Η Κεντροδεξιά νίκησε, η Ευρώπη έχασε

Πρώτα τα καλά νέα, άλλωστε είναι λίγα και θα τελειώσουν γρήγορα. Η συμμετοχή στις ευρωεκλογές δεν μειώθηκε κι άλλο, όπως συνέβαινε τα τελευταία τριάντα χρόνια, αλλά παρέμεινε σταθερή: 43%. Με τα σημερινά ευρωπαϊκά δεδομένα, κάτι τέτοιο πρέπει να θεωρείται επιτυχία. Πιο φανατικοί ευρωπαϊστές αναδείχθηκαν οι Βέλγοι και οι Λουξεμβούργιοι (με συμμετοχή 90%) και πιο τεμπέληδες οι Σλοβάκοι (μόλις 13%!).

Το δεύτερο καλό νέο είναι ότι στην Ιταλία το κεντροαριστερό Δημοκρατικό Κόμμα του Ματέο Ρέντσι κέρδισε την πρώτη θέση, με μεγάλη διαφορά από το Κίνημα των Πέντε Αστέρων του Μπέπε Γκρίλο. Και στην Ολλανδία το αντιισλαμικό και ευρωσκεπτικιστικό Κόμμα της Ελευθερίας του Γκέερτ Βίλντερς – κυριότερος σύμμαχος της Μαρίν Λεπέν στην προσπάθεια διαμόρφωσης αντιευρωπαϊκού μετώπου – περιορίστηκε αναπάντεχα στην τέταρτη θέση.

Κάπου εδώ ολοκληρώνεται όμως η θετική πλευρά αυτών των ευρωεκλογών. Γιατί η βασική εκτίμηση των δημοσκοπήσεων, ότι τα ακροδεξιά και ευρωσκεπτικιστικά κόμματα θα σημειώσουν εντυπωσιακή άνοδο, επαληθεύτηκε πλήρως. Πέντε ποσοστά δείχνουν το μέγεθος αυτού του φαινομένου: τα κόμματα αυτής της ιδεολογίας έλαβαν 25% στη Γαλλία, 23% στη Δανία, 22% στη Βρετανία, 20% στην Αυστρία και 15% στην Ουγγαρία.

Το μεγαλύτερο σοκ προκλήθηκε στη Γαλλία από την επίδοση του Εθνικού Μετώπου, που κερδίζει 25 έδρες στο νέο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, έναντι τριών το 2009. «Πλέον ο λαός δεν θέλει να διοικείται από μη εκλεγμένους επιτρόπους και τεχνοκράτες» δήλωσε η αρχηγός του κόμματος Μαρίν Λεπέν, ζητώντας άμεση διάλυση του Κοινοβουλίου. Είναι εντυπωσιακό ότι το ποσοστό του κόμματος στους νέους κάτω των 35 ετών φτάνει το 30%!

Στη Γερμανία σε σοβαρή απειλή για τα ευρωπαϊκά κόμματα αναγορεύεται η Εναλλακτική για τη Γερμανία, που λαμβάνει 7% και έξι ή επτά έδρες. Και στη Βρετανία, το Κόμμα της Ανεξαρτησίας (UKIP) που θέλει την αποχώρηση της χώρας από την Ευρωπαϊκή Ενωση βρισκόταν τα ξημερώματα στην πρώτη θέση.

Οι αμφισβητίες του «κατεστημένου» δεν είναι πάντα ακροδεξιοί. Στην Ισπανία, για παράδειγμα, τα δύο μεγάλα κόμματα (Λαϊκό και Σοσιαλιστικό) έχασαν 5 εκατ. ψήφους και για πρώτη φορά δεν έφτασαν μαζί το 50% των συνολικών ψήφων. «Ο δικομματισμός πτώχευσε στην Ισπανία!» έγραψε η «Ελ Παΐς» Δυναμική είσοδο στο πολιτικό σκηνικό κάνει εδώ το κόμμα Μπορούμε! του τηλεστάρ Πάμπλο Ιγκλέσιας, διάδοχοι των «Αγανακτισμένων», που καταλαμβάνει την τέταρτη θέση.

Παρά την επιτυχία των ευρωσκεπτικιστών, η συγκρότηση ενιαίου μετώπου στο νέο Κοινοβούλιο δεν θα είναι εύκολη υπόθεση. Ο επικεφαλής της Εναλλακτικής για τη Γερμανία Μπερντ Λούκε, για παράδειγμα, δήλωσε ότι το κόμμα του δεν θα συνεργαστεί με τους δεξιούς λαϊκιστές, αλλά θα διεξαγάγει συνομιλίες με τους Ευρωπαίους Συντηρητικούς και Μεταρρυθμιστές, την ομάδα του βρετανού πρωθυπουργού Ντέιβιντ Κάμερον. Ο Νάιτζελ Φάρατζ έχει δηλώσει ότι δεν θα συνεργαστεί ούτε με τη Λεπέν ούτε με τον Βίλντερς. Οπως δήλωσε χθες ο Γκι Φέρχοφστατ, επικεφαλής των Φιλελευθέρων, ακόμη και μετά τις εκλογές αυτές τα δύο τρίτα των ευρωβουλευτών θα είναι άνθρωποι που τάσσονται υπέρ της Ευρωπαϊκής Ενωσης.

Και το βασικό τους μέλημα θα είναι να αντιμετωπίσουν την προϊούσα δυσπιστία των ευρωπαίων πολιτών προς τους ευρωπαϊκούς θεσμούς. Αυτός θα είναι ο μεγαλύτερος πονοκέφαλος που θα έχει να αντιμετωπίσει η νέα Κομισιόν. Ποιος θα είναι ο νέος πρόεδρός της παραμένει αίνιγμα.

Το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα κατέκτησε την πρώτη θέση, όπως αναμενόταν, κερδίζοντας 211 από τις 751 έδρες του Κοινοβουλίου (έναντι 265 που είχε μέχρι σήμερα). Λογικά, λοιπόν, ο Ζαν-Κλοντ Γιούνκερ έχει τον πρώτο λόγο. Οι Σοσιαλιστές, όμως, που έρχονται δεύτεροι με 193 έδρες (έναντι 184), μπορούν να υποστηρίξουν ότι θα συγκροτήσουν πλειοψηφία στο νέο σώμα, συμμαχώντας με άλλες ομάδες και κυρίως με τους Φιλελευθέρους (74 έδρες, έναντι 84 το 2009) και τους Πρασίνους (58 έναντι 55). Δεν αποκλείεται λοιπόν να εκλεγεί πρόεδρος της Κομισιόν ο υποψήφιος των Σοσιαλιστών Μάρτιν Σουλτς και πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου ο Γιούνκερ.

Η Ευρωπαϊκή Ενωτική Αριστερά δεν πέτυχε τον στόχο της να καταλάβει την τρίτη θέση. Και όχι μόνο αυτό, αλλά έχασε και την τέταρτη θέση που της έδιναν μέχρι πρόσφατα οι δημοσκοπήσεις. Η ομάδα με επικεφαλής τον Αλέξη Τσίπρα περιορίστηκε έτσι στην πέμπτη θέση με 47 έδρες, κατά 12 πάντως περισσότερες σε σχέση με το 2009.

«Η Ευρωπαϊκή Ενωση διέρχεται υπαρξιακή κρίση» τόνιζαν πριν από λίγες εβδομάδες 15 διανοούμενοι στο Μανιφέστο τους για την Ευρώπη. «Το να φανταζόμαστε ότι τα χειρότερα πέρασαν δεν θα μπορούσε να είναι πιο μακριά από την αλήθεια». Πράγματι, τα 26 εκατ. άνεργοι στην ΕΕ αποτελούν ωρολογιακή βόμβα έτοιμη να εκραγεί. Ο χρόνος πιέζει, τα παζάρια πρέπει να τελειώσουν το ταχύτερο δυνατό και μια νέα Ευρώπη να αρχίσει δουλειά.