Οι πλημμύρες ξέθαψαν τις νάρκες του πολέμου της πρώην Γιουγκοσλαβίας

Οταν ο Μεχμεντάλια Ντγιάπιτς αγόρασε το σπίτι του στις όχθες του ποταμού Μπόσνα, μετά τον πόλεμο της Βοσνίας, δεν είχε ιδέα ότι όλη η γη γύρω από αυτό ήταν «οργωμένη» με νάρκες. Ακόμη και οι πυροτεχνουργοί που χτενίζουν τη χώρα χρειάστηκαν 14 ολόκληρα χρόνια μέχρις ότου περάσουν το κατώφλι του σπιτιού του. Μόλις πριν από λίγους μήνες άρχισαν να το «σημαδεύουν» με κίτρινες ταινίες και νεκροκεφαλές… Εν μέσω των χειρότερων πλημμυρών στη ζώσα μνήμη των Βαλκανίων, στην αυλή του Ντγιάπιτς γινόταν χθες ξανά κοσμοσυρροή. Πυροτεχνουργοί και σωστικά συνεργεία έσπευσαν για μία ακόμη φορά στο σπίτι του, φοβούμενοι πως μάταια δούλευαν τόσους μήνες: οι Αρχές προειδοποιούν ότι πολλές από τις τουλάχιστον 100.000 νάρκες που έχουν απομείνει διασκορπισμένες στη χώρα έχουν μετατοπιστεί εξαιτίας των καταρρακτωδών βροχών και των συνεπακόλουθων πλημμυρών και κατολισθήσεων.
«Η τύχη ήταν με το μέρος μου μέχρι σήμερα», υποστηρίζει ο 75χρονος Ντγιάπιτς, πρόσφυγας από την Ανατολική Βοσνία. «Την περασμένη εβδομάδα ο ποταμός λυσσομανούσε. Μπορούσα να νιώσω τη γη να τρέμει κάτω από τα πόδια μου. Τα νερά έφθασαν στην αυλή μου. Τώρα όμως οι πυροτεχνουργοί επέστρεψαν και αισθανόμαστε ασφαλείς», λέει με ανακούφιση, προσθέτοντας ότι το πιο δύσκολο είναι να εξηγήσει στα εγγόνια του γιατί δεν μπορούν να παίξουν μπάλα.
Πιο συγκεκριμένα, οι ειδικοί εκτιμούν ότι οι νάρκες ξεπερνούν τις 120.000 σε όλη την επικράτεια της Βοσνίας – κληρονομιά ενός πολέμου που στοίχισε τη ζωή 100.000 ανθρώπων και εκτόπισε περισσότερους από ένα εκατομμύριο. Αδυνατώντας να χειριστούν το νέο ανακάτεμα της τράπουλας, αξιωματούχοι του Κέντρου Δράσης κατά των Ναρκών της Βοσνίας (MAC) απηύθυναν έκκληση για διεθνή βοήθεια, κυρίως για περισσότερο εξοπλισμό και δορυφορικές απεικονίσεις ώστε να μπορέσουν να ακολουθήσουν τα χνάρια τους μετά τις σφοδρότερες βροχοπτώσεις των τελευταίων 120 ετών. «Εχουμε πολλές αναφορές για νάρκες που βγήκαν στην επιφάνεια μετά τις πλημμύρες, καθώς και ότι κατολισθήσεις έχουν μετατοπίσει ολόκληρα ναρκοπέδια και σημάνσεις», επισημαίνει στο Ρόιτερ ο επικεφαλής του MAC Σάσα Ομπράντοβιτς.

ΝΕΚΡΑ ΖΩΑ. Καθώς όμως οι βροχές κοπάζουν και η θερμοκρασία ανεβαίνει στα Βαλκάνια, οι νάρκες είναι ένα μόνο από τα πολύ σοβαρά προβλήματα που αποκαλύπτονται κάτω από τα νερά που υποχωρούν. Χθες, ενόσω οι διασώστες συνέχιζαν το τιτάνιο έργο τους, ένα νέο δράμα αναδυόταν: χιλιάδες νεκρές αγελάδες, γουρούνια, πρόβατα, σκύλοι και άλλα ζώα που εγκαταλείφθηκαν όπως όπως από τους πανικόβλητους ιδιοκτήτες τους και τώρα αποτελούν εστία μολύνσεων. «Υπάρχουν τόνοι νεκρών ζώων, τα οποία πρέπει να απομακρύνουμε», τόνισε ο σέρβος πρωθυπουργός Αλεξάνταρ Βούτσιτς χθες, κατά τη διάρκεια κυβερνητικού συμβουλίου. Μία μόνο περίπτωση – από σύνολο δεκάδων αντίστοιχων – είναι ενδεικτική της επείγουσας κατάστασης: φάρμα κοντά στην πόλη Σάματς, στη Βόρεια Βοσνία, ανέφερε απώλεια 450 αγελάδων από τις συνολικά 500.
Οι πλημμύρες των τελευταίων ημερών σε Σερβία, Βοσνία και Κροατία ανάγκασαν περίπου μισό εκατομμύριο κατοίκους να εγκαταλείψουν τις εστίες τους, ενώ ο μέχρι στιγμής τραγικός απολογισμός φθάνει τους 40 νεκρούς και αναμένεται να αυξηθεί. Τιμώντας τους αδικοχαμένους πολίτες της η Βοσνία κήρυξε ημέρα εθνικού πένθους τη χθεσινή. Ομοίως και η Σερβία, όπου το τριήμερο εθνικό πένθος ξεκινά από σήμερα.
Αυτόπτες μάρτυρες της καταστροφής μιλούν για νερά που σε ορισμένες περιοχές φούσκωσαν μέσα σε λίγες ώρες, βυθίζοντας ολόκληρες πόλεις. Στις περισσότερες περιπτώσεις οι αγρότες δεν είχαν καν χρόνο στη διάθεσή τους να αφήσουν τα ζώα τους ελεύθερα για να κολυμπήσουν.
Σε μία προσπάθεια να προληφθούν σοβαρές επιδημίες – ηπατίτιδας και τύφου κυρίως – άνδρες του σερβικού στρατού πραγματοποιούν ψεκασμούς στις πλημμυρισμένες περιοχές. Σε κάθε περίπτωση, στους κατοίκους και των τριών χωρών έχουν δοθεί υγειονομικές οδηγίες: αφενός να μην επιστρέψουν στα σπίτια προτού ολοκληρωθεί η διαδικασία απολύμανσης και αφετέρου να μην τρώνε τίποτα απολύτως από πλημμυρισμένους κήπους και αγροκήπια. Για την ώρα δεν καταγράφονται μαζικές λοιμώξεις. Για κάποιες νόσους όμως, υπογραμμίζει ο δρ Ζέλικο Λερ, διακεκριμένος επιδημιολόγος στη Βοσνία, η περίοδος της επώασης κυμαίνεται από 14 έως 21 ημέρες.