Κίνδυνος για έμφραγμα από υλικό που χρησιμοποιείται στις εγχειρήσεις ισχίου

Ένας στους 3.000 ασθενείς που υποβάλλονται σε εγχείρηση αντικατάστασης του ισχίου κινδυνεύει να πάθει σοβαρό έμφραγμα εξαιτίας ενός επικίνδυνου υλικού, υποστηρίζουν βρετανοί επιστήμονες.

Το υλικό είναι ένα μία ιατρική κόλα που χρησιμοποιείται σε περισσότερες από τις μισές μερικές αρθροπλαστικές (ή ημιαρθροπλαστικές) ισχίου στη Βρετανία για να σταθεροποιείται η νέα άρθρωση στο μηριαίο οστό.

Η μερική αρθροπλαστική ισχίου είναι η επέμβαση κατά την οποία αλλάζει ο χειρουργός το τμήμα της άρθρωσης που βρίσκεται στο μηριαίο οστούν (λέγεται κεφαλή του μηριαίου), όταν αυτό έχει υποστεί κάταγμα.

Αντίστοιχα, στην ολική αρθροπλαστική η οποία συχνά γίνεται εξαιτίας οστεοαρθρίτιδας, αλλάζει και η κεφαλή του μηριαίου οστού και η «θήκη» της στην λεκάνη (λέγεται κοτύλη).

Η ανάλυση των ημιαρθροπλαστικών ισχίου που έγιναν σε Αγγλία και Ουαλία την περίοδο 2005-2012 έδειξε πως ο θάνατος τουλάχιστον 41 ασθενών συσχετιζόταν άμεσα με το υλικό αυτό, γράφουν οι ερευνητές στην «Βρετανική Ιατρική Επιθεώρηση» (BMJ).

Οι θάνατοι αυτοί οφείλονταν σε έμφραγμα και σχεδόν όλοι συνέβησαν στη διάρκεια της επεμβάσεως, λένε οι επιστήμονες.

Ακόμα 21 ασθενείς, εξάλλου, έπαθαν σοβαρό έμφραγμα – και πάλι ως επί το πλείστον πάνω στο χειρουργικό τραπέζι – αλλά επέζησαν.

Η ανάλυση έδειξε ακόμα ότι ο αριθμός των θανάτων αυξάνεται χρόνο με το χρόνο: ενώ το 2005 είχε αναφερθεί ένας θάνατος, το 2007 είχαν αναφερθεί επτά και το 2012 είχαν φτάσει τους 16, επί συνόλου σχεδόν 22.000 ημιαρθροπλαστικών που διενεργούνται κάθε χρόνο.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι υπό ορισμένες συνθήκες, διαρρέουν χημικά από την κόλλα και εισέρχονται στην κυκλοφορία του αίματος – και όταν φτάσουν στην καρδιά, διαταράσσουν τον καρδιακό ρυθμό.

Ένα άλλο ενδεχόμενο είναι ότι οι χειρουργοί πιέζουν την κόλλα πολύ δυνατά μέσα στο οστό, με αποτέλεσμα να προκαλείται εμβολισμός λίπους, δηλαδή να αποκολλάται ένα κομματάκι λίπους και να εισέρχεται στο αίμα.

Καθώς το λίπος «ταξιδεύει» με το αίμα σε όλο το σώμα, είναι πιθανό να αποφράξει κάποια κύρια αρτηρία της καρδιάς, με ολέθριες συνέπειες.

Επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας που πραγματοποίησε τη νέα μελέτη είναι ο σερ Λίαμ Ντόναλντσον, πρύτανης του Πανεπιστημίου του Νιούκασλ και καθηγητής Εφηρμοσμένης Επιδημιολογίας στο ίδιο πανεπιστήμιο, ο οποίος διατέλεσε ανώτατος υγειονομικός αξιωματούχος της Αγγλίας από το 1998 έως το 2010.

Όπως λένε ο δρ Ντόναλντσον και οι συνεργάτες του, αν και η αύξηση των επιπλοκών από το συγκεκριμένο υλικό θα μπορούσε να αποδοθεί στην βελτίωση των μεθόδων καταγραφής, μία άλλη εξήγηση είναι πως με τη γήρανση του πληθυσμού, ολοένα περισσότεροι άνθρωποι χρειάζονται ημιαρθροπλαστική ισχίου και έτσι αυξάνεται ο αριθμός των ασθενών που εκδηλώνουν επιπλοκές.

Ο σερ Ντόναλντσον είπε ότι αυτή η ιατρική κόλλα – ή «τσιμέντο», όπως συνήθως την αποκαλούν οι γιατροί – είναι η κύρια μέθοδος τοποθέτησης τεχνητών αρθρώσεων σε χώρες όπως η Βρετανία, αλλά σε άλλες (όπως ο Καναδάς) δεν χρησιμοποιείται καθόλου.

Όταν εκδηλωθεί καρδιολογική επιπλοκή, «ο θάνατος των ασθενών είναι σχεδόν άμεσος», τόνισε. Και πρόσθεσε πως γι’ αυτό έχειπολύ μεγάλη σημασία να ακολουθούν προσεκτικά οι χειρουργοί τις συμβουλές ασφαλείας κατά την τοποθέτηση του υλικού και να ελέγχουν προσεκτικά πριν από την εγχείρηση την καρδιολογική κατάσταση των ασθενών.