Μικροί – μεγάλοι εν τζαζ δράσει

Εχει περάσει πολύς καιρός από εκείνες τις εκστατικές νύχτες ιδρωμένου μπίμποπ που περιέγραφε ο Τζακ Κέρουακ στο «On the road» ή ο Μάιλς Ντέιβις στην αυτοβιογραφία του. Σήμερα ο λάτρης της τζαζ μπορεί ένα σαββατιάτικο πρωινό να περάσει το γυαλισμένο κατώφλι του Μεγάρου Μουσικής Αθηνών και να παρακολουθήσει τα σχεδόν ακαδημαϊκά εργαστήρια με τα οποία ξεκινούσε η «Jazz Big Day».

Θα άκουγε τον ισραηλινό σαξοφωνίστα Γκίλαντ Ατζμον να αναλύει διέσεις και υφέσεις, να μιλά για «την ευκολία του γρήγορου παιξίματος και τη δυσκολία του αργού», για την πολυμήχανη ρυθμική γλώσσα κάποιων Ινδιάνων ή τον Κολτρέιν «που δεν είναι μουσικός, αλλά θεός». Ακόμη και παιδιά να είχε ο λάτρης, από τη συναυλία «Jazz for Kids» όπου ο κρουστός Αλέκος Χρηστίδης μάθαινε τους πιτσιρικάδες να μιμούνται τον ρυθμό ενός τρένου με παλαμάκια ή τους σύστηνε διάφορα σουξέ, κερδισμένος θα έβγαινε.

Ηταν το τρίτο παρόμοιο εγχείρημα του Μεγάρου και παρότι φέτος ήταν οικονομικότερο, η ποικιλία δεν έλειπε. Υπήρχε πωλητήριο με βιβλία για την «Τρομπέτα στην Τζαζ» ή βινύλια του Ορνέτ Κόλμαν, υπήρχε όμως και συζήτηση με τον πιανίστα Κένι Μπάρον που μάγεψε μπόλικους νεαρούς και νεαρές με τις διηγήσεις ή τις συμβουλές του: τα 78άρια του Τσάρλι Πάρκερ που άκουγε μικρός, η συνεργασία με τον Ντίζι Γκιλέσπι, το πάθος του αυτοδίδακτου και η νοημοσύνη του σπουδαγμένου ή η «απελευθέρωση της μελωδίας από την αρμονία» προσείλκυσαν φοιτητές ακόμη και από το Ιόνιο Πανεπιστήμιο. «Εκείνος ήρθε από τη Νέα Υόρκη, εμείς δεν θα ερχόμασταν από την Κέρκυρα;» εξηγούσαν ο Γιώργος και ο Αντώνης, φέρελπις πιανίστας ο ένας και σαξοφωνίστας ο άλλος. «Φυσικά θα τον ακούσουμε το βράδυ. Αυτά μας δίνουν κίνητρο να συνεχίσουμε».

Λίγες αίθουσες πιο κάτω, θεράποντες της ελληνικής τζαζ τιμούσαν τον προσφάτως χαμένο Μάρκο Αλεξίου. Πιανίστας των Sphinx, ήταν και εκείνος μέρος μιας ιστορίας που συμπεριλαμβάνει από τον Μουζάκη και τον Πλέσσα έως τον Παπαδημητρίου ή τον Κοντραφούρη.

Η τζαζ ατμόσφαιρα πύκνωνε όσο πλησίαζε η νύχτα. Τα πρώτα συνωμοτικά γελάκια μεταξύ των μουσικών που συμπράττουν ζωντανά βγήκαν από τον Μηνά Αλεξιάδη και την μπάντα του. Ο Αλέκος Βρέτος και το ούτι του βρέθηκαν εκεί όπου τέμνεται η αραβική ή η ελληνική μουσική με την τζαζ. Ο Γκίλαντ Ατζμον πηγαινοερχόταν από τη Δύση στην Ανατολή αυτοσχεδιάζοντας, ο Κένι Μπάρον ήταν λυρικός ως συνήθως, ο Γιώργος Κοντραφούρης απολαυστικός και η Μάρτα Μορελεόν έκανε να λικνισθούν κάμποσα κορμιά.

Στο μεταμεσονύκτιο σετ των νεαρών Crazy People, το πρόγραμμα ήθελε άπαντες επί σκηνής. Αν το μέτρο ήταν εκείνες οι τζαζ νύχτες του Κέρουακ και του Ντέιβις τότε υπήρξαν στιγμές που το ιδανικό πραγματοποιούνταν. Ισως ήταν εκείνες όπου, όπως έλεγε και ο Κένι Μπάρον νωρίτερα, ίσχυε το «να παίζεις τζαζ για τον σωστό λόγο».

Ζήτημα δονήσεων
«Μπορεί η τζαζ να προήλθε από τους καπνούς και τις αναθυμιάσεις, κάποια στιγμή όμως έπρεπε να βγει» έλεγε ο ουτίστας της τζαζ Αλέκος Βρέτος. «Επειδή το ‘50 και το ‘60 οι μαύροι δεν μπορούσαν να παίξουν σε μεγάλες αίθουσες, δεν σημαίνει ότι εμείς δεν θα την προσφέρουμε στον κόσμο». Ο ισραηλινός σαξοφωνίστας Γκίλαντ Ατζμον συμφωνεί: «Εχω παίξει σε πολλούς χώρους. Δεν υπάρχει καλύτερος και χειρότερος, υπάρχουν διαφορετικά vibes (δονήσεις)».