Ούτε κουβέντα για τις υποκλοπές

Σιγήν ιχθύος τηρούσε έως χθες το βράδυ το Βερολίνο έπειτα από τις αποκαλύψεις των «ΝΕΩΝ» για τις παρακολουθήσεις επικοινωνιών μέσω Ιντερνετ από την Ελλάδα και άλλες 195 χώρες και τοποθεσίες-στόχους των γερμανικών υπηρεσιών πληροφοριών.

Το ελληνικό υπουργείο Εξωτερικών, σε μια λακωνική ανακοίνωση, παραπέμπει στη γερμανική πλευρά. Σε χθεσινή του δήλωση ο εκπρόσωπος του υπουργείου Εξωτερικών, Κωνσταντίνος Κούτρας, επεσήμανε: «Είμαστε βέβαιοι ότι θα δοθεί άμεση απάντηση στο δημοσίευμα από γερμανικής πλευράς. Μεταξύ φίλων, εταίρων και συμμάχων χωρών ισχύουν συγκεκριμένοι κανόνες συνεργασίας και δεοντολογίας, στις οποίες έχει, κατ’ επανάληψη, αναφερθεί η γερμανική κυβέρνηση, διαμαρτυρόμενη, στο πρόσφατο παρελθόν, για παραβίαση των κανόνων αυτών».

Οι σχέσεις μεταξύ Βερολίνου – Ουάσιγκτον είχαν περάσει σοβαρή κρίση έπειτα από τις αποκαλύψεις για τις μαζικές παρακολουθήσεις από τις αμερικανικές υπηρεσίες πληροφοριών NSA, καθώς από τις «συμμαχικές» υποκλοπές δεν είχε εξαιρεθεί ούτε το κινητό της καγκελαρίου Ανγκελα Μέρκελ. Οπως φαίνεται από τα έγγραφα που έχουν στη διάθεσή τους «ΤΑ ΝΕΑ», και οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες ακολουθούν παρόμοιες τακτικές – χωρίς όμως να διευκρινίζεται η έκταση που έχουν λάβει οι παρακολουθήσεις από την πλευρά τους.

H NOMΟΘΕΣΙΑ. Σύμφωνα με τη γερμανική νομοθεσία, η Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πληροφοριών της Γερμανίας (BND) επιτρέπεται να αναζητεί και να επεξεργάζεται το 20% του συνολικού όγκου των ξένων επικοινωνιών για λόγους «διεθνούς τρομοκρατίας» ή  «προστασίας του Συντάγματος». Επισημαίνεται ότι στη Φρανκφούρτη εντοπίζεται ο μεγαλύτερος κόμβος ηλεκτρονικών επικοινωνιών στην Ευρώπη, απ’ όπου διέρχεται τεράστιος όγκος ξένων και γερμανικών δεδομένων, ο οποίος ισούται με 9,15 εκατομμύρια CD ή 188.000 ορόφους βιβλιοθηκών με ράφια γεμάτα βιβλία ημερησίως.

Αμεση υπήρξε η αντίδραση του ΣΥΡΙΖΑ, ο οποίος κάλεσε την κυβέρνηση να ζητήσει εξηγήσεις από τη γερμανική πλευρά. «Τεράστια ερωτήματα εγείρονται από τις αποκαλύψεις της εφημερίδας “ΤΑ ΝΕΑ” σχετικά με τις γερμανικές υποκλοπές στο Διαδίκτυο» σχολιάζει η Κουμουνδούρου στην ανακοίνωσή της και σημειώνει: «Σύμφωνα με το δημοσίευμα της εφημερίδας, η γερμανική Ομοσπονδιακή Υπηρεσία Πληροφοριών (BND) έχει στήσει έναν πολύπλοκο μηχανισμό για να υποκλέπτει τεράστιο όγκο πληροφοριών από το Διαδίκτυο. Ο μηχανισμός αυτός υποκλέπτει διαδικτυακά δεδομένα από 195 χώρες, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Φαίνεται δηλαδή ότι η γερμανική BND ακολουθεί κατά γράμμα τις πρακτικές της αμερικανικής NSA, που αποκάλυψε ο Εντουαρντ Σνόουντεν. Εύλογα γεννιέται το ερώτημα ποιους παρακολουθούν στην Ελλάδα οι γερμανικές μυστικές υπηρεσίες».

ΤΑ ΕΡΩΤΗΜΑΤΑ. Ο ΣΥΡΙΖΑ θέτει τα εξής ερωτήματα: «Αραγε οι υποκλοπές συνάδουν με τους κανόνες που διέπουν τις σχέσεις μεταξύ συμμάχων κι εταίρων; Οι εν λόγω υποκλοπές είναι σύμφωνες με την ελληνική νομοθεσία που θέτει αυστηρούς περιορισμούς; Οι ελληνικές Αρχές είναι σε γνώση της αποκαλυπτόμενης δραστηριότητας των γερμανικών μυστικών υπηρεσιών; Η ελληνική κυβέρνηση θα ζητήσει εξηγήσεις από τη γερμανική; Εν τέλει, ποιος θα προστατεύσει τα προσωπικά δεδομένα των πολιτών από τα πανίσχυρα κρατικά δίκτυα των υποκλοπών;».

Σύμφωνα με την ευρωπαϊκή νομοθεσία, το άτομο έχει την κυριότητα των δεδομένων επικοινωνίας του, σε αντίθεση με τις ΗΠΑ όπου η ιδιοκτησία ανήκει στην εταιρεία ή την υπηρεσία που τα συγκεντρώνει. Αυτή η αρχή προστατεύεται από τη Συνθήκη και τον Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων Ευρωπαϊκής Ενωσης.

«Διακρατικά προγράμματα που συνδέουν την NSA με μια σειρά από ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών, τα οποία “διευκολύνουν” την ανταλλαγή δεδομένων, θα μπορούσαν ενδεχομένως να χαρακτηριστούν ως “κλοπή” – πέρα από δυνητικά παράνομη πρόσβαση, συλλογή και επεξεργασία των δεδομένων, αν κάτι τέτοιο έχει γίνει χωρίς την έγκριση ή / και τη γνώση των εθνικών Αρχών που είναι επιφορτισμένες με τη διαχείριση αυτών των ηλεκτρονικών δεδομένων» αναφέρεται σε μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου για τα δικαιώματα των ευρωπαίων πολιτών που δημοσιεύθηκε τον Οκτώβριο του 2013.

Ετσι, η συμμετοχή εθνικών υπηρεσιών πληροφοριών από χώρες-μέλη της ΕΕ στα προγράμματα της NSA θεωρείται ότι έχει ως αποτέλεσμα να στερούνται ευρωπαίοι πολίτες την ιδιοκτησία των δεδομένων επικοινωνίας τους. Μάλιστα, τίθενται θέματα «διακριτικής μεταχείρισης» και «ανισότητας» όσον αφορά το απόρρητο των επικοινωνιών αφού π.χ. οι γερμανοί και οι βρετανοί πολίτες δεν παρακολουθούνται από την BND και την GCHQ αντίστοιχα καθώς αυτό απαγορεύεται, ενώ οι Ελληνες, οι Ιταλοί και άλλοι Ευρωπαίοι επιτρέπεται διά της γερμανικής και της βρετανικής νομοθεσίας να παρακολουθούνται – τουλάχιστον τα δεδομένα επικοινωνίας τους που διέρχονται από γερμανικούς και βρετανικούς τηλεπικοινωνιακούς κόμβους.

ΜΥΣΤΙΚΕΣ ΣΥΜΦΩΝΙΕΣ. Στη μελέτη του Ευρωκοινοβουλίου αναφέρεται επίσης ότι, σε αντίθεση με τη συνεργασία των μυστικών υπηρεσιών για θέματα τρομοκρατίας, οι συμφωνίες για την παραχώρηση δεδομένων από ευρωπαϊκές υπηρεσίες πληροφοριών προς την NSA έχουν κρατηθεί μυστικές και εκτείνονται πέρα από τα όρια νομιμότητας. «Μπορούν να αφορούν δραστηριότητες κατασκοπείας εις βάρος ευρωπαϊκών επιχειρήσεων και προς όφελος αμερικανικών εταιρειών. Υπάρχει επίσης πιθανότητα να έχει παραβιαστεί η αρχή της αλληλεγγύης μεταξύ των ευρωπαϊκών χωρών υπέρ άλλων συμμαχιών, ιδίως με την αποστολή δεδομένων των άλλων ευρωπαίων πολιτών προς την NSA, χωρίς να έχουν αυτοί γνώση. Κάποιος μπορεί να αναρωτηθεί εάν οι πρακτικές ρουτίνας εκτείνονται πέρα από μια απλή στοχευμένη επιτήρηση και αν οι υπηρεσίες πληροφοριών έχουν παραβιάσει τις αρχές του κράτους δικαίου» επισημαίνεται στη μελέτη της Γενικής Διεύθυνσης Εσωτερικής Πολιτικής του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου.