώνης Σαμαράς, δίνοντάς του την άνεση να έχει άμεση πρόσβαση στο Μαξίμου μέσω του πρωθυπουργικού συμβούλου και στενού του συνεργάτη. Εξάλλου δεν είναι λίγες οι φορές που ο υπουργός Οικονομικών πηγαίνει στο Μαξίμου απρογραμμάτιστα για συσκέψεις νυκτερινές, μεσημεριανές ή και πρωινές, οι οποίες κοινοποιούνται μόνο στους άνδρες ασφαλείας των συμμετεχόντων.
Σε μια από αυτές ο Πρωθυπουργός κοινοποίησε στον Χαρδούβελη και την πρόθεσή του να εξοστρακίσει την τρόικα. Εστω και προσωρινά. Ηταν μια σκέψη που την είχε συζητήσει και με τον αντιπρόεδρο της κυβέρνησης και την καλλιεργούσε καιρό.
Η παρουσία της τρόικας επιβάρυνε πολύ την ψυχολογία της κοινωνίας. Επιπλέον συντηρούσε μια αρνητική εικόνα που φανέρωνε ότι κυβέρνηση και η χώρα βρίσκονται υπό διαρκή κηδεμονία, ενώ αποσυντόνιζε πολλά υπουργεία.
Την προηγούμενη ημέρα της έλευσης των τροϊκανών στην Αθήνα ο Σαμαράς είχε καλέσει στο Μαξίμου, εκτός από τον Βαγγέλη Βενιζέλο και τον Γκίκα Χαρδούβελη, και τον Γιάννη Στουρνάρα για να λειτουργήσει υποβοηθητικά γνωρίζοντας το Know how στον τομέα αντιμετώπισης των εκπροσώπων των δανειστών μας.
Το γεγονός ότι η τρόικα αποδέχθηκε το αίτημα της ελληνικής κυβέρνησης να γίνει η πρώτη συνάντηση του φθινοπώρου στο Παρίσι αντιμετωπίστηκε με πανηγυρισμούς στο Μαξίμου. Εσωτερικά. Γιατί προς τα έξω άφησαν να διαρρεύσουν ημερομηνίες και συνθέσεις προσώπων. Τίποτα παραπάνω. Οταν λοιπόν ο Κολομπανί πήγε να χαλάσει τη σούπα δηλώνοντας περίπου άγνοια, περισσότερο από πίκα γιατί η διαρροή έγινε από το το ΔΝΤ,  χτύπησαν καμπανάκια. Η εικόνα μέσα σε ένα 24ωρο αποκαταστάθηκε με τις διορθωτικές δηλώσεις της Κομισιόν, όμως οι εντυπώσεις έμειναν.

Οι «κακές» λέξεις και τα εκκαθαριστικά
Ο Πρωθυπουργός έχει ποντάρει πολλά στη σταδιακή αποδέσμευση από την τρόικα. Πιστεύει ότι η ελαχιστοποίηση των εμφανίσεών της στην Αθήνα και τα διαρκή stand up έξω από το υπουργείο Οικονομικών για τις συσκέψεις με τους δανειστές μόνο ζημιά προκαλούν. Και στη χώρα και στην κυβέρνηση. Η αίσθηση όμως ότι σιγά σιγά η χώρα απαγκιστρώνεται από τον ασφυκτικό έλεγχο της τρόικας ευνοεί την επιχειρηματολογία της κυβέρνησης ότι έχουμε μπει στην τελική ευθεία για έξοδο από την κρίση. Αρα, σύμφωνα με κυβερνητικούς παράγοντες, της δίνει πόντους στη λογική ότι περάσαμε τον δύσκολο κάβο. Κοινώς, το Μαξίμου επιδιώκει όταν τελικώς γίνουν εκλογές να έχουν εξαφανιστεί από την καθημερινότητα των Ελλήνων λέξεις, όπως Μνημόνιο, λιτότητα και μέτρα. Δύσκολος στόχος, όταν έχουν εκδοθεί τα εκκαθαριστικά της Εφορίας.
Η προσπάθεια απομάκρυνσης της τρόικας δεν ήταν κάτι το κρυφό από τον πρόεδρο του ΠαΣοΚ. Ωστόσο, όταν το Μαξίμου άφησε να διαρρεύσει το ραντεβού στη γαλλική πρωτεύουσα ο Βαγγέλης Βενιζέλος συσκεπτόταν με τους συνεργάτες του στο υπουργείο Εξωτερικών και δεν είχε ιδέα για τις εξελίξεις. 
Βεβαίως, την αμέσως επόμενη ώρα η Χαριλάου Τρικούπη έσπευσε να υπενθυμίσει τις δηλώσεις που είχε κάνει ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης προ πολλού για την ενοχλητική παρουσία της τρόικας στην Αθήνα αλλά και για τον τρόπο απαλλαγής από το ΔΝΤ εάν εξοφληθεί με τα 25 δισ. ευρώ που έχει βάλει από την τσέπη του. Την επομένη το πρωί δε, ο Βαγγέλης Βενιζέλος έκανε και δήλωση εκφράζοντας την ικανοποίησή του για μία εξέλιξη την οποία ο ίδιος επιζητούσε και πρότεινε τους τελευταίους μήνες μετ’ επιτάσεως. Οταν λοιπόν έγινε η στραβή με τον εκπρόσωπο της Κομισιόν, και το ΠαΣοΚ και το υπουργείο Οικονομικών άφησαν το Μαξίμου να βγάλει τα κάστανα από τη φωτιά. «Εμείς δεν ξέρουμε, ρωτήστε από εκεί που έγιναν οι διαρροές» έλεγαν από την Νίκης, ενώ η Χαριλάου Τρικούπη περιορίστηκε να μάθει από τον Γκίκα Χαρδούβελη ότι «ήταν ανενημέρωτος ο εκπρόσωπος».
Η μη έγκαιρη ενημέρωση της αντιπροεδρίας για τη συνάντηση με την τρόικα στο Παρίσι βρίσκει εξήγηση μόνο στη δυσφορία που εκφράζει εσχάτως το Μαξίμου λόγω των πιέσεων που δέχεται από το ΠαΣοΚ. Πού τούς χάνεις πού τούς βρίσκεις, οι εκπρόσωποι του δεύτερου κυβερνητικού εταίρου, αρμόδιοι για κυβερνητικά θέματα, βρίσκονται είτε στο Μαξίμου στο γραφείο του Δημήτρη Σταμάτη είτε στο Οικονομικών στο γραφείο του Γκίκα Χαρδούβελη. 

Ξαναθυμήθηκαν το «εδώ και τώρα»
Ο υπουργός Επικρατείας έχει εξοικειωθεί με τη συχνή παρουσία των κ.κ. Πρωτόπαπα, Ρήγα και Κουτρουμάνη. Ο υπουργός Οικονομικών έχει αρχίσει να το συνηθίζει. Ομως το πρόβλημά τους είναι άλλο. Το ΠαΣοΚ έχει πάρει φόρα και απαιτεί. Πολλές φορές επιτακτικά. Η πρόσφατη σύγκρουση Βενιζέλου – Μητσοτάκη με αφορμή την αξιολόγηση δείχνει ότι ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης δεν δέχεται μύγα στο σπαθί του, ειδικά όταν αναφέρονται υποτιμητικά στη θητεία του στο υπουργείο Οικονομικών. «Δεν δεχόμαστε μαθήματα διαπραγμάτευσης από κανέναν» είπε προχθές στα κομματικά του στελέχη με  βλέμμα που θα του προκαλούσε μόνο φωτογραφία του Κυριάκου Μητσοτάκη στο μισό μέτρο από τα μάτια του. 
Ο Βαγγέλης Βενιζέλος πιέζει και έχει ζητήσει και από τα στελέχη του να πιέζουν το Μαξίμου και το υπουργείο Οικονομικών. Σε αντίθεση με τον Αντώνη Σαμαρά δεν εμφανίζεται πεπεισμένος ότι οι εκλογές μπορεί να αποφευχθούν. Συμφωνεί ότι δεν συντρέχει κανένας λόγος να γίνουν και ότι επ’ ουδενί δεν πρέπει να γίνουν παιχνίδια με την προεδρική εκλογή, όμως πάντα έχει στη σκέψη του την πιθανότητα ενός ατυχήματος. Στόχος του προέδρου του ΠαΣοΚ είναι να κερδίσει χρόνο και να μπορέσει στο διάστημα που απομένει ώς τις κάλπες να αναδείξει το κοινωνικό πρόσωπο του κόμματός του και τις προσπάθειες που καταβάλλει για να βγάλει στην επιφάνεια και τον προοδευτικό χαρακτήρα της κυβέρνησης. 
Οταν οι εκπρόσωποι του ΠαΣοΚ πήγαν στον Χαρδούβελη με έναν φάκελο αιτημάτων για αλλαγές και βελτιώσεις δεν το έκαναν για τα μάτια του κόσμου. Ζήτησαν ρυθμίσεις για τους ελεύθερους επαγγελματίες, βελτιώσεις στον ΦΠΑ, φοροελαφρύνσεις, λύση στο πρόβλημα της εξίσωσης του φόρου στο πετρέλαιο θέρμανσης, λύσεις για τους σχολικούς φύλακες, 100 δόσεις για τις οφειλές σε ασφαλιστικά ταμεία και Εφορία. Ενα κάρο πράγματα. Ο δε αντιπρόεδρος της κυβέρνησης απαντώντας σε ερώτηση βουλευτών της ΔΗΜΑΡ υποστήριξε και το σύμφωνο συμβίωσης των ομόφυλων ζευγαριών.
Ο Βαγγέλης Βενιζέλος δεν δείχνει να έχει κάποιο πρόβλημα με τον Γκίκα Χαρδούβελη. Ούτε κρύο ούτε ζέστη. Στο Μαξίμου όταν συναντώνται τού φέρεται συμπαθητικά. Καμία σχέση με τις εκρήξεις που καταγράφονταν παρουσία του Γιάννη Στουρνάρα. Βενιζέλος και Χαρδούβελης δεν έχουν συναντηθεί μόνοι τους. Ομως ο υπουργός Οικονομικών ήταν εκείνος που τηλεφώνησε στον αντιπρόεδρο μετά τη συνάντηση του Πρωθυπουργού με την Ανγκελα Μέρκελ στις Βρυξέλλες για να τον ενημερώσει για τα θετικά σχόλια που απέσπασαν από την Καγκελάριο για την πορεία της ελληνικής οικονομίας.

Καλός καλός μέχρις ενός ορίου
Ο Χαρδούβελης περιγράφεται ως άνθρωπος χαμηλών τόνων και όχι συγκρουσιακός τύπος. Αρα δεν έχει κανέναν λόγο να βρεθεί απέναντι στον Βενιζέλο, έχοντας μάλιστα ενημερωθεί με λεπτομέρειες για τις εμπειρίες του προκατόχου του. Μάλιστα προσφάτως φέρεται να έχει πληροφορηθεί ότι ο αντιπρόεδρος έχει πει καλά λόγια για εκείνον, κάτι που τον έχει ηρεμήσει. Πάντως ο άνθρωπός του από το ΠαΣοΚ είναι ο Φίλιππος Σαχινίδης. Γνωρίζονται χρόνια και έχουν συνεργαστεί στενά. Τους συνδέει σχέση εμπιστοσύνης.
Οι συνεργάτες του υπουργού θεωρούν ότι ο Χαρδούβελης παρά το ήπιον του χαρακτήρος του μπορεί να γίνει σκληρός. Λένε δε ότι έγινε αρκετά επιθετικός απέναντι στον επικεφαλής της ΕΚΤ Μάριο Ντράγκι στο ECOFIN όταν ο δεύτερος αρνούνταν να κατανοήσει αυτό που έλεγε ο νέος έλληνας υπουργός Οικονομικών: ότι δηλαδή για τα stress test των τραπεζών θα πρέπει να υπολογιστούν και τα σχέδια αναπροσαρμογής που έχουν ήδη καταθέσει οι τράπεζες ενόψει ελέγχου. Γι’ αυτό σκοπεύει να ταξιδέψει στη Φραγκφούρτη πριν από τον Οκτώβριο για να συναντήσει τον Ντράγκι. Μετά το τάνγκο με την τρόικα στο Παρίσι.

Συμφωνία για αλλαγές στην αξιολόγηση
Αλλαγές στο 15% της αρνητικής ποσόστωσης για την αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων ανέλαβε να παρουσιάσει τη Δευτέρα στους Αντώνη Σαμαρά και Βαγγέλη Βενιζέλο το υπουργείο Διοικητικής Μεταρρύθμισης.
Σε σύσκεψη που πραγματοποιήθηκε στο Μαξίμου όλες οι πλευρές συμφώνησαν με το μέτρο της αξιολόγησης, χωρίς όμως να δημιουργείται ανασφάλεια και φόβος στους δημοσίους υπαλλήλους. Επίσης τονίστηκε ότι η αξιολόγηση δεν πρέπει να συνδέεται με διαθεσιμότητα και απολύσεις.