Μαθήματα κάνναβης στο Aμστερνταμ

Στο κέντρο της ολλανδικής πρωτεύουσας, δίπλα στα περίφημα κανάλια της Χρυσής Εποχής βρίσκεται το ιδιωτικό σχολείο της Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης Amsterdamsche, που περιβάλλεται από coffeeshops στα οποία η κατανάλωση της μαριχουάνας είναι νόμιμη. Είναι 13 και έχουν ένα πρόβλημα: βρίσκονται σε απόσταση μικρότερη των 250 μέτρων από το σχολείο. Πολύ κοντά δηλαδή σε μαθητές ηλικίας μεταξύ 12 και 18 ετών, κομμάτι του πληθυσμού το οποίο προστατεύει η κυβέρνηση από τις επιβλαβείς επιδράσεις των ναρκωτικών. Με την υποχρέωση να παραμένουν κλειστά κατά τη διάρκεια του σχολικού ωραρίου (δηλαδή μέχρι τις 6 το απόγευμα), οι 13 ιδιοκτήτες έχουν κάνει μια πρόταση για να αλλάξει η κατάσταση. Θέλουν να αγοράσουν το σχολείο για να το μεταφέρουν σε άλλη γειτονιά και έτσι να έχουν το πεδίο ελεύθερο να λειτουργούν τα coffeeshops όλη την ημέρα.

Η προσφορά είναι μια παράφραση του τετριμμένου ρητού, «αν δεν μπορείς να νικήσεις τον εχθρό σου ένωσε τις δυνάμεις σου μαζί του». Στο Αμστερνταμ υπάρχουν 220 coffeeshops για τα οποία ισχύουν οι ίδιοι κανόνες. Εάν δεν μετατραπούν σε παραδοσιακά μπαρ, θα εξαφανιστούν μεταξύ του ερχόμενου καλοκαιριού και του Ιανουαρίου 2016. Ωστόσο η κατάστασή τους είναι προνομιακή επειδή είναι ανοιχτά σε ολλανδούς και αλλοδαπούς πελάτες, με τη ρητή επιθυμία του Σοσιαλδημοκράτη δημάρχου Εμπερχαρντ βαν ντερ Λάαν. Σχεδόν ένα εκατομμύριο τουρίστες τα επισκέπτονται ετησίως και ο δήμαρχος αποφάσισε να διαπραγματευθεί τη λειτουργία τους για να μην αφήσει τους πολίτες στο έλεος των εμπόρων του δρόμου. Δεδομένου ότι το υπουργείο Δικαιοσύνης επιτρέπει την είσοδο στα υπόλοιπα 430 coffeeshops της χώρας μόνο σε ολλανδούς ή σε όσους έχουν άδεια παραμονής, όσοι παραβιάζουν τον κανόνα της απόστασης των 250 μέτρων στην πρωτεύουσα θα έχουν πρόβλημα.  «Είναι εξωφρενικό» λέει ο Φέρι ντε Γκρουτ, μέλος του Συνδέσμου Λιανικής Πώλησης Κάνναβης. «Εάν η κυβέρνηση θέλει να βάλει τέλος στον ναρκοτουρισμό θα ανθήσει το παράνομο εμπόριο, κάτι που συνέβαινε έως το 1976». Η πόλη του Μάαστριχτ στον Νότο, κοντά στα σύνορα με το Βέλγιο και τη Γερμανία, είναι το κλασικό παράδειγμα του διλήμματος που προκαλείται από την ανοχή στα μαλακά ναρκωτικά. Μια ολλανδική ιδιαιτερότητα στην οποία ασκούν συνεχώς κριτική οι εταίροι της στην ΕΕ. Για παράδειγμα, το 2010 135.000 Ισπανοί επισκέφθηκαν αυτά τα καφέ στην Ολλανδία. Επίσης 175.000 Αμερικανοί, 85.000 Ιταλοί. Πολλοί είναι άλλωστε οι Βέλγοι, οι Γερμανοί και οι Λουξεμβούργιοι που διασχίζουν τα σύνορα της Νότιας Ολλανδίας για να έχουν τη δυνατότητα να καπνίσουν, να πιουν ή να φάνε κέικ μαριχουάνας, υπό την προϋπόθεση η ποσότητα να μην υπερβαίνει τα πέντε γραμμάρια ανά άτομο την ημέρα. «Πριν από τον έλεγχο της ιθαγένειας ήθελαν να επιβάλουν κάρτες μέλους, αλλά το σύστημα δεν λειτούργησε» εξηγεί ο Ντε Γκρουτ.

Στο Αμστερνταμ, η προσφορά εξαγοράς προκάλεσε έκπληξη στη διοίκηση του σχολείου. «Δεν λέω όχι, λόγω αρχής. Πρέπει να δούμε πρώτα το ποσό που προσφέρεται» δήλωσε ο διευθυντής Μπας Ρούζεν, προκαλώντας σάλο. Το σχολείο λειτουργεί εδώ και 28 χρόνια και προσφέρει τάξεις των δέκα μαθητών, σε τιμές που κυμαίνονται από 21.000 έως 26.000 ευρώ ετησίως. Ομως οι πολύ καλές εγκαταστάσεις δεν αποκλείουν την παρουσία των μαθητών στον δρόμο. Και τα 13 εν λόγω coffeeshops σε απόσταση αναπνοής αποτελούν έναν κίνδυνο που το υπουργείο Δικαιοσύνης προτιμά να αποφύγει. Ειδικά, δεδομένου ότι πριν από δύο χρόνια επίσημη έκθεση επισήμανε τις «ψυχωτικές διαταραχές που προκαλεί η κάνναβη στους εφήβους καθώς παρεμβαίνει στην ανάπτυξη του εγκεφάλου τους» όπως λέει η επικεφαλής της επιστημονικής ομάδας Μαργκρίτ βαν Λάαρ.
Η έρευνα διαπίστωσε ότι η κάνναβη που καλλιεργείται στην Ολλανδία είναι πολύ πιο ισχυρή από την εισαγόμενη. Εχει συγκέντρωση τετραϋδροκανναβινόλης (THC) μεταξύ 15% και 18% και το 2012 το υπουργείο τη χαρακτήρισε σκληρό ναρκωτικό, στο οποίο πρέπει να επιδεικνύεται μηδενική ανοχή. Στο πλαίσιο αυτό κάλεσε τον Μάικλ Βέλινγκ, ιδιοκτήτη coffeeshop κοντά στο σχολείο, αλλά και τον σύλλογο των ιδιοκτητών τέτοιων καφέ να εφαρμόσουν «σιωπηλή διπλωματία», κάτι που δεν φαίνεται να εισακούστηκε.
Ο ολλανδικός νόμος τιμωρεί την κατανάλωση μαριχουάνας σε ποσότητα άνω των πέντε γραμμαρίων την ημέρα, καθώς και την καλλιέργεια και την διακίνηση. Με την αδειοδότηση των coffeeshops τη δεκαετία του ’70, ο νομοθέτης θέλησε να διαχωρίσει τα μαλακά από τα σκληρά ναρκωτικά. Ομως οι κανόνες έχουν αχίλλειο πτέρνα, την οποία παραδέχεται και το κράτος: κάθε μπαρ μπορεί να αποθηκεύσει έως 500 γραμμάρια. Καθώς είναι απαγορευμένη η καλλιέργεια της κάνναβης, για να βρουν τις ποσότητες που χρειάζονται πρέπει να απευθυνθούν στην παράνομη αγορά. Παρότι τα αποδεικτικά στοιχεία είναι αδιαμφισβήτητα, η αστυνομία κάνει τα στραβά μάτια όσο τα καταστήματα αυτά δεν διαθέτουν πολύ μεγαλύτερες ποσότητες από όσες επιτρέπεται. Και φυσικά υπάρχει πάντα ο κύκλος της οικονομίας: στις περίπου 40.000 παράνομες φυτείες που υπάρχουν στην Ολλανδία τα κέρδη ξεπερνούν τα 2 δισ. ευρώ. Μπροστά σε αυτό το νούμερο φαίνεται ότι ακόμα και οι Αρχές δείχνουν ανοχή. Και η κυβέρνηση βρίσκεται μπροστά σε ένα δισεπίλυτο πρόβλημα.

ΑΥΡΙΟ: λουξεμβουργο