H ανατομία του κραχ στην εκπαίδευση

Τελευταία στην Ευρώπη έρχεται η Ελλάδα (και) στο εκπαιδευτικό σύστημα. Σύμφωνα με διεθνή έρευνα που ανακοινώθηκε χθες, η χώρα μας κατατάσσεται – συνολικά για το εκπαιδευτικό της σύστημα – τελευταία ανάμεσα στις ευρωπαϊκές χώρες που μετρήθηκαν και στην 33η θέση από 40 κράτη στα οποία διεξήχθη η μελέτη.

Αρκεί να σημειωθεί όμως ότι ανάμεσα στα μετρήσιμα κριτήρια ήταν και τα ποσοστά αποφοίτησης από την Τριτοβάθμια Εκπαίδευση. Αντιλαμβάνεται κανείς ότι η Ελλάδα, με το να έχει – ακόμα – λιμνάζοντες φοιτητές σε ίσο ή μεγαλύτερο αριθμό από τους ενεργούς, δεν είχε εξ αρχής τύχη…

Η ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ. Η εν λόγω έρευνα εκπονήθηκε από τον αγγλικό εκδοτικό οίκο Pearson και το περιοδικό «Economist» και αφορούσε εν συνόλω τα εκπαιδευτικά συστήματα σε 40 κράτη, συνδυάζοντας επιδόσεις φοιτητών, ποσοστά αποφοίτων, δύο αμερικανικές μελέτες και στοιχεία από τα τεστ PISA του ΟΟΣΑ.

Φταίει βέβαια και η κρίση: ο διευθύνων σύμβουλος του εκδοτικού οίκου Τζον Φάλον αναγνώρισε ότι τα αποτελέσματα της έρευνας αναδεικνύουν τη «στενή σχέση ανάμεσα στην οικονομική κατάσταση μιας χώρας και στο εκπαιδευτικό της σύστημα».

Χώρα με το καλύτερο εκπαιδευτικό σύστημα στον κόσμο εμφανίζεται η Νότια Κορέα, ενώ ακολουθούν η Ιαπωνία, η Σιγκαπούρη και το Χονγκ Κονγκ. Η Φινλανδία, που επί χρόνια είχε την πρωτιά, έπεσε στην 5η θέση και ακολουθεί η Βρετανία. Η άνοδος των ασιατικών χωρών, κατά την έρευνα, οφείλεται στη στενή συνεργασία οικογένειας, μαθητών και εκπαιδευτικής κοινότητας και στον σεβασμό με τον οποίο παραδοσιακά περιβάλλουν τους εκπαιδευτικούς. Εντύπωση προκαλεί και η Πολωνία που κατετάγη στη δέκατη θέση, παρουσιάζοντας εντυπωσιακή άνοδο.

Η Ελλάδα εμφανίζεται τελευταία στην Ευρώπη και «παρέα» με κράτη όπως η Ρουμανία, η Χιλή, η Τουρκία, η Ταϊλάνδη και η Κολομβία.

Η ΑΜΦΙΣΒΗΤΗΣΗ. Πρέπει να σημειωθεί, πάντως, ότι τέτοιες έρευνες δέχονται οξεία κριτική. Οπως επισήμαναν στα «ΝΕΑ» καθηγητές Μέσης Εκπαίδευσης και πανεπιστημιακοί, η Ελβετία βρίσκεται στην 20ή θέση της κατάταξης ενώ έχει πολύ καλό εκπαιδευτικό σύστημα παρότι η πρόσβαση στα πανεπιστήμια είναι δύσκολη. Το Βέλγιο με επίσης πολύ καλή εκπαίδευση εμφανίζεται χαμηλότερα από τη Ρωσία, ενώ Νότια Κορέα και Ιαπωνία που βρίσκονται στην κορυφή στηρίζουν τη Δευτεροβάθμια Εκπαίδευσή τους στην παπαγαλία και στην απομνημόνευση, καθώς το σύστημά τους είναι επίσης προσανατολισμένο στις εξετάσεις για τα ΑΕΙ. Η Ιαπωνία λ.χ. έχει πάνω από 40.000 φροντιστήρια, τα «τζούκου».

Επιπλέον τα αποτελέσματα ερευνών όπως η PISA έχουν συζητηθεί. Για παράδειγμα, το Κέντρο Μελετών – Τεκμηρίωσης της ΟΛΜΕ αναφέρει ότι ο ίδιος ο ΟΟΣΑ έχει αποδεχθεί τη διαφορά μεταξύ των τρόπων μάθησης σε διαφορετικές χώρες. «Επομένως τα αποτελέσματα PISA δεν μπορούν να αποτελέσουν μέτρο σύγκρισης εκπαιδευτικών συστημάτων ούτε η κατάταξη των κρατών μπορεί να θεωρηθεί ως βάση για τη διατύπωση “οδηγιών” για τα κράτη».

Περισσότερη αυτονομία ζητούν οι πρυτάνεις
Πραγματική αυτονομία ώστε να γίνουν ανταγωνιστικά διεκδικούν τα πανεπιστήμια. Στη χθεσινή συνεδρίαση του Συντονιστικού της Συνόδου των Πρυτάνεων επισημάνθηκε ότι τα πανεπιστήμια δεν συμμετέχουν σε κρίσιμες αποφάσεις που τα αφορούν, όπως ο καθορισμός του αριθμού εισακτέων και η προστασία τους από φαινόμενα βίας, σε αντίθεση με ό,τι ισχύει διεθνώς.