Η εξίσωση της προεδρικής πλειοψηφίας

Εικοσιένας βουλευτές μόνοι ψάχνουν τον/την επόμενο Πρόεδρο της Δημοκρατίας. Η προεδρική εκλογή τοποθετείται τον προσεχή Μάρτιο. Αρα είναι μπροστά μας. Ομως η σκέψη για το ποιον θα ψηφίσουν βρίσκεται ήδη στο πίσω μέρος του μυαλού εκείνων που κρατούν το κλειδί που ανοίγει την πόρτα των 180 ψήφων, δηλαδή των ανεξάρτητων βουλευτών.

Η εξίσωση της προεδρικής πλειοψηφίας χρειάζεται, σύμφωνα με το Σύνταγμα, τη συγκέντρωση 200 ψήφων στην πρώτη και στη δεύτερη ψηφοφορία ή 180 στην τρίτη. Εάν κάτι τέτοιο δεν συμβεί, τότε προβλέπεται η διάλυση της Βουλής και εκλογή Προέδρου της Δημοκρατίας από το νέο Σώμα που θα προκύψει – αυτή τη φορά απαιτούνται 180 ψήφοι βουλευτών στην πρώτη ψηφοφορία ή σχετική πλειοψηφία 151 βουλευτών στη δεύτερη.

Οπως συνέβη το 1990: ΠαΣοΚ και Συνασπισμός τάχθηκαν υπέρ της επανεκλογής του Χρήστου Σαρτζετάκη, ο τότε αρχηγός της ΝΔ Κωνσταντίνος Μητσοτάκης όμως απέκλειε κάθε ενδεχόμενο συναίνεσης. Ο ίδιος στήριζε την επανεκλογή του Κωνσταντίνου Καραμανλή. Το αποτέλεσμα ήταν η εκλογή Προέδρου να οδηγήσει στην προκήρυξη εθνικών εκλογών. Τα μέλη της εθνικής αντιπροσωπείας που προέκυψε από τις εκλογές του Απριλίου εκείνης της χρονιάς, χάρισαν στον Κωνσταντίνο Καραμανλή την επανεκλογή του. Οριακά όμως, με 153 ψήφους. Είχε τη στήριξη των 153 βουλευτών της ΝΔ, δύο ανεξάρτητων βουλευτών της μουσουλμανικής μειονότητας αλλά και του Θεόδωρου Κατσίκη της ΔΗΑΝΑ.

Στα χρόνια της Μεταπολίτευσης οι περισσότερες εκλογές Προέδρου χαρακτηρίστηκαν από ίντριγκες, αποστασίες, διαρροές, έγχρωμα ψηφοδέλτια αλλά και αρπαγή κάλπης. Από το 1995 οι τακτικές των κομμάτων στην επιλογή υποψηφίων άλλαξαν σημαντικά. Προσωπικότητες χαμηλότερων τόνων και με πολιτικές αποτυχίες στην πλάτη τους άρχισαν να προτείνονται και να στηρίζονται από τους αντιπάλους.

Χαρακτηριστική είναι η περίπτωση της υποψηφιότητας του Κωστή Στεφανόπουλου. Προτάθηκε από τον τότε αρχηγό της ΠΟΛΑΝ Αντώνη Σαμαρά και στηρίχθηκε από το ΠαΣοΚ, το οποίο ήθελε διακαώς να αποφύγει τις εκλογές. Ενα χρόνο νωρίτερα, το 1994, ο κ. Στεφανόπουλος είχε προχωρήσει στη διάλυση του κόμματός του, ΔΗΑΝΑ, το οποίο υπέστη συντριβή στις ευρωεκλογές.

Στη δύση της πολιτικής του καριέρας «πέτυχε» η Προεδρία και τον Κάρολο Παπούλια. Και αυτό γιατί το 2000 ο νυν Πρόεδρος δεν είχε καταφέρει να επανεκλεγεί βουλευτής Ιωαννίνων με το ΠαΣοΚ.

Στη σημερινή πραγματικότητα και δεδομένου ότι η ΝΔ αριθμεί 125 βουλευτές και το ΠαΣοΚ 27 – σύνολο 152 – αναζητούνται τουλάχιστον 28 βουλευτές επιπλέον για την εκλογή Προέδρου και την αποφυγή των πρόωρων εκλογών.

Ο ΣΥΡΙΖΑ υιοθετεί το δόγμα «πρώτα εκλογές και μετά εκλογή Προέδρου». Επομένως η ανάγκη για διακομματικές συμμαχίες είναι απαραίτητη. Το ΚΚΕ από το 1990 έχει πάγια τακτική του να ψηφίζει «παρών».

Επομένως η συμπολίτευση θα μπορούσε να αντλήσει τις υπόλοιπες ψήφους από τη δεξαμενή της ΔΗΜΑΡ (14 βουλευτές) και των ΑΝΕΛ (14). Και αν όχι από ένα από τα δύο αυτά κόμματα της αντιπολίτευσης, τότε από τη δεξαμενή των 21 ανεξάρτητων βουλευτών.

Σε ό,τι αφορά την – εκλογικά αποδεκατισμένη – ΔΗΜΑΡ, είναι προφανές ότι οι βουλευτές της θα πουν «ναι» αν προταθεί η υποψηφιότητα του Φώτη Κουβέλη για το ύπατο αξίωμα της χώρας.  Ηδη, τις τελευταίες δύο ημέρες στελέχη του κόμματος όπως ο Σπύρος Λυκούδης, ο Βασίλης Οικονόμου και ο Γιάννης Πανούσης τάσσονται θετικά σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο. Οι βουλευτές της ΔΗΜΑΡ όμως θα μπορούσαν να συναινέσουν και στην εκλογή ενός προσώπου ευρύτερης αποδοχής. Και αυτό γιατί μετά τα οδυνηρά αποτελέσματα της ευρωκάλπης, η ΔΗΜΑΡ «ξορκίζει» τις εκλογές: όσο νωρίτερα διεξαχθούν τόσο πιο δύσκολη καθίσταται η ανασυγκρότησή  της.

Με τον ίδιο τρόπο δεν αποκλείεται να λειτουργήσει και η Κοινοβουλευτική Ομάδα των ΑΝΕΛ. Το κόμμα του Πάνου Καμμένου σε  αυτή τη φάση, εκτός από την καθίζηση που υπέστη στις ευρωεκλογές, έχει να παλέψει και στο εσωτερικό του. Η αποχώρηση του Βασίλη Καπερνάρου, εκτιμούν κοινοβουλευτικές πηγές, προμηνύει τσουνάμι εξελίξεων, σε ένα κόμμα που μετρά επτά λιγότερους βουλευτές από όσους το 2012. Επομένως, υποστηρίζουν οι ίδιοι κύκλοι, είναι νωρίς να πάρουν θέση για την προεδρική εκλογή, πρέπει πρώτα να μετρηθούν να δουν πώς θα κρατηθούν μέχρι τότε.