Κάθε ιδιωτικοποίηση και ένα σίριαλ

Δύο μεγάλοι διαγωνισμοί ιδιωτικοποιήσεων, για την ΤΡΑΙΝΟΣΕ και τα περιφερειακά αεροδρόμια, που επρόκειτο να έχουν ήδη ολοκληρωθεί, πηγαίνουν από παράταση σε παράταση, με το νέο χρονοδιάγραμμα να μιλά για το τέλος του έτους.

Δύο άλλοι διαγωνισμοί για την ΕΥΑΘ και την ΕΥΔΑΠ έπειτα από την παρέμβαση του Συμβουλίου της Επικρατείας ακυρώθηκαν, ενώ η μεταβίβαση του ΔΕΣΦΑ στη Socar καρκινοβατεί με ευθύνη της Κομισιόν.

Το βαρύ πυροβολικό των φετινών ιδιωτικοποιήσεων, η πώληση του ΟΛΠ, από την οποία το ΤΑΙΠΕΔ υποτίθεται ότι θα εισέπραττε σημαντικά έσοδα, μετά τη συμφωνία για τον φιλικό διακανονισμό με την COSCO, δεν αποκλείεται να καθυστερήσει. Στελέχη της αγοράς εκτιμούν ότι θα μετατεθεί για το 2015, ενώ άλλοι θεωρούν αβέβαιη την τύχη ακόμα και του ίδιου του διαγωνισμού.

Σέρνονται ωστόσο και φαινομενικά ευκολότερες μεταβιβάσεις. Τέτοιες είναι της μαρίνας Αλίμου που έχει προκηρυχθεί εδώ και έναν χρόνο ή της πώλησης των δύο Airbus της πρώην Ολυμπιακής, όπου το σίριαλ συνεχίζεται και τα οποία μήνα με τον μήνα χάνουν όλο και περισσότερο από τη μικρή ούτως ή άλλως αξία τους. Αγνωστο είναι επίσης πότε θα προκηρυχθεί η παραχώρηση της Εγνατίας Οδού που επρόκειτο να ξεκινήσει φέτος ή τι θα συμβεί με το περιβόητο ιπποδρομιακό στοίχημα (ΟΔΙΕ).

Σωρευτικά, από το 1,5 δισ. ευρώ του πολλάκις αναθεωρημένου για φέτος στόχου είσπραξης εσόδων από τις αποκρατικοποιήσεις, στο καλό σενάριο τα ποσά που θα εισπράξει φέτος το ΤΑΙΠΕΔ θα είναι κοντά στο 1 δισ. ευρώ, ενώ στο κακό ούτε 700-800 εκατ. ευρώ.

Στην κωλυσιεργία του κρατικού μηχανισμού έχουν κατ’ επανάληψη αναφερθεί τα ηγετικά κλιμάκια του ΤΑΙΠΕΔ. O διευθύνων σύμβουλος του ΤΑΙΠΕΔ Γιάννης Εμίρης έχει επίσημα αποδώσει τις καθυστερήσεις στη γνωστή κωλυσιεργία του κρατικού μηχανισμού, ενώ ευθύνες σε υπουργεία και υπηρεσίες έχει επιρρίψει και ο πρόεδρος του Ταμείου Κ. Μανιατόπουλος.

Πίσω από τις συνεχείς αναβολές και την υστέρηση στους στόχους βρίσκονται υπουργεία που «παίζουν» καθυστερήσεις και δεν εκπληρώνουν τις υποχρεώσεις τους, γραφειοκράτες που δεν υπογράφουν κρίσιμες αποφάσεις και αρμόδιοι που δεν θέλουν να γίνουν «δυσάρεστοι». Το παραδέχονται σε ανεπίσημες συζητήσεις ακόμη και κυβερνητικά στελέχη. Στα παραπάνω πρέπει να προσθέσει κανείς τη στάση της Κομισιόν σε κρίσιμους διαγωνισμούς αλλά και τις παρεμβάσεις του Συμβουλίου της Επικρατείας.

Πολλοί πάντως συνδέουν τις εξελίξεις αυτές με την επικείμενη έναρξη της διαπραγμάτευσης του χρέους, καθώς, όπως λένε, ανάλογα με την έκβαση της συζήτησης, τα έσοδα από τις ιδιωτικοποιήσεις θα μπορούσαν να μετατεθούν στο μέλλον. Αλλωστε, όπως επισημαίνουν, έπειτα από έξι χρόνια ύφεσης, πολλές από τις προς αποκρατικοποίηση εταιρείες είναι σε μεγάλο βαθμό υποτιμημένες, κάτι που φυσικά ισχύει και για τα προς αξιοποίηση ακίνητα.

Τρένα

Αντιπροσωπευτικό δείγμα του τι συμβαίνει με δρομολογημένες ιδιωτικοποιήσεις μικρών ή μεγάλων κρατικών εταιρειών, καθώς και άλλων περιουσιακών στοιχείων που θα ενισχύσουν τη διαδικασία απομείωσης του χρέους, είναι τα τρένα. Σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Κομισιόν, ο αναθεωρημένος στόχος υποβολής δεσμευτικών προσφορών από τους τρεις μονομάχους, τη ρωσική RZD, τη γαλλική SNCF και τη ρουμανική Grupo Feroviar Roman, ήταν το τέλος του γ’ τριμήνου. Τελικά η προθεσμία μετατέθηκε για το δ’ τρίμηνο, και βλέπουμε. Η ευθύνη φαίνεται να ανήκει αποκλειστικά στον ΟΣΕ, που εποπτεύεται από το υπ. Μεταφορών. Εναν χρόνο μετά τον Ιούλιο του 2013, οπότε προκηρύχθηκε ο διαγωνισμός, και ο ΟΣΕ δεν έχει καταλήξει στο μοντέλο με το οποίο θα γίνεται η συντήρηση της σιδηροδρομικής γραμμής, έργο δικής του ευθύνης. Συζητείται αν αυτό θα γίνει μέσω ΣΔΙΤ, με διαγωνισμό ανάθεσης σε ιδιώτη ή με πολλές επιμέρους αναθέσεις. Το θέμα έπρεπε να έχει κλείσει από πέρυσι. Εκκρεμεί επίσης η συμφωνία συντήρησης μεταξύ ΤΡΑΙΝΟΣΕ και Rosco (της θυγατρικής του στη συντήρηση του τροχαίου υλικού), που είναι απαραίτητη για να προχωρήσει ο διαγωνισμός και που αναμένεται να γίνει μέσα στον Αύγουστο ή τον Σεπτέμβριο…

Περιφερειακά

αεροδρόμια

Τον Μάιο, όλα έδειχναν ότι οι επτά ενδιαφερόμενοι για τα περιφερειακά αεροδρόμια θα κληθούν να υποβάλουν δεσμευτικές προσφορές το αργότερο τον Ιούνιο. Αλλωστε ο στόχος, όπως ανέφερε και η τελευταία έκθεση της Κομισιόν, μιλούσε για ολοκλήρωση του διαγωνισμού στο τέλος Ιουλίου. Τα δεδομένα άλλαξαν και καλώς εχόντων των πραγμάτων το χρονοδιάγραμμα μετατέθηκε για τον Σεπτέμβριο. Η αιτία είναι ότι κάποια από τα τρία εμπλεκόμενα υπουργεία (Μεταφορών, Οικονομικών, Εθνικής Αμυνας) δεν έχουν ακόμη αποστείλει τα τελικά τους σχόλια σχετικά με το κείμενο της σύμβασης παραχώρησης, που θα δοθεί στους επενδυτές προκειμένου να την αξιολογήσουν και να υποβάλουν τις προσφορές τους. Τα όποια έσοδα επομένως, όπως και στην περίπτωση των τρένων, μετατίθενται για το 2015.

ΕΥΑΘ – ΕΥΔΑΠ

Μετά την απόφαση του Συμβουλίου της Επικρατείας που επέβαλε να παραμείνουν υπό δημόσιο έλεγχο η ΕΥΑΘ και η ΕΥΔΑΠ, οι διαγωνισμοί ακυρώθηκαν. Αυτό σημαίνει ότι το ΤΑΙΠΕΔ θα επιστρέψει τα προς πώληση ποσοστά των δύο εταιρειών (51% σε έκταση) στο Δημόσιο. Αυτό δεν σημαίνει φυσικά, δεδομένης και της ανάγκης για έσοδα, ότι το ΤΑΙΠΕΔ δεν μπορεί να πουλήσει μειοψηφικά μερίδια των δύο επιχειρήσεων. Διότι αθροιστικά στην ΕΥΑΘ κατέχει το 74% και στην ΕΥΔΑΠ το 61%. Ωστόσο, είναι εμφανές ότι μια τέτοια πώληση μετοχών, δηλαδή ένα 23% της ΕΥΑΘ και ένα 10% της ΕΥΔΑΠ, θα αποφέρει λιγοστά έσοδα στο Δημόσιο, εφόσον φυσικά υπάρξει αγοραστής. Μιλάμε για γύρω στα 40 εκατ. ευρώ από την ΕΥΑΘ και κάτι λιγότερο από την ΕΥΔΑΠ.

ΟΛΠ – ΟΛΘ

Πολλά έχουν γραφτεί γύρω από τις δυσκολίες ιδιωτικοποίησης του μεγαλύτερου λιμανιού της χώρας. Την τελευταία εβδομάδα τα δεδομένα άλλαξαν άρδην. Η έγκριση της Κομισιόν στην πολυσυζητημένη συμφωνία φιλικού διακανονισμού μεταξύ ΟΛΠ και COSCO, η απόφαση της κυβέρνησης να υπογραφεί το ταχύτερο δυνατόν και το προ ημερών ΟΚ από τη διοίκηση του οργανισμού ανοίγουν τον δρόμο για την ενδυνάμωση της θέσης των Κινέζων στον Πειραιά και την ανέλιξη του λιμανιού ακόμη και στην 1η θέση της Μεσογείου όσον αφορά τη διακίνηση εμπορευματοκιβωτίων. Από την άλλη πλευρά δημιουργούνται ερωτηματικά για την τύχη του διαγωνισμού, ο οποίος επισήμως προχωράει κανονικά. Το ερώτημα είναι τι στάση θα τηρήσουν από εδώ και πέρα οι υπόλοιποι υποψήφιοι, αφού είναι προφανές ότι η COSCO αποκτά σαφές προβάδισμα. Πολλοί θεωρούν ότι στην τελική φάση του διαγωνισμού (πωλείται το 51%) δεν θα εμφανιστεί ουδείς πλην των Κινέζων, που ούτως ή άλλως προβάλλουν ως το φαβορί. Υπάρχει ωστόσο και η άλλη άποψη, σύμφωνα με την οποία μπορεί οι υποψήφιοι να θεωρήσουν πως η συμφωνία ΟΛΠ – COSCO αναβαθμίζει την αξία του λιμανιού και να εντείνουν το ενδιαφέρον τους. Οσο για τον διαγωνισμό πώλησης του 51% του ΟΛΘ, όπου οκτώ επενδυτές έχουν περάσει στη β’ φάση, είναι μάλλον από τους λίγους που προχωρούν κανονικά, με χρονοδιάγραμμα υποβολής προσφορών στο δ’ τρίμηνο του έτους. Παλαιότερα το ΠαΣοΚ εξέφραζε σοβαρές αντιρρήσεις στην πώληση του ΟΛΘ, το τελευταίο ωστόσο διάστημα έχει αναδιπλωθεί…

Εγνατία Οδός

Εξαγγέλλεται συνεχώς εδώ και δύο χρόνια η 30ετής παραχώρηση της Εγνατίας Οδού, που οδεύει από παράταση σε παράταση και ενώ, σύμφωνα με την τελευταία έκθεση της Κομισιόν, επρόκειτο να προκηρυχθεί ώς το α’ εξάμηνο του 2014. Ωστόσο, η νέα ημερομηνία για την προκήρυξη του διαγωνισμού παραμένει άγνωστη. Η βασική εκκρεμότητα αφορά το σύστημα είσπραξης των διοδίων, πού ακριβώς θα τοποθετηθούν, πόσα θα είναι και αν την εγκατάστασή τους θα αναλάβει το Δημόσιο ή ο ανάδοχος. Η ευθύνη της τελικής απόφασης βρίσκεται στο υπουργείο Μεταφορών.

Μαρίνες

Αν και φαινομενικά εύκολος όταν προκηρύχθηκε πέρυσι, ο διαγωνισμός αποδεικνύεται γεμάτος αγκάθια. Πρόκειται για την παραχώρηση της μαρίνας Αλίμου μαζί με τα τουριστικά καταφύγια σκαφών Υδρας, Νέας Επιδαύρου και Πόρου. Σημείο τριβής μεταξύ του Δήμου Αλίμου και του ΤΑΙΠΕΔ η παρουσία μέσα στον χερσαίο χώρο της μαρίνας Αλίμου του δημοτικού κολυμβητηρίου. Η πρόταση του ΤΑΙΠΕΔ προς τον δήμο είναι να μεταφερθεί το κολυμβητήριο σε άλλη θέση, αφού δεν συνάδει με τις χρήσεις μιας μαρίνας. Ο δήμος δεν το δέχεται. Ακόμη όμως και αν ξεπεραστεί το ζήτημα του κολυμβητηρίου, ο δήμος διαμαρτύρεται ότι με τις επενδύσεις στη στεριά που συνοδεύουν τον διαγωνισμό (εμπορικά κέντρα, καταστήματα, καφετέριες κ.ά.) αλλάζει η εικόνα της περιοχής, δημιουργείται κίνδυνος να μαραζώσει η τοπική αγορά, καθώς και μεταφοράς της οικονομικής δραστηριότητας στη μαρίνα. Ενα άλλο ζήτημα αφορά τις αυθαίρετες εγκαταστάσεις. Μέσα στη χερσαία ζώνη της μαρίνας έχουν εγκατασταθεί παράνομα διάφοροι χρήστες, κάποιοι έχουν σταματήσει να πληρώνουν μισθώματα στην ΕΤΑΔ (από την οποία και νοίκιασαν τον χώρο) ενώ υπάρχουν και χρήσεις εντελώς ασύμβατες με τη λειτουργία της μαρίνας.

ΔΕΣΦΑ

Θύμα του ενεργειακού πολέμου μεταξύ ΕΕ και Gazprom φαίνεται ότι έχει πέσει η πώληση του 66% του ΔΕΣΦΑ στην αζερική Socar, με τον διαγωνισμό να έχει ολοκληρωθεί από πέρυσι. Οι συνεχείς καθυστερήσεις των Βρυξελλών να εγκρίνουν τη μεταβίβαση της εταιρείας στους Αζέρους έχουν δημιουργήσει φήμες για νέες αξιώσεις της ΕΕ. Παρότι το υπουργείο Περιβάλλοντος υποστηρίζει ότι οι διαδικασίες προχωρούν κανονικά και ότι η ΡΑΕ αναμένει την έγκριση από την Κομισιόν της πιστοποίησης του ΔΕΣΦΑ ως ανεξάρτητου διαχειριστή (σ.σ.: όπως απαιτεί η κοινοτική νομοθεσία), κάποιες πληροφορίες επιμένουν ότι η Κομισιόν έχει ζητήσει από τους Αζέρους να πουλήσουν σε τρίτη εταιρεία το 17% από το μερίδιό τους στον ΔΕΣΦΑ, ώστε η συμμετοχή τους να πέσει κάτω από το 50%. Εφόσον κάτι τέτοιο ισχύει, γίνεται σαφές ότι η πώληση θα ναυαγήσει. Οσο για τον ρωσικό παράγοντα, οι Βρυξέλλες ανησυχούν κατά πόσο ένα OK στην εξαγορά εταιρείας δικτύου χώρας της ΕΕ από εταιρεία τρίτης χώρας θα ανοίξει τις ορέξεις στην Gazprom να μπει στην ευρωπαϊκή αγορά δικτύων. Κοινή πεποίθηση πλέον στην ενεργειακή αγορά είναι ότι η κωλυσιεργία των Βρυξελλών αποτελεί μια προσπάθεια αποκλεισμού της ρωσικής Gazprom από τις ευρωπαϊκές υποδομές.

Airbus

Η πιο χαρακτηριστική ιστορία ελληνικής τρέλας στο κεφάλαιο «ιδιωτικοποιήσεις». Πρόκειται για τα δύο Airbus A340 της πρώην Ολυμπιακής. Η πώλησή τους έχει καταντήσει ανέκδοτο και χρονοδιάγραμμα δεν υπάρχει, καθώς το υπουργείο Οικονομικών δεν έχει ακόμη αποστείλει στο ΤΑΙΠΕΔ τους τίτλους ιδιοκτησίας των δύο αεροσκαφών. Το μόνο βέβαιο είναι ότι κάθε μήνα το Δημόσιο καταβάλλει 30.000 ευρώ για τη συντήρησή τους και για αμοιβές προσωπικού, προκειμένου να διατηρούνται σε κατάλληλη κατάσταση για να πετάξουν. Τα χρήματα καταβάλλονται προκειμένου να μην απαξιωθεί εντελώς η πτητική τους ικανότητα, καθώς όταν και όποτε πάρει στα χέρια του το ΤΑΙΠΕΔ τους τίτλους ιδιοκτησίας, τότε θα προκηρύξει και τον διαγωνισμό. Θυμίζουμε ότι το σίριαλ με την πώληση των Airbus ξεκίνησε τον Ιούλιο του 2012 (όταν από τα τέσσερα αρχικά αεροσκάφη πωλήθηκαν δύο στην αμερικανική Apollo) και, απ’ ό,τι φαίνεται, θα έχει αρκετά ακόμη επεισόδια…