36 πόλεις τεντώνουν τ’ αφτιά τους

Σήμερα, για 15η χρονιά, οι πλατείες, οι πεζόδρομοι, τα θέατρα, ακόμα και μερικές ταράτσες, μία παραλία, ένα θωρηκτό και ένα αεροδρόμιο υποδέχονται τους ήχους και τους ρυθμούς του μεγάλου πανευρωπαϊκού γλεντιού

Σύµφωνοι· υπήρχαν χρονιές που η Ευρωπαϊκή Γιορτή της Μουσικής, εκτός από αστέρια του εγχώριου πενταγράµµου, πρόσφερε στο ελληνικό κοινό και διεθνή ονόµατα που θα ζήλευαν µεγάλοι παίκτες της παραγωγής θεαµάτων: οι Scissor Sisters και η ελεκτροπόπ τους, η Neneh Cherry µε τη µελωδική της ραπ, η ηλεκτρονική συµµορία των Birdie Nam Nam ή οι Nouvelle Vague πριν αρχίσουν να τους παίζουν οι µισές καφετέριες της χώρας είναι µόνο µερικά από αυτά. Ακόµα όµως και αν φέτος λείπουν οι φανταχτεροί καλλιτέχνες κι ορισµένες (εντάξει, λίγες) συµµετοχές µάλλον αντιστοιχούν σε κάποιον τοπικό ήρωα που αυτοανακηρύχθηκε DJ, ο θεσµός δεν χάνει τη ζωηράδα του – η οποία στο κάτω-κάτω περισσότερο στη συµµετοχή σε αυτήν την θεωρητικά τονωτική της κοινής ευρωπαϊκής ταυτότητας προσπάθεια στηρίζεται, παρά στα έκθαµβα βλέµµατα ενώπιον ακριβοθώρητων µουσικών. Δεν είναι δηλαδή απολύτως βέβαιο, αλλά ίσως κάτι τέτοιο είχε στο µυαλό του και ο γάλλος υπουργός Πολιτισµού Τζακ Λανγκ, όταν το 1982 προσπάθησε και πέτυχε να γιορταστεί στη χώρα του η πρώτη Γιορτή της Μουσικής, µε έναν σκοπό λιγάκι αφηρηµένο µεν, αρκετά εµψυχωτικό δε: «Να βγουν όλοι οι µουσικοί στους δρόµους». Την επόµενη χρονιά, οι καλλιτέχνες πολλαπλασιάστηκαν σαν ακρίδες, όπως και το κοινό που κατέκλυσε πλατείες, δρόµους, σταθµούς, αίθουσες για να ακούσει από κλασική και τζαζ µέχρι ροκ, ηλεκτρονική και παραδοσιακή µουσική. Η Αθήνα, ως Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης το 1985, σιγά να µην εισήγαγε τον θεσµό. Η πρωτοβουλία ήταν της τότε υπουργού Πολιτισµού Μελίνας Μερκούρη.

Η πρώτη χρονιά που ο θεσμός ήρθε στην Ελλάδα με πιο μακρόπνοο πρόγραμμα και στόχο ήταν το 1999. Τότε καταλάμβανε μερικές σκηνές όλες κι όλες στις πλατείες της Αθήνας, στα 15 χρόνια όμως που πέρασαν οργανώθηκε, απλώθηκε, ανεβοκατέβηκε, φτάνοντας το 2013 να εκτείνεται σε 29 πόλεις και φέτος σε 36. Να συνεχίσουμε με περισσότερους αριθμούς; Από τους 800.000 επαγγελματίες ή ερασιτέχνες μουσικούς και τις 25.000 εκδηλώσεις σε όλη την Ευρώπη, η Ελλάδα μπορεί αυτή τη χρονιά να καμαρώνει για τις 186 από τις τελευταίες σε 137 σημεία. Το ανθρώπινο δυναμικό της αποτελείται από περισσότερα από 300 σχήματα, από 70 DJ, 47 μουσικά σύνολα, 21 φιλαρμονικές ορχήστρες και χορωδίες, 18 χορευτικές ομάδες, 3 συμφωνικές ορχήστρες και κάμποσες δεκάδες παράλληλες δράσεις.

Τι νόημα έχουν όλα αυτά; Ισως καλύτερα μπορεί να το απαντήσει όποιος ή όποια έχει πάρει έστω μια μυρωδιά χθες και προχθές,  ειδικά στη χειμαζόμενη περιφέρεια, και κυρίως όποιος πρόκειται να πάρει σήμερα που κορυφώνονται οι εκδηλώσεις.  Από τη σκοπιά διάφορων καλλιτεχνών, πάντως, μια εξήγηση μπορεί να δόθηκε προ ημερών, με την καμπάνια της όλης γιορτής, στην οποία κλήθηκαν απλώς να απαντήσουν στο ερώτημα «τι είναι για σένα η μουσική;». «Παιχνίδι, ταξίδι, ευλογία και θεραπεία» είπε λ.χ. ο Νίκος Πορτοκάλογλου. «Το όχημα για ένα ταξίδι που δεν τελειώνει ποτέ, για να ξεφύγουμε από την πραγματικότητα, κάτι που σηκώνει τα πόδια σου λίγο πάνω από τη γη, διάλογος με τον άλλον, αλλά και εσωτερικός» απάντησε ο Αλέξης των Burger Project. «Το μέσο με το οποίο λέω αυτά που θέλω, βρίσκω τον εαυτό μου, ψάχνω τον εαυτό μου, πράγματα καινούργια σε μένα και με το οποίο επεκτείνω τα όνειρά μου, φαντασιώνομαι» αποκρίθηκε ο Yinka, λίγο πριν συμπληρώσει ότι η μουσική είναι και «στρατός, πόλεμος, αγώνας, είναι γεμάτη χρώματα, αγάπη, πόνο, ψέμα».

Τα μυστικά του Κήπου
Πέρυσι και πρόπερσι στο γρασίδι του βολεύτηκαν χιλιάδες ακροατές διαφορετικών μουσικών γούστων. Φέτος η βραδιά ξεκινάει με Camerata Junior σε έργα Μότσαρτ, Σιμπέλιους, Τζέκινγκς ή Γούζιου, συνεχίζει με τη νεοσύστατη Academica Athens Orchestra και μουσικούς από την αδικημένη Συμφωνική της ΕΡΤ ή την Ορχήστρα των Χρωμάτων (θα παρουσιάσουν το «Ντιβερτιμέντο σε Ρε Μείζονα, KV 136» του Μότσαρτ και την «Απλή Συμφωνία» του Μπρίτεν), δίνει όμως τη σκυτάλη στην Big Band του Δήμου Αθηναίων που έχει υποσχεθεί το «Cantaloupe Island» του Herbie Hancock και κορυφώνεται με την ελληνική μπάντα Gumbo Ya Ya!: το εκλεκτικό μείγμα της από r&b, σόουλ, σουίνγκ ή φανκ και η Sugahspank! στα φωνητικά μάλλον δεν θα αφήσουν και πολλούς καθιστούς στο γρασίδι.

Στο «Αβέρωφ» και το Ελ. Βενιζέλος
Ο ίδιος μπορεί να μην ήταν βέβαιος για αυτά, το θωρηκτό που φέρει το όνομά του πάντως, το περίφημο «Αβέρωφ», θα φιλοξενήσει την Μπάντα του Πολεμικού Ναυτικού (άρα διορθώνεται κάπως το πράμα) και το ντουέτο Mandoloop. Σιγά τα ωά, εδώ και το Αεροδρόμιο Ελ. Βενιζέλος (στο επίπεδο αναχωρήσεων, στο εμπορικό κέντρο) πρόκειται να απολαύσει τους Metallon, το Σύνολο Χάλκινων Πνευστών και Κρουστών της ΚΟΑ. Ωραίες μουσικές επίσης θα ακούσουμε στο Δημοτικό Θέατρο Πειραιά, όπου η Εθνική Λυρική Σκηνή θα παρουσιάσει τον «Ντον Τζοβάνι» από την Οπερα της Βαλίτσας, αλλά και στην παραλία του Μοσχάτου που για κάποιον λόγο έχει πολύ ψωμί: και Μιχάλη Δέλτα, και Μίκρο, και τις τρομερές Marsheaux (φωτογραφία), που καλά θα κάνουν να παίξουν εκείνο το remix τους στο «Popcorn» όσο πιο δυνατά γίνεται. 

Η ορχήστρα παίρνει το τρενάκι
Τα όργανα στη Θεσσαλονίκη αρχίζουν από νωρίς. Στις 10 το πρωί η Φιλαρμονική του Δήμου θα επιβιβαστεί στο τρενάκι της παραλίας και αφού κάνει μια μεγάλη «μουσική βόλτα» θα σκορπίσει μερικές νότες ακόμη στην Πλατεία Αριστοτέλους. Η Concert Band του Πανεπιστημίου Μακεδονίας κατόπιν θα παρουσιάσει στον πεζόδρομο Αγίας Σοφίας έργα από τον κινηματογράφο, ενώ στον πεζόδρομο Ικτίνου θα εμφανιστεί στις 2 η ορχήστρα σαξοφώνων Κου Κλουξ Σαξ (φωτογραφία). Το απόγευμα στο Φουαγέ του Μεγάρου Μουσικής θα στήσει τα αναλόγιά του το Σύνολο Εγχόρδων του Πανεπιστημίου Μακεδονίας, όπως θα κάνει αργότερα και το σύνολο Orpheus Soloists και φυσικά η Κρατική Ορχήστρα Θεσσαλονίκης, στην Αίθουσα Φίλων της Μουσικής. Στις παρτιτούρες της θα αποτυπώνονται έργα Μέντελσον, Μπετόβεν ή Σμέτανα.

Από την Κέρκυρα στη Δονούσα
Καλά η Κέρκυρα με τα Μουσικά Σύνολά της, που από νωρίς θα ξεσηκώνουν τη Λαϊκή Αγορά ή το περιστύλιο των Ανακτόρων Αγίων Μιχαήλ και Γεωργίου στη βραδινή συναυλία της Μπάντας της Φ. Ε. Μάντζαρος υπό τον Σωκράτη Ανθη. Εφέτος όμως μπαίνει στο παιχνίδι και η Κεφαλονιά με events όπως η εμφάνιση των σχεδόν καλτ «Συνθετικών» (φωτογραφία) στο Αργοστόλι. Μην ξεχνάμε επίσης την όμορφη Δονούσα που θα κλείσει τη βραδιά με κυκλαδίτες οργανοπαίκτες, το Χαλκί της Νάξου που θα ακούσει από παραδοσιακά ως hip-hop, αλλά και τη Σαντορίνη, που στο Μέγαρο Γκύζη θα ακούσει κλασική μουσική το Σάββατο και ηλεκτρική κιθάρα ή μπουζούκι την Κυριακή από σπουδαστές του τοπικού παραρτήματος του Εθνικού Ωδείου.

Ροκ και ελεκτρόνικα στην Κρήτη
Οι Electric Litany (φωτογραφία) συζητήθηκαν μεν προ εβδομάδων όταν δήλωσαν ότι δεν θα πραγματοποιήσουν συναυλίες σε Βόλο και Πειραιά έπειτα από τα εκεί εκλογικά  αποτελέσματα, το Ηράκλειο όμως θα τους απολαύσει στη Λότζια μαζί με μπάντες όπως Bipolar, Naturally Blondes και Lollipop. Στην ίδια πόλη, το κοινό στη λέσχη Project Space Herlin, θα έχει την τιμή να ακούσει disco και acid jazz, ενώ ο πεζόδρομος Αρετούσας θα κινηθεί σε πιο τζαζ και φανκ ρυθμούς, με τη βοήθεια πολλών τοπικών d.j., όπως Manoussos Bouloukakis, Spyros Staridas, Miss Popi Geri, Niki Ximeri.   Την Κυριακή η Πλατεία Αγ. Τίτου θα χαρεί gypsy jazz, blues και swing από τους Ορφέα Κάππα, Why Not? και Respiro, αφού πάντως την προηγούμενη ημέρα τα Χανιά θα έχουν συντονιστεί με τις ηλεκτρονικές συχνότητες των d.j. Miron, Untiun ή Zanido.

Βραδινό jam session στο ποτάμι
Ο,τι και να διαλέξεις από την ηπειρωτική Ελλάδα, κάτι θα αδικήσεις. Θα πεις, ας πούμε, για τη συναυλία του Ψαρογιώργη (φωτογραφία) στο Συγκρότημα Τσαλαπάτα στον Βόλο, δεν πρέπει όμως να ξεχάσεις τη σύμπραξη ευρωπαίων μουσικών με συγκροτήματα της Λάρισας στις όχθες του Πηνειού, με το πατροπαράδοτο πλέον βραδινό jam session. Θα αναφέρεις τα μουσικά ντοκιμαντέρ στην Πλατεία Ανεμομύλου στην Αμαλιάδα, καλό θα ήταν όμως να πεις μια κουβέντα και για τη δημοτικο-εντεχνο-ροκ συναυλία στο πάρκο έναντι του δασαρχείου στο Διδυμότειχο. Θα κάνεις ένα πέρασμα από τη συναυλία ηλεκτρονικής μουσικής στο Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, όπως όμως και από το θέατρο Επίκεντρο στην Πάτρα και τη μουσικοποιητική βραδιά της ομάδας Καβάφης. Στις Σέρρες θα ακούσεις το funk και το r’n’r των Groovagang, δεν μπορεί όμως, κάτι θα έχεις αφήσει εκτός.

Κάθε γωνιά κρύβει μια έκπληξη
Στην Αθήνα και αν γίνεται χαμός. Ενδεικτικά μόνο, να πούμε ότι στο Bread and Roses στην Πανεπιστημίου θα εμφανιστούν ο Τάκης Μπαρμπέρης και η τζαζ κομπανία του, ενώ στο Boiler στο Μοναστηράκι οι Social End Products (φωτογραφία) και Bazooka θα κουνήσουν κάμποσες μεσούλες. Η πλατεία Βαρνάβα στο Παγκράτι θα υποδεχθεί τους Μητέρα Φάλαινα Τυφλή, ενώ η πλατεία Φιλοπάππου θα απολαύσει το ροκ των Semen of the Sun, που έχουν και καινούργιο δίσκο. Κεραμεικού και Πλαταιών θα έχει οριεντάλ χορό και ινδική μουσική, την ώρα περίπου που ο Λυκαβηττός (πρόσβαση από Αγ. Ισιδώρων) θα το ρίχνει στην ηλεκτρονική. Και γενικά κινηθείτε, γιατί σε όποιο μπαράκι και αν τρυπώσετε (από το Κλουβί στα Πετράλωνα μέχρι το Key στην Πραξιτέλους), σε όποιον πεζόδρομο και αν στρίψετε (Αιόλου, Θησέως, Ηρακλειδών), όλο και κάτι καλό θα ακούσετε.