Το χρηματιστήριο των προτιμήσεων

Ασανσέρ θυμίζουν οι προτιμήσεις των υποψηφίων για την εισαγωγή τους στην Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Σχολές που τη μία χρονιά αποτελούν την πρώτη επιλογή στο Μηχανογραφικό πολλών αποφοίτων την επομένη φαίνεται να χάνουν μέρος της αίγλης τους.

Τα τελευταία 14 χρόνια οι νέοι εμφανίζονται να επηρεάζονται από την οικονομική και κοινωνική κατάσταση της χώρας. Ετσι στρέφονται σε σχολές «της σιγουριάς» που τους εξασφαλίζουν επαγγελματική αποκατάσταση, τις περισσότερες φορές στο Δημόσιο. Υπάρχουν όμως κι εκείνοι που εμπιστεύονται τις κλίσεις τους, θέλοντας να αξιοποιήσουν το ταλέντο τους.

«ΤΑ ΝΕΑ» αναλύουν τις προτιμήσεις των υποψηφίων από το 2000 έως το 2013 με βάση τα στατιστικά στοιχεία του υπουργείου Παιδείας για τις σχολές που είναι υψηλότερα στη λίστα των μαθητικών επιλογών.

Το 2000, πρώτη χρονιά του νέου συστήματος των Πανελλαδικών Εξετάσεων με τα πέντε Επιστημονικά Πεδία, οι Σχολές Ηλεκτρολόγων ΕΜΠ, οι Νομικές και η Ιατρική ήταν αυτές που μαγνήτισαν περισσότερο τους υποψηφίους.

Οπως προκύπτει από τα στατιστικά στοιχεία, 3.475 απόφοιτοι επέλεξαν στο Μηχανογραφικό τους ως πρώτη προτίμηση τη Σχολή Ηλεκτρολόγων Μηχανικών και Μηχανικών Ηλεκτρονικών Υπολογιστών του ΕΜΠ. Μερικές εκατοντάδες λιγότεροι, 3.125, επέλεξαν τη Νομική και 2.246 την Ιατρική Αθήνας.  

Εναν χρόνο αργότερα, η Νομική και οι Σχολές ΕΜΠ διατήρησαν την πρωτιά, ωστόσο δυναμική είσοδο στις προτιμήσεις των υποψηφίων έκαναν τμήματα με οικονομικές και χρηματοοικονομικές σπουδές τόσο από το Οικονομικό Πανεπιστήμιο Αθηνών όσο και από αυτό του Πειραιά. «Είναι φυσικό οι αριστούχοι να επιλέγουν πρώτα σχολές υψηλής ζήτησης, όπως είναι οι Νομικές Σχολές, οι Ιατρικές, οι Πολυτεχνικές, οι Βιολογικές, οι Φυσικές και τα πρωτοκλασάτα οικονομικά τμήματα Χρηματοοικονομικής, Μάρκετινγκ, Διοίκησης Επιχειρήσεων» εξηγεί ο εκπαιδευτικός αναλυτής, διευθυντής των φροντιστηρίων Ομόκεντρο Αντώνης Φλωρόπουλος.

Παρόμοια ήταν η εικόνα και το 2002. Στην πρώτη δεκάδα με τις σχολές που προτιμούν περισσότερο οι υποψήφιοι εμφανίζεται και ένα τμήμα ΤΕΙ, αυτό της Πληροφορικής Αθηνών. «Είναι γνωστό ότι οι αδύνατοι μαθητές επιλέγουν τμήματα των ΤΕΙ όπου η πιθανότητα εισαγωγής τους είναι πολύ μεγαλύτερη. Εκτός βέβαια από κάποιες εξαιρέσεις όπου μερικά τμήματα των ΤΕΙ (σ.σ. όπως το συγκεκριμένο) έχουν μεγάλη ζήτηση» σημειώνει ο κ. Φλωρόπουλος.

Παιδαγωγικές σπουδές. Από το 2003 και για περισσότερα από πέντε χρόνια οι υποψήφιοι επιλέγουν να σπουδάσουν την αγορά εργασίας, αφήνοντας για λίγο στην άκρη όνειρα, κλίσεις και ταλέντα. Οι προτιμήσεις τους στρέφονται σε σχολές που τους προσφέρουν σίγουρη επαγγελματική αποκατάσταση και μάλιστα στον χώρο του Δημοσίου, όπως είναι τα Παιδαγωγικά Τμήματα. Ενδεικτικό είναι ότι εκείνη τη χρονιά, 2.210 υποψήφιοι δήλωσαν το Παιδαγωγικό Τμήμα Δημοτικής Εκπαίδευσης Θεσσαλονίκης ως πρώτη τους προτίμηση. Αλλοι 1.890 επέλεξαν το αντίστοιχο τμήμα της Αθήνας.     

«Αν παραβλέψουμε τον συναισθηματικό παράγοντα, οι υποψήφιοι αναζητούν σχολές που οδηγούν σε επαγγέλματα με σίγουρη αποκατάσταση. Αυτό φαίνεται ξεκάθαρα από τις προτιμήσεις για τα Παιδαγωγικά Τμήματα, που στις περιόδους σχετικά εύκολου διορισμού στο Δημόσιο ήταν σε υψηλά ποσοστά. Στα τελευταία, όμως, χρόνια που η πρόσβαση στο Δημόσιο είναι εξαιρετικά δύσκολη, το ποσοστό έχει μειωθεί σημαντικά» επισημαίνει ο κ. Φλωρόπουλος.

Στα χρόνια που ακολούθησαν στις πρώτες θέσεις του Μηχανογραφικού των υποψηφίων βρέθηκαν και τμήματα ΤΕΙ σε ειδικότητες όπως Πληροφορική, Νοσηλευτική, Μηχανολογία που προσέφεραν ταχύτερη επαγγελματική αποκατάσταση.

Η οικονομική κρίση. Από το 2009 και μετά, λόγω της κρίσης, οι περισσότεροι υποψήφιοι κάνουν τις επιλογές τους με βάση το ποιες σχολές είναι πιο κοντά στον τόπο κατοικίας τους προκειμένου να μην επιβαρύνουν οικονομικά τις οικογένειές τους.

«Διαχρονικά, η εντοπιότητα αποτελούσε τον σημαντικότερο παράγοντα επιλογής» σημειώνει ο κ. Φλωρόπουλος. Και συνεχίζει: «Ειδικότερα τα τελευταία «δύσκολα» χρόνια, που η οικονομική κρίση έχει πλήξει το σύνολο σχεδόν των οικογενειών, οι υποψήφιοι των χαμηλών και μεσαίων οικονομικών στρωμάτων επιλέγουν πρωτίστως σχολές που είναι κοντά στον τόπο διαμονής τους.

Για τις οικογένειες που δύσκολα τα βγάζουν πέρα, η επιλογή αυτή είναι μονόδρομος. Οσο όμως ανεβαίνει η οικονομική κλίμακα, η επιλογή αυτή μειώνεται σημαντικά και σειρά παίρνει η κλίση του υποψηφίου και η αίγλη μιας σχολής».

Τα τελευταία χρόνια είναι ενδεικτικό ότι οι υποψήφιοι επιστρέφουν στις σχολές κύρους όπως οι Νομικές, οι Ιατρικές, οι Πολυτεχνικές αφήνοντας πίσω εκείνες που εξασφάλιζαν θέση στο Δημόσιο, αφού πλέον έχουν σταματήσει οι διορισμοί. Για παράδειγμα, το 2013 η Νομική και η Ιατρική Αθήνας ήταν στην πρώτη τριάδα των προτιμήσεων των υποψηφίων.

Βέβαια, όπως τονίζουν οι ειδικοί, αρκετές είναι οι περιπτώσεις παιδιών που ακολουθούν τα χνάρια των γονέων τους. «Εχει διαπιστωθεί ότι τα παιδιά των γιατρών, δικηγόρων, μηχανικών θέλουν να ακολουθήσουν, σε μεγάλο ποσοστό, τον δρόμο των γονιών τους. Οσοι, επομένως, θελήσουν να συνεχίσουν τις οικογενειακές επιχειρήσεις ή τα επαγγέλματα των μελών της οικογένειάς τους επιλέγουν αρχικά σχολές που έχουν σχέση με αυτά. Ετσι πιστεύουν ότι το μέλλον τους είναι εξασφαλισμένο αφού θα ακολουθήσουν  στρωμένες δουλειές».

ΔΙΠΛΑΣΙΑ ΜΟΡΙΟΔΟΤΗΣΗ. Διπλάσια μόρια θα παίρνουν όσοι μόνιμοι και αναπληρωτές εκπαιδευτικοί επιλέξουν να υπηρετήσουν σε ακριτικές περιοχές.

Αυτό προβλέπεται σε ρύθμιση που κατατέθηκε χθες στη Βουλή, στο σχέδιο νόμου για την ίδρυση του Συμβουλίου Εθνικής Πολιτικής για την Παιδεία (ΣΕΠΟΠ).