Η Αγία Σοφία πρέπει να παραμείνει μουσείο

Η απειλή μετατροπής της Αγίας Σοφίας σε τζαμί αλλά και η κλειστή Θεολογική Σχολή της Χάλκης βρέθηκαν στο επίκεντρο των συναντήσεων κορυφής που είχε χθες ο Οικουμενικός Πατριάρχης Βαρθολομαίος στο Βερολίνο με την καγκελάριο Ανγκελα Μέρκελ, τον πρόεδρο της Δημοκρατίας Γιόαχιμ Γκάουκ και τον πρόεδρο της Βουλής Νόρμπερτ Λάμερτ.

Το περιβάλλον του Πατριάρχη κατέγραψε το έντονο ενδιαφέρον που έδειξε η καγκελάριος, καθώς και οι άλλοι δύο συνομιλητές του, για τα επίκαιρα προβλήματα του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Συζητήθηκε εκτενώς το ζήτημα της Θεολογικής Σχολής της Χάλκης και της Αγίας Σοφίας υπό το πρίσμα της θρησκευτικής ελευθερίας και των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, τα οποία θα πρέπει να γίνουν σεβαστά στην Τουρκία. Σύμφωνα με πληροφορίες από το περιβάλλον του Πατριάρχη, στη γερμανική πλευρά επισημάνθηκε η ανάγκη να διατηρηθεί το σημερινό καθεστώς του μουσείου για την Αγία Σοφία ως παγκόσμια κληρονομιά της UNΕSCO. Διότι αν μετατραπεί σε ναό θα πρέπει να ανοίξει ως χριστιανική εκκλησία όπως και χτίστηκε αρχικά, ήταν το επιχείρημα προς τους γερμανούς συνομιλητές. Οι συναντήσεις πραγματοποιήθηκαν σε ιδιαίτερα θερμή ατμόσφαιρα και έπειτα από την ωριαία συνομιλία στο ανάκτορο Μπελβί ο πρόεδρος Γιόαχιμ Γκάουκ συνόδευσε τον Πατριάρχη Βαρθολομαίο μέχρι το αυτοκίνητό του για να τον αποχαιρετήσει. Θερμή υποδοχή στον «πράσινο» Πατριάρχη Βαρθολομαίο επιφύλαξε και ο πρωθυπουργός της Βάδης Βυρτεμβέργης Βίνφριντ Κρέτσμαν, από το κόμμα των Πρασίνων. Η Στουτγάρδη ήταν ο πρώτος σταθμός της δεκαήμερης περιοδείας που πραγματοποιεί στη Γερμανία. Συνοδευόμενος από τον Μητροπολίτη Γερμανίας Αυγουστίνο, ο Πατριάρχης επισκέφθηκε επίσης τη Φρανκφούρτη και τη Βόννη όπου συναντήθηκε με την ηγεσία της Συνόδου της Καθολικής Εκκλησίας, ενώ στον καθεδρικό ναό του Βερολίνου μίλησε έπειτα από πρόσκληση της Συνόδου της Ευαγγελικής Εκκλησίας. Τελευταίος σταθμός θα είναι το Μόναχο, όπου θα συναντηθεί μεταξύ άλλων με τον πρωθυπουργό της Βαυαρίας Χορστ Ζεεχόφερ και θα του απονεμηθεί ο τίτλος του επίτιμου διδάκτορος της έδρας Καθολικής Θεολογίας στο Πανεπιστήμιο του Μονάχου, στο οποίο λειτουργεί και Ινστιτούτο Ορθόδοξης Θεολογίας.

Η γερμανική θέση. Το Βερολίνο ζήτησε από την Αγκυρα σεβασμό των θρησκευτικών μειονοτήτων και επίδειξη της απαιτούμενης ευαισθησίας για την Αγία Σοφία. Η γερμανική κυβέρνηση επισήμανε ότι είναι αντίθετη σε «καθοριστικές αλλαγές» όσον αφορά το σημερινό καθεστώς του ιστορικού μνημείου.

«Η Αγία Σοφία είναι για χριστιανούς και μουσουλμάνους σημαντικός τόπος και το καθεστώς του μουσείου ικανοποιούσε όλες τις πλευρές» είπε η εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών Σάουσαν Σέμπλι.
Αυτό το θεωρεί «σημαντικό» η γερμανική πλευρά. Η Σάουσαν Σέμπλι υπενθύμισε ταυτόχρονα τις δεσμεύσεις που είχε αναλάβει η τουρκική κυβέρνηση με την ανάληψη των καθηκόντων της για τον σεβασμό των δικαιωμάτων της χριστιανικής μειονότητας. «Αναμένουμε ότι η τουρκική κυβέρνηση θα συνεχίσει να το πράττει, θεωρούμε κεντρικής σημασίας τον σεβασμό των δικαιωμάτων των μειονοτήτων» συμπλήρωσε η εκπρόσωπος.

Το ζήτημα της Αγίας Σοφίας, που εντάσσεται στον σεβασμό των ανθρωπίνων δικαιωμάτων, είναι και για τη γερμανική πλευρά ευαίσθητο θέμα. Ο υπουργός Εξωτερικών Φρανκ-Βάλτερ Σταϊνμάγερ κατά την επίσκεψη του τούρκου ομολόγου του Αχμέτ Νταβούτογλου τον Φεβρουάριο στο Βερολίνο είχε ταχθεί υπέρ του ανοίγματος των κεφαλαίων 23 για το κράτος δικαίου και 24 για τα ανθρώπινα δικαιώματα στις ενταξιακές διαπραγματεύσεις Τουρκίας – ΕΕ.

«Καθοριστικές αλλαγές όσον αφορά το καθεστώς της Αγίας Σοφίας θα ήταν λυπηρές για όλους εκείνους, για τους οποίους η Αγία Σοφία αποτελεί ένα σημαντικό χριστιανικό μνημείο. Η απόφαση έγκειται στην Τουρκία»

– Σάουσαν Σέμπλι, εκπρόσωπος του γερμανικού υπουργείου Εξωτερικών