Η ατμοσφαιρική ρύπανση «απειλεί την θρεπτική αξία των τροφίμων»

Η συνεχής αύξηση των επιπέδων διοξειδίου του άνθρακα (CO₂) στην ατμόσφαιρα απειλεί την θρεπτική αξία των τροφίμων, προειδοποιούν επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Χάρβαρντ.

Στην πρώτη μελέτη του είδους ανακάλυψαν ότι εάν συνεχιστεί η αύξηση αυτή, έως το 2050 θα έχουν επηρεαστεί σημαντικά οι γεωργικές καλλιέργειες που παρέχουν στον παγκόσμιο πληθυσμό το μεγαλύτερο μέρος ψευδαργύρου, σιδήρου αλλά και φυτικών πρωτεϊνών.

Μάλιστα υπολόγισαν ότι εάν συνεχιστούν οι σημερινές τάσεις, η μείωση στα επίπεδα αυτών των συστατικών θα φτάσει το 10%, γεγονός που θα έχει σοβαρές επιπτώσεις στην υγεία δισεκατομμυρίων ανθρώπων, ιδίως στις αναπτυσσόμενες χώρες.

Η παγκόσμια ερευνητική κοινότητα προσπαθεί εδώ και δύο δεκαετίες να σχεδιάσει μεγάλης κλίμακας μελέτες επί αληθινών συνθηκών (και όχι συνθηκών εργαστηρίου) για να εξετάσει τις τυχόν επιπτώσεις των αυξημένων επιπέδων διοξειδίου του άνθρακα στην διατροφική αξία των καλλιεργειών.

Οι ερευνητές από τη Σχολή Δημοσίας Υγείας του Χάρβαρντ (HSPH), κατόρθωσαν να πραγματοποιήσουν μία παγκόσμια ανάλυση βάσει πειραμάτων που έγιναν σε Ιαπωνία, Αυστραλία και ΗΠΑ.

Ερευνητικές ομάδες και στις τρεις χώρες καλλιέργησαν 41 διαφορετικές ποικιλίες δημητριακών και οσπρίων σε ανοιχτά χωράφια, με επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα όπως αυτά που αναμένονται έως το 2050, εάν δεν αλλάξει κάτι.

Όπως γράφουν στην επιθεώρηση «Nature», εντόπισαν σημαντικές μειώσεις στον σίδηρο, τον ψευδάργυρο και τις πρωτεΐνες του ρυζιού και του σιταριού, καθώς και σημαντικές μειώσεις στον σίδηρο και τον ψευδάργυρο της σόγιας και του αρακά.

«Πιθανότατα μιλάμε για την μεγαλύτερη απειλή για την δημόσια υγεία που έχει σχετιστεί ποτέ με τις κλιματικές αλλαγές», δήλωσε ο επικεφαλής ερευνητής δρ Σάμιουελ Μάιερς, λέκτορας στο Τμήμα Περιβαλλοντικής Υγείας της HSPH.

«Σχεδόν 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι σε όλο τον κόσμο προσλαμβάνουν το τουλάχιστον 70% του σιδήρου και του ψευδαργύρου από τα συγκεκριμένα τρόφιμα, συνεπώς η μείωση της συγκέντρωσης αυτών των συστατικών λόγω του διοξειδίου του άνθρακα θα έχει τρομερές επιπτώσεις».

Υπολογίζεται ότι το σχεδόν ένα τρίτο του παγκόσμιου πληθυσμού πάσχει ήδη από ανεπάρκειες ψευδαργύρου και σιδήρου, καθώς και ότι 63 εκατομμύρια άνθρωποι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους εξαιτίας τους.

«Για να αντισταθμιστεί η περαιτέρω μείωση των συστατικών αυτών, ο κόσμος θα έπρεπε να τρώει μεγαλύτερες ποσότητες των συγκεκριμένων τροφίμων, προσλαμβάνοντας έτσι 5-10% περισσότερες θερμίδες καθημερινά», συνέχισε ο δρ Μάιερς.

«Αυτό, όμως, θα είχε ως συνέπεια να γίνει κάποιος επικίνδυνα παχύσαρκος μέσα σε λίγους μήνες, συνεπώς δεν αποτελεί λύση για το πρόβλημα», πρόσθεσε.

Και κατέληξε: «Η ανθρωπότητα πραγματοποιεί ένα παγκόσμιο πείραμα αλλάζοντας ταχύτατα τις περιβαλλοντικές συνθήκες του πλανήτη.

»Καθώς αυτό το πείραμα εξελίσσεται, θα σκοντάφτουμε αναπόφευκτα σε ολοένα περισσότερες δυσάρεστες εκπλήξεις – και το εύρημα ότι τα αυξανόμενα επίπεδα διοξειδίου του άνθρακα πλήττουν την θρεπτική αξία των τροφίμων, σίγουρα είναι μία από αυτές».