[Ανάλυση] Σαν παγωτό στον καύσωνα

Θα μπορούσε να είναι η ιστορία ενός κόμματος ευκαιρίας. Η ιστορία μιας δράκας οπορτουνιστών που «καβάλησαν» τη συγκυρία και διέλαμψαν στο στερέωμα του Κοινοβουλίου για μια θητεία. Κι όμως. Απ’ όλα τα κόμματα και τα υποκόμματα που ξεφύτρωσαν μετά το «Μπιγκ Μπανγκ» της κρίσης, η ΔΗΜΑΡ ήταν το μόνο που είχε ιστορική πολιτική αναφορά. Ηταν ο φορέας της ανανεωτικής, ευρωστρεφούς Αριστεράς που δεν χωρούσε στον ΣΥΡΙΖΑ των παλαιοαριστερίστικων συνιστωσών.

Ο ιδεολογικός πυρήνας δεν βοήθησε το κόμμα του Φώτη Κουβέλη να αποφύγει τον υπαρξιακό κλονισμό. Προφανώς φταίει ότι ο αρχηγός έχασε τον στρατηγικό του προσανατολισμό. Τον Ιούνιο του 2012, 385.000 ψηφοφόροι έδωσαν εντολή στη ΔΗΜΑΡ να συμβάλει σε κυβερνητική λύση. Εναν χρόνο μετά, η ηγεσία του κόμματος ανέτρεψε τη στρατηγική της επιλογή να συμμετάσχει στην κυβέρνηση. Εκτοτε προσπαθεί ανεπιτυχώς να ισορροπήσει.

Η ζάλη των δώδεκα μηνών που μεσολάβησαν από την έξοδο στην εκλογική συντριβή μπορεί να εξηγήσει τους κραδασμούς. Δεν μπορεί όμως να εξηγήσει την εκπληκτική ευκολία με την οποία ένα κόμμα, που λογιζόταν μέχρι προχθές ως παράγοντας σταθερότητας, λιώνει τώρα σαν παγωτό στον ιουλιανό καύσωνα.

Σύμφωνα με αυτή τη συστημική ανάγνωση, η εξαέρωση της ΔΗΜΑΡ είναι σημείο των καιρών. Είναι έκφανση μιας πολιτικής ζωής ο κυματισμός της οποίας δεν επιτρέπει τους συντεταγμένους σχηματισμούς που κάποτε αναγνωρίζαμε ως κόμματα. Απόδειξη ότι στην παρούσα Βουλή έχουν ήδη ακροβολιστεί 25 ανεξάρτητοι βουλευτές – χωρίς να υπολογίζονται αυτοί που μεταγράφηκαν σε άλλη κοινοβουλευτική ομάδα.

Οι βουλευτές κινούνται στον ρυθμό της κοινής γνώμης. Οπως οι ψηφοφόροι χειραφετούνται από τις παραδοσιακές ταυτίσεις τους με τα κόμματα, έτσι και οι βουλευτές ακολουθούν πολύ ευκολότερα το ένστικτο της προσωπικής τους επιβίωσης, παρά τις κομματικές γραμμές. Η άλλοτε τοτεμική «κομματική πειθαρχία» ηχεί πλέον ως προπέρσινο ανέκδοτο.

Δεν είναι, όμως, μόνο τα πρόσωπα που φεύγουν από τα κόμματα. Είναι και τα κόμματα που απαρνούνται τον εαυτό τους. Φάνηκε στις μεταλλάξεις διαρκείας που υφίστανται οι παραδοσιακοί πυλώνες του παλαιού δικομματισμού. Φαίνεται και στην περίπτωση της ΔΗΜΑΡ, και μόνο από το γεγονός ότι διέγραψε έναν διαφωνούντα από την κοινοβουλευτική της ομάδα, παρότι στο κομματικό καταστατικό δεν υπάρχει καν πρόβλεψη για διαγραφές.

Δεν θα μπορούσε ίσως να είναι διαφορετικά. Βουλευτές και κόμματα κατοπτρίζουν δημοκρατικότατα μια κοινωνία σε κρίση ταυτότητας.