Ενεργειακό στοίχημα 11 δισ. ευρώ

Να ανοίξει την πόρτα για τους επενδυτές σε 12 μεγάλα ενεργειακά έργα, πολλά από τα οποία είναι μακροπρόθεσμα, επιχειρεί η κυβέρνηση, εντάσσοντάς τα στις διαδικασίες του Fast Track.

Στη συντριπτική τους πλειοψηφία πρόκειται για μεγαλεπήβολα σχέδια αγωγών συνολικού προϋπολογισμού άνω των 11 δισ. ευρώ, όπως η υποθαλάσσια μεταφορά ηλεκτρικής ενέργειας και φυσικού αερίου μεταξύ Ισραήλ – Κύπρου – Ελλάδας – Ευρώπης, αλλά και ώριμα έργα που έχουν δρομολογηθεί εδώ και καιρό, όπως ο TAP και ο ελληνοβουλγαρικός αγωγός αερίου.

Τα περισσότερα έργα βρίσκονται σε αρχικό στάδιο από πλευράς σχεδιασμού, ενώ για άλλα, όπως στην περίπτωση του αγωγού μεταφοράς του φυσικού αερίου του Ισραήλ και της Κύπρου στις ευρωπαϊκές αγορές μέσω Ελλάδας και όχι μέσω Τουρκίας, θα απαιτηθεί πρώτα η επίλυση σύνθετων γεωπολιτικών εξισώσεων.

Δεδομένου ωστόσο ότι οι εξελίξεις στην ενέργεια είναι πολυεπίπεδες και τα δεδομένα αλλάζουν με ταχύτητα (κρίση στην Ουκρανία, συμφωνία Ρωσίας – Κίνας, αμερικανικό σχιστολιθικό αέριο κ.ά.), η ελληνική πλευρά αποφάσισε να εντάξει τα έργα αυτά στο Fast Track, προκειμένου να κρατήσει όλες τις πόρτες ανοικτές. Ετσι, όταν δοθεί το πράσινο φως σε κάποιο από αυτά, η αδειοδοτική διαδικασία θα τρέξει γρήγορα.

Τα έργα που πήραν χθες το πράσινο φως από τη Διυπουργική Επιτροπή Στρατηγικών Επενδύσεων για την ένταξή τους στη διαδικασία του Fast Track έχουν όλα χαρακτηριστεί ως Κοινού Ευρωπαϊκού Ενδιαφέροντος, δηλαδή εξυπηρετούν τις ανάγκες όχι ενός κράτους-μέλους αλλά ολόκληρης της ΕΕ.

«Δημιουργούνται περισσότερες από 17.000 νέες θέσεις εργασίας στη χώρα τα επόμενα χρόνια» ανέφερε χαρακτηριστικά μετά τη συνεδρίαση της επιτροπής ο υπουργός Περιβάλλοντος Γιάννης Μανιάτης, στον οποίο και ανήκει η πρόταση για ένταξη των έργων στη διαδικασία Fast Track.

Μεταξύ των 12 έργων ξεχωρίζει το εγχείρημα ανάδειξης της Ελλάδας στον νέο διάδρομο μεταφοράς του φυσικού αερίου του Ισραήλ και της Κύπρου στις ευρωπαϊκές αγορές. Το σχέδιο ονομάζεται East Med Pipeline και προβλέπει μεταφορά του αερίου της ΝΑ Μεσογείου στην Ευρώπη μέσω ενός υποθαλάσσιου αγωγού προϋπολογισμού 6 δισ. ευρώ, που θα διέρχεται από τα ανοικτά της Κρήτης και μέσω της Πελοποννήσου.

Ωστόσο, ανάλογο σχέδιο, χαμηλότερου κόστους, προωθεί και η Τουρκία μέσω υποθαλάσσιας διασύνδεσης με το Ισραήλ. Το Τελ Αβίβ βρίσκεται σε επαφές και με τις δύο χώρες, χωρίς να έχει καταλήξει, ενώ εξετάζει και λύσεις με τερματικούς σταθμούς υγροποίησης.

Εργα ηλεκτρισμού. Επίσης στα σκαριά, αλλά με χαμηλότερο βαθμό γεωπολιτικής δυσκολίας, είναι και το σχέδιο ηλεκτρικής διασύνδεσης Ισραήλ – Κύπρου – Ελλάδας. Το καλώδιο αποσκοπεί στην ενίσχυση της ενεργειακής ασφάλειας των τριών χωρών, θα έχει μήκος 1.518 χλμ., θα επιτρέπει τη μεταφορά ηλεκτρισμού και προς τις δύο κατευθύνσεις, ενώ το κόστος του έργου είναι 800 εκατ. ευρώ – 1 δισ. ευρώ και στο εγχείρημα συμμετέχει και η ΔΕΗ. Το προσδοκώμενο έτος ολοκλήρωσης του τμήματος Κρήτη – ηπειρωτική Ελλάδα είναι το 2018 και του σκέλους Κρήτη – Κύπρος το 2019. Στην ασφάλεια της τροφοδοσίας ηλεκτρισμού αποσκοπεί και η δεύτερη γραμμή διασύνδεσης Ελλάδας – Βουλγαρίας, μήκους 144 χλμ., που προωθεί ο ΑΔΜΗΕ με αναμενόμενη ολοκλήρωση το 2020, αλλά και μεγάλη επένδυση σε υδροηλεκτρικό έργο της ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή στην Αμφιλοχία με στόχο την παραγωγή και αποθήκευση ηλεκτρικής ενέργειας, ισχύος 590 MW και κόστους 502 εκατ. ευρώ.

Εργα φυσικού αερίου. Στο μέτωπο του φυσικού αερίου, ένα από τα πιο προχωρημένα έργα είναι ο αγωγός Ελλάδας – Βουλγαρίας (IGB), μήκους 182 χλμ., που προωθείται από τη ΔΕΠΑ, έχει κόστος 250 εκατ. ευρώ και αναμένεται να ξεκινήσει τη λειτουργία του μέσα στο 2016. Στα έργα που εντάχθηκαν στο Fast Track ξεχωρίζει ο αγωγός TAP, η κοινοπραξία του οποίου ποντάρει πολλά στις αδειοδοτικές διαδικασίες-εξπρές προκειμένου το έργο να αρχίσει να λειτουργεί το 2019, καθώς και ο υποθαλάσσιος αγωγός Ελλάδας – Ιταλίας (Θεσπρωτία – Οτράντο, IGI Poseidon). Εντύπωση προκαλεί ότι πράσινο φως πήραν και δύο ανταγωνιστικοί πλωτοί σταθμοί υγροποιημένου φυσικού αερίου, ένας στην Αλεξανδρούπολη και ένας στην Καβάλα, καθώς θεωρείται βέβαιο πως θα γίνει μόνο ο ένας από τους δύο.