«Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος σύγκρουσης»

Αύγουστος 1914 – Αύγουστος 2014. Οταν ο Στρόουμπ Τάλμποτ, βετεράνος της κυβέρνησης Κλίντον, πρόεδρος του έγκυρου Ινστιτούτου Brookings και έμπειρη φωνή της Ουάσιγκτον, κάνει παραλληλισμό ανάμεσα στην έναρξη του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου και της σημερινής κατάστασης, όλοι ακούν.

«Μέχρι μόλις πριν από έναν χρόνο δεν υπήρχε καμία μεγάλη σύγκρουση μεταξύ των μεγάλων χωρών του κόσμου, ούτε κάποια ανησυχία ότι πρόκειται να υπάρξει», λέει ο Τάλμποτ σε συνέντευξή του στην ισπανική εφημερίδα «Ελ Παΐς». «Και είμαστε εδώ, λίγο πριν από τον Αύγουστο του 2014 και μαντέψτε τι συμβαίνει. Υπάρχει πραγματικός κίνδυνος σύγκρουσης. Στην Ευρώπη μπορεί να προκληθεί από όσα κάνει ο Πούτιν στην Ουκρανία. Στην Απω Ανατολή με την ένταση μεταξύ Κίνας από τη μια μεριά και Ιαπωνίας, Βιετνάμ και Φιλιππίνων στην άλλη. Και βέβαια υπάρχει πάντα η ένταση στη Μέση Ανατολή, στα σύνορα που χαράχτηκαν μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο».

Οι παραλληλισμοί μεταξύ του 1914 και του 2014 είναι ανησυχητικοί τονίζει ο 68χρονος Τάλμποτ που, μεταξύ 1993 και 2001 εργάστηκε σε ανώτερες θέσεις του υπουργείου Εξωτερικών των ΗΠΑ. «Σήμερα υπάρχει συνδυασμός τριών φαινομένων που κάνουν αυτή την περίοδο ιδιαίτερα επικίνδυνη». Η πρώτη είναι «η γενική δυσαρέσκεια με τα διαφορετικά συστήματα διακυβέρνησης, συμπεριλαμβανομένων των δυτικών δημοκρατιών, μια τάση που είναι αποσταθεροποιητική από μόνη της». Το δεύτερο είναι «η ανάπτυξη ενός εθνικισμού ιδιαίτερα επικίνδυνου. Νομίζω ότι είναι ζωτικής σημασίας έπειτα από όλα τα δεινά που έχει υποστεί η Ευρώπη ως αποτέλεσμα του εθνικισμού να αναζητηθούν τρόποι βελτίωσης της ομοσπονδιακής διακυβέρνησης, αυτού που εσείς οι Ευρωπαίοι αποκαλείται επικουρικότητα: ένας αποτελεσματικός φεντεραλισμός με τόση διοικητική αυτονομία όση είναι επαρκής και δυνατή, προκειμένου να κρατηθούν ενωμένες οι χώρες και να μην διαλυθούν κράτη όπως η Ισπανία, η Βρετανία, η Ιταλία και το Βέλγιο».

Η ΡΩΣΙΑ. Ο Πούτιν ωστόσο, προσθέτει, «ανέβασε τον εθνικισμό σε νέο επίπεδο», με την προσάρτηση τον Μάρτιο της Κριμαίας και την υποστήριξη στους ρωσόφωνους αυτονομιστές στα ανατολικά της Ουκρανίας. Ο Πούτιν, υποστηρίζει ο Τάλμποτ, «αναβίωσε κάτι που νομίζαμε ότι ανήκε στη γεωπολιτική του παρελθόντος. Τον επιθετικό και μονομερή σωβινισμό, τον ληστρικό εθνικισμό, τον αλυτρωτισμό». Το τρίτο φαινόμενο είναι η προαναφερόμενη συσσώρευση των συγκρούσεων που απειλούν την παγκόσμια σταθερότητα.

Η κυβέρνηση Ομπάμα «σε γενικές γραμμές έχει χειρισθεί την τρέχουσα κατάσταση αρκετά καλά, όμως αντιμετωπίζει το εμπόδιο της αδυναμίας άλλων χωρών και κυβερνήσεων» λέει αναφερόμενος μεταξύ άλλων στην Ευρωπαϊκή Ενωση αλλά και στις εσωτερικές αδυναμίες, όπως η πόλωση στην αμερικανική κοινωνία που περιορίζει την ικανότητα του εκάστοτε προέδρου να ασκήσει εποικοδομητικό ρόλο ως παγκόσμιος ηγέτης.

Προσοχή στην επανάπαυση
«Ως διεθνής κοινότητα», τονίζει ο Τάλμποτ, «έχουμε επαναπαυθεί τα τελευταία χρόνια, όπως περίπου είχε συμβεί και στα χρόνια πριν από τον Α’ Παγκόσμιο Πόλεμο, όταν υπήρχε μια ευφορική διάθεση σε όλον τον κόσμο. Εκείνο που τότε δεν αποκαλούσαν παγκοσμιοποίηση, αλλά εκ των υστέρων μπορούμε, μας έκανε όλους να εξαρτώμεθα από μια παγκόσμια τάξη που δεν έδειχνε σημάδια πολέμου. Και ξαφνικά, ο χειρότερος πόλεμος στην ιστορία του κόσμου έως τότε ξέσπασε μπροστά μας…»