[Ανάλυση] Καμπάνια με κοινωνικό πρόσημο

Αν υπάρχει κάτι που να μας υπενθυμίζει ότι τίποτε δεν έμεινε στη θέση του τα τέσσερα χρόνια του Μνημονίου, είναι η Εκκλησία. Πριν από μία δεκαετία, το 2004, ο μακαριστός Χριστόδουλος, με τον γνωστό βερμπαλισμό του, μιλούσε για «Δεξιά του Κυρίου». Η υπόθεση της αναγραφής του θρησκεύματος στις ταυτότητες και η σφοδρή σύγκρουση της Αρχιεπισκοπής με την κυβέρνηση Σημίτη είχαν ως αποτέλεσμα να μετατραπεί η Εκκλησία σε πυλώνα υποστήριξης της καραμανλικής ΝΔ. Για να είμαστε δίκαιοι, ο τότε αρχηγός της ΝΔ είχε κατ’ ιδίαν μια ενστικτώδη επιφύλαξη απέναντι στο «κόμμα της Εκκλησίας». Αλλά στη φάση εκείνη κάθε υποστήριξη ήταν ευπρόσδεκτη. Αφήστε που στο ευρύ δίκτυο των ενοριών είχαν διακινηθεί φυλλάδια που απέδιδαν στον Γιώργο Παπανδρέου πεποιθήσεις που σκανδαλίζουν τους πιστούς.

Σήμερα τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά. Τα σκάνδαλα – αλλά και η εμπλοκή με το παραδικαστικό – αμαύρωσαν το φινάλε της θητείας Χριστόδουλου. Και ο Ιερώνυμος, που τον διαδέχθηκε, ήταν πολύ διαφορετική ιδιοσυγκρασία και επέλεξε ένα πολύ διαφορετικό ύφος. Δεν ενδιαφέρθηκε να γίνει «πολιτικός του Θεού». Ενώ έστρεψε την Εκκλησία στο κοινωνικό έργο, βγάζοντάς την κατά το δυνατόν – αφού δεν ήταν όλοι οι ιεράρχες ελέγξιμοι – από τη δημόσια αρένα. Ο Αρχιεπίσκοπος αποπολιτικοποίησε την Εκκλησία επαναφέροντάς τη στις βάσεις της. Ο Ιερώνυμος μπορεί να συνδεόταν από παλιά με τον Βαγγέλη Βενιζέλο και μπορεί να είπε δύο κουβέντες με τον Αλέξη Τσίπρα την πρώτη φορά που τον επισκέφθηκε ο αρχηγός του ΣΥΡΙΖΑ, αλλά παρέμεινε άνθρωπος του Θεού και αρωγός των ανθρώπων. Οποιος έχει βρεθεί κοντά του, εύκολα αντιλαμβάνεται, άλλωστε, ότι αποτελεί μια πολύ δυνατή πολιτική προσωπικότητα.

Από την άποψη αυτή, η χθεσινή παρουσία του Αντώνη Σαμαρά σε εκδήλωση της Αρχιεπισκοπής πρέπει να διαβαστεί με προσοχή. Ο Πρωθυπουργός ήθελε να σηματοδοτήσει τη στήριξή του σε κοινωνικές δράσεις πολύ περισσότερο από το να επαναβεβαιώσει τη σχέση του κόμματός του με το ευρύ σώμα των πιστών. Αυτή είναι, ώς ενός σημείου, δεδομένη. Και ο ίδιος ο Σαμαράς βρίσκει εύκολα τη θέση του μέσα σε έναν ιερό ναό, όπως έχει αποδειχθεί σε πολλές και διαφορετικές περιστάσεις. Το μήνυμα έχει περισσότερο να κάνει με την κοινωνική ευαισθητοποίηση και με την αναγκαία παραδοχή ότι η κρίση έχει λειτουργήσει τραυματικά για την κοινωνία, την ίδια ώρα που ο Πρωθυπουργός επιμένει στο μήνυμα ότι δεν θέλει να αφήσει κανέναν πίσω. Αν η εκδήλωση της Αρχιεπισκοπής ήταν στη σφαίρα της υψηλής πολιτικής, το ερώτημα τώρα είναι ο Σαμαράς θα θελήσει, στη διάρκεια της προεκλογικής καμπάνιας, να εξατομικεύσει το κοινωνικό μήνυμα, ερχόμενος πιο κοντά και σε απλούς πολίτες.

Η αλήθεια είναι ότι πέντε ημέρες πριν από τις αυτοδιοικητικές και μιάμιση εβδομάδα πριν από τις ευρωεκλογές το κλίμα δεν έχει αποκρυσταλλωθεί. Δεν είναι δηλαδή εντελώς σαφές με τι κριτήριο θα ψηφίσουν οι ψηφοφόροι. Αν δηλαδή περισσότερο θα μετρήσει η πόλωση ή ένα πιο ήπιο μήνυμα που να έχει στοιχεία κατανόησης, ασφάλειας και σταθερότητας. Κάτι τέτοιο θα ήταν πιο ευνοϊκό για τον Σαμαρά και εκεί οφείλεται και το κλείσιμο της ψαλίδας στις δημοσκοπήσεις.