Εντελώς πάνω, εντελώς κάτω

Οταν ο Τύπος ασκεί πραγματικά τον θεσμικό του ρόλο, τον έλεγχο των άλλων τριών εξουσιών, μπορεί ακόμα και ένας πρόεδρος της Δημοκρατίας να οδηγηθεί σε παραίτηση επειδή η δημοσιογραφική έρευνα βγάζει τα άπλυτα στη φόρα. Τι μένει όμως για την πολιτική, μιντιακή και δικαστική κουλτούρα της χώρας, όταν αποδεικνύεται ότι ήταν μια καμπάνια κάποιων μέσων ενημέρωσης που βρήκαν θήραμα;

Αυτή είναι η περίπτωση του Κρίστιαν Βουλφ. Ηταν ο δέκατος πρόεδρος της Ομοσπονδιακής Δημοκρατίας της Γερμανίας, παραιτήθηκε το Φεβρουάριο του 2012 ύστερα από 598 ημέρες θητείας. Είναι πεπεισμένος ότι στη σημερινή μιντιακή εποχή η άρση της διάκρισης ανάμεσα στην τρίτη εξουσία,  τη Δικαιοσύνη, και την τέταρτη, τον Τύπο, είναι απειλή για τη δημοκρατία. «Οταν τα μίντια και η εισαγγελία – όχι μόνο στη δική μου περίπτωση – περνούν την μπάλα ο ένας στον άλλον, όταν τέμνονται τα ΜΜΕ και οι εισαγγελικές Αρχές υπάρχει σοβαρός κίνδυνος για τη δημοκρατία», είπε ο Βουλφ παρουσιάζοντας πριν από δύο εβδομάδες στο Βερολίνο το βιβλίο του με τον περιγραφικό τίτλο «Εντελώς πάνω – εντελώς κάτω» (Ganz oben Ganz unten, εκδ. C.H. Beck).

Στην περίπτωση Βουλφ η εισαγγελία του Αννοβέρου δεν εφείσθη μέσων. Συγκρότησε 24μελή προανακριτική ομάδα και επί 14 μήνες έκανε φύλλο και φτερό όλες τις πτυχές της ιδιωτικής και δημόσιας ζωής του, ερευνώντας τις καταγγελίες για διασφάλιση προνομίων σε φίλους του με οικονομικά ανταλλάγματα, ακριβές διακοπές, δάνειο για αγορά ιδιωτικής κατοικίας. Το αποτέλεσμα της έρευνας καταγράφηκε σε 30.000 σελίδες. Τίποτα δεν επαληθεύτηκε, στο τέλος το μόνο σκοτεινό σημείο ήταν περίπου 700 ευρώ μιας διανυκτέρευσης κατά την επίσκεψη του ζεύγους Βουλφ στο πανηγύρι Οκτόμπερφεστ του Μονάχου το 2008 όταν ήταν πρωθυπουργός της Κάτω Σαξονίας. Αθωώθηκε πανηγυρικά από δικαστήριο του Αννόβερου. Απόδειξη για τον Βουλφ ότι ήταν θύμα καμπάνιας της «Μπιλντ» με πολιτικό υπόβαθρο: Η λαϊκή εφημερίδα και τα άλλα μέσα που την ακολούθησαν δεν συμβιβάστηκαν με τη βασική πολιτική του θέση που διατύπωσε όταν ανέλαβε πρόεδρος της Δημοκρατίας ότι «το Ισλάμ ανήκει στη Γερμανία».

Η δικαστική έρευνα συνοδεύτηκε από ένα πολιτικό σκάνδαλο. Ηταν το τηλεφώνημα του Βουλφ από το Κατάρ στον αρχισυντάκτη της «Μπιλντ» Κάι Ντίκμαν για να του ζητήσει να καθυστερήσει μέχρι την επιστροφή του στη Γερμανία δημοσίευμα που αφορούσε χρηματοδότηση της ιδιωτικής του κατοικίας στο Αννόβερο. Ο Βουλφ δεν μετάνιωσε για το τηλεφώνημα στον αρχισυντάκτη, αλλά γιατί ζήτησε την αναβολή μέσω του αυτόματου τηλεφωνητή, αφού δεν βρήκε τον ίδιον. Αυτό άλλαξε τους ρόλους. Η «Μπιλντ» από θύτης γίνονταν θύμα παρεμβάσεων της πολιτικής εξουσίας. Ο πρόεδρος της Δημοκρατίας εμφανίζονταν να παρεμβαίνει στην ελεύθερη άσκηση της δημοσιογραφίας. Στη δημοσιογραφική ζούγκλα της πρωτεύουσας του Βερολίνου, τους κανόνες του παιχνιδιού καθορίζει το κυνήγι του θηράματος, όλοι τρέχουν πίσω του και χρειάζεται ισχυρή δόση σθένους για να αντισταθεί κάποιος στο ρεύμα, λέει ο Βουλφ.

Στην περίπτωσή του στο κυνήγι δεν συμμετείχε μόνον η σκανδαλοθηρική «Μπιλντ», αλλά και τα περιοδικά «Στερν» και «Σπίγκελ», ακόμα και η έγκυρη «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε Τσάιτουνγκ». Η είδηση για το μήνυμα του Βουλφ στον τηλεφωνητή του αρχισυντάκτη της λαϊκής «Μπιλντ» πρωτοδημοσιεύτηκε στη «Φρανκφούρτερ Αλγκεμάινε Τσάιτουνγκ». Υπήρξαν και φωτεινές εξαιρέσεις. Ο Χανς Λάιεντεκερ της «Ζιντόιτσε Τσάιτουνγκ» – ο πάπας της ερευνητικής δημοσιογραφίας στη Γερμανία – αρνήθηκε το 2012 το βραβείο Χένρι Νάνεν διαμαρτυρόμενος για την ταυτόχρονη βράβευση της «Μπιλντ» στην περίπτωση Βουλφ.

Βραβείο για την καμπάνια. Η βράβευση της εφημερίδας είναι ο κοινός παρονομαστής που έχει η υπόθεση Βουλφ με την καμπάνια της «Μπιλντ» για την έξοδο της Ελλάδας από το ευρώ. Για τη σειρά των ρεπορτάζ που είχαν τον τίτλο «Απόρρητος φάκελος Ελλάδα» ο αρχισυντάκτης της «Μπιλντ» Νικολάους Μπλόμε και ο 25χρονος ρεπόρτερ Πάουλ Ροντσχάιμερ πήραν το 2011 το σημαντικότερο βραβείο της Γερμανίας για τους οικονομικούς συντάκτες, το βραβείο Χέρμπερτ Κβαντ του ομώνυμου ιδρύματος του ιδρυτή της BMW. Ηταν η εποχή που η «Μπιλντ» έβγαινε με τίτλους «Πουλήστε την Ακρόπολη», «Πουλήστε τα νησιά σας» και ο Ροντσχάιμερ μοίραζε στο Σύνταγμα πεντοχίλιαρα γράφοντας για τις αντιδράσεις των Ελλήνων στην επιστροφή στη δραχμή.

Η Νικολάους Μπλόμε είναι στο μεταξύ διευθυντής της σύνταξης του «Σπίγκελ» στο Βερολίνο, ενώ ο επί χρόνια αρχισυντάκτης του «Σπίγκελ» Στέφαν Αουστ έγινε το 2013 εκδότης της «Βελτ», της δεύτερης εφημερίδας μετά την «Μπιλντ» που εκδίδει το πανίσχυρο συγκρότημα Σπρίνγκερ.

30.000 σελίδες ήταν το πόρισμα των ερευνητών που διόρισε η εισαγγελία του Ανόβερου. Το μόνο «σκοτεινό σημείο» ήταν μια διανυκτέρευση του ζεύγους Βουλφ στο Οκτόμπερφεστ του Μονάχου το 2008, αξίας περίπου 700 ευρώ