Νέα Φιλαδέλφεια: Τοπικός «εμφύλιος» με φόντο το γήπεδο της ΑΕΚ

^«Οι φίλαθλοι έμειναν εμβρόντητοι από την πανδαισία του εξόχου θεάματος και το θαύμα του ευρωπαϊκού σταδίου το οποίο εχάρισε στην Ελλάδα η λαμπρά Ενωσις». Με αυτόν τον τίτλο αθλητική εφημερίδα της εποχής του 1962 περιέγραφε τα εγκαίνια του ανακαινισμένου γηπέδου της ΑΕΚ στη Νέα Φιλαδέλφεια κατά τον φιλικό αγώνα με την Μπαρτσελόνα. Τα έξι γκολ που «έφαγε» η ΑΕΚ, παρουσία του τότε πρωθυπουργού Κωνσταντίνου Καραμανλή και του τότε διαδόχου του ισπανικού θρόνου Χουάν Κάρλος και της πριγκίπισσας Σοφίας, δεν πτόησαν την αθηναϊκή ομάδα που για δεκαετίες έκτοτε κατέκτησε πρωταθλήματα και Κύπελλα Ελλάδας. Ούτε στάθηκαν εμπόδιο για το γήπεδό της, το οποίο επεκτάθηκε το 1979, όταν απέκτησε και διώροφη εξέδρα συμπληρώνοντας το σχήμα πετάλου που είχε και καθιστώντας το ως το μεγαλύτερο στάδιο της εποχής. Το κάτω μέρος της εξέδρας έμελλε μάλιστα να γράψει τη δική του ιστορία. Εγινε γνωστό ως η «σκεπαστή», όπου συγκέντρωνε τους φανατικούς οπαδούς της ομάδας.

Ηρθε, όμως, ο καταστροφικός σεισμός που έπληξε την Αττική το 1999 και σήμανε αντίστροφη μέτρηση για το στάδιο Νίκος Γκούμας, όπως είχε ονομαστεί στις αρχές της δεκαετίας του ’90 ως φόρος τιμής στον παλιό πρόεδρο της ΑΕΚ. Το γήπεδο υπέστη σοβαρές ζημιές και παρά τις επισκευές κρίθηκε πως δεν ήταν ασφαλές και δεν μπορούσε πλέον να χρησιμοποιηθεί.

ΠΟΛΙΤΙΚΟ ΧΡΩΜΑ. Το τέλος του γηπέδου γράφτηκε το 2003, όταν κατεδαφίστηκε, με την υπόσχεση ότι στη θέση του θα διαμορφώνονταν σύγχρονες αθλητικές εγκαταστάσεις που θα στέγαζαν την ομάδα. Εντεκα χρόνια μετά, το έργο παραμένει στα χαρτιά. Αποτελεί, ωστόσο, σε όλες τις εκλογικές αναμετρήσεις σημείο – κλειδί για την τοπική κοινωνία και όχι μόνο. Το θέμα παίρνει το τελευταίο διάστημα και ευρύτερη πολιτική διάσταση με αφορμή σχετικό νομοσχέδιο και έφτασε μάλιστα να αποτελέσει αποκλειστικό θέμα σε συνεδριάσεις της Πολιτικής Γραμματείας του ΣΥΡΙΖΑ! Παράλληλα, και άλλα κόμματα του αριστερού και ακροαριστερού χώρου ταυτίζουν τα σχέδια για το νέο γήπεδο με κυβερνητικές πολιτικές, που θεωρούν πως δίνουν λαβή για ιδιωτικοποίηση των ελεύθερων και γενικά των δημόσιων χώρων.

Η πολιτική αντιπαλότητα ενισχύεται από την παρείσφρηση ακροδεξιών στοιχείων στους κόλπους των οπαδών της ΑΕΚ που εμφανίζονται να πρωταγωνιστούν σε επεισόδια του τελευταίου διαστήματος. Δεν είναι τυχαίο πως σε ανακοίνωση της ίδιας της οργάνωσης Original 21 επιχειρείται αποσύνδεση από τέτοια στοιχεία και υπογραμμίζεται πως «η πόρτα μας ήταν, είναι και θα είναι πάντα κλειστή για εσάς και τις ναζιστικές ιδέες σας».

Αποτέλεσμα πάντως είναι η εικόνα που επικρατεί πρόσφατα στη Νέα Φιλαδέλφεια να είναι πολεμική. Αυτή αποτυπώθηκε και κατά την προχθεσινή συγκέντρωση που είχαν οργανώσει φορείς και κάτοικοι της περιοχής, οι οποίοι διαφωνούν με τα σχέδια του νέου γηπέδου. Με τη συγκέντρωση ήθελαν να δώσουν και μια απάντηση στην επίθεση με μολότοφ που είχε γίνει στον αυτοδιαχειριζόμενο κοινωνικό χώρο Στρούγκα της περιοχής στη διάρκεια συνέλευσης κατοίκων για τις εξελίξεις ως προς το γήπεδο.

ΤΥΜΠΑΝΑ ΠΟΛΕΜΟΥ. Μια Νέα Φιλαδέλφεια κομμένη λοιπόν στα δύο. Και κυριολεκτικά καθώς οι κλούβες των ΜΑΤ και οι αστυνομικές δυνάμεις είχαν παραταχθεί προχθές στη μέση προκειμένου να αποφευχθούν τα επεισόδια. Από τη μια μεριά οργανωμένοι οπαδοί της ΑΕΚ, δημότες και φίλαθλοι που βλέπουν πως οι προωθούμενες ρυθμίσεις θα τους δώσουν πίσω το δικό τους γήπεδο. Από την άλλη μια οργανωμένη πορεία αριστερών ομάδων, που είχαν φτάσει από διάφορα σημεία της Αττικής και πολλοί από αυτούς ήταν με ξύλα, φορούσαν κράνη και κουκούλες. Μαζί τους, ωστόσο, και επί δεκαετίες κάτοικοι της περιοχής οι οποίοι απλώς θέλουν να διασφαλίσουν πως θα προχωρήσει το γήπεδο, αλλά δεν θα θιγεί το Αλσος που γειτνιάζει με τον χώρο.

«Το Αλσος θα μείνει, τσιμέντο δεν θα γίνει» ήταν ένα από τα βασικά συνθήματά τους. Βασικό σημείο τριβής αποτελεί εξάλλου η τύχη του Αλσους, με τους πολέμιους των σχεδίων να φοβούνται πως η επένδυση δεν θα περιοριστεί μόνο στην εκχώρηση έξι στρεμμάτων από αυτό – με παράλληλη διαμόρφωση αντίστοιχης έκτασης χώρου πρασίνου σε άλλο σημείο, όπως προβλέπεται – αλλά θα επεκταθεί και σε άλλες επιχειρηματικές δραστηριότητες εντός του.

ΟΙ ΚΑΤΟΙΚΟΙ. Παρότι αποφεύγουν τον φακό, οι κάτοικοι – και όχι διαδηλωτές που δεν γνωρίζουν καν πού ακριβώς είναι το γήπεδο – είναι σαφείς στις δηλώσεις τους. «Κι εμείς θέλουμε να γίνει γήπεδο της ΑΕΚ στην περιοχή. Εδώ μεγαλώσαμε και υποστηρίζουμε την ομάδα. Αλλά ξέρουμε πως πίσω από τους επενδυτικούς όρους, όπως έχει γίνει και στο παρελθόν σε άλλες περιπτώσεις, κρύβονται και άλλα συμφέροντα» λένε. Κάποιοι άλλοι που μένουν σε πολυκατοικίες απέναντι από το γήπεδο αναφέρονται στον κίνδυνο να σηκωθεί ένας τσιμεντένιος τοίχος πολλών μέτρων για τη δημιουργία των κερκίδων, που θα αλλοιώσει την επαφή τους και με το Αλσος της Νέας Φιλαδέλφειας. Ωστόσο, η αντίθετη πλευρά μιλάει για βύθιση του γηπέδου προκειμένου τα τοιχία του να μην ξεπερνούν το παλαιό ύψος.

Χωρίς τελικά να έχουν πραγματικά πολλά να χωρίσουν, υπάρχουν σε κάθε περίπτωση και οι «αντίπαλοι», οι οποίοι δηλώνουν άνευ όρων υπέρ του νέου γηπέδου. Επί 40 χρόνια μένει μια κυρία στη μονοκατοικία της οδού Σμύρνης, σε μικρή απόσταση από τον χώρο όπου κάποτε ήταν το γήπεδο. «Εγώ είμαι Απόλλων, όπως ήταν και ο σύζυγός μου» λέει, αλλά εμφανίζεται υπέρμαχος της δημιουργίας των νέων εγκαταστάσεων. «Να έχουμε ξανά φωνές και χαρές στη γειτονιά» λέει και σπεύδει να προσθέσει: «Οχι όμως και επεισόδια».

Αιχμές αφήνει, πάντως, και για τις διαδικασίες που οδήγησαν στην κατεδάφιση του γηπέδου το 2003. «Ηταν γερό. Εβαλαν γερανό και δυναμίτη για να το γκρεμίσουν» υποστηρίζει. Και δεν είναι η μόνη που έχει τέτοια άποψη. Μαζί της θα συμφωνήσει και ένας περιπτεράς κοντά στο γήπεδο, που τάσσεται και αυτός υπέρ της επανακατασκευής του. Αλλά και ορισμένοι από αυτούς οι οποίοι βρίσκονται στο άλλο στρατόπεδο και διαδηλώνουν κατά του νέου γηπέδου.

Ο Φίλιππος Μπούρας είναι από τη Νέα Ιωνία, αλλά υποστηρίζει την ΑΕΚ και τα σχέδια για το γήπεδο χωρίς να παραβιαστεί το Αλσος. «Αυτά που λένε για καταστροφή του Αλσους είναι ψέματα. Ο νόμος του ’82 λέει ρητά πως απαγορεύονται εκεί εμπορικά κέντρα και αντίστοιχες δραστηριότητες» επισημαίνει. Η εμπόλεμη κατάσταση που επικρατούσε την περασμένη Πέμπτη στην περιοχή δεν του αρέσει. «Καλό είναι να μη γίνονται αυτά» σχολιάζει, αναφέροντας πως και οι οπαδοί της ΑΕΚ είναι ιδιαίτερα οξύθυμοι το τελευταίο διάστημα. «Κάποιες φορές πιέζουν τον κόσμο» θα πει.

Ως «γιαγιά με έξι εγγόνια» δηλώνει μια κυρία που έχει τατουάζ στο χέρι τον Δικέφαλο. «Το έκανα το 2003, όταν γκρέμισαν το γήπεδο. Μας πήραν την Πόλη για δεύτερη φορά και τη βάλαμε με αυτόν τον τρόπο στην καρδιά μας» εξηγεί για την επιλογή της. Η ίδια έχει συγκεκριμένη άποψη και για τα περί καταστροφής του Αλσους. «Δέκα χρόνια τώρα που δεν είναι το γήπεδο, τι έκαναν για να το προστατεύσουν; Είναι εγκαταλειμμένο και γεμάτο σκουπίδια. Αυτό είναι το ενδιαφέρον τους για το περιβάλλον;» αναρωτιέται.