Φόρος Τόμπιν θα επιβληθεί από το 2016 σε έντεκα χώρες

Το πρώτο σημαντικό βήμα για την υιοθέτηση φόρου στις χρηματοπιστωτικές συναλλαγές έκαναν έντεκα χώρες της Ευρωπαϊκής Ενωσης. Οπως ανακοινώθηκε μετά την ολοκλήρωση του Συμβουλίου των υπουργών Οικονομικών των χωρών-μελών της ΕΕ (Ecofin) που ολοκληρώθηκε στις Βρυξέλλες, στόχος είναι να εφαρμοστεί ο φόρος αυτός στην αρχική του μορφή από τον Ιανουάριο του 2016 – είναι γνωστός ως φόρος Τόμπιν ή φόρος Ρομπέν των Δασών. Σε πρώτη φάση αναμένεται να επιβληθεί στις συναλλαγές μετοχών και σε συγκεκριμένα παράγωγα προϊόντα. Μένουν πάντως να διευθετηθούν κρίσιμα θέματα, όπως πόσος ακριβώς θα είναι αυτός ο φόρος και πώς θα επιβάλλεται σε όλες τις πλευρές.

Ο υπουργός Οικονομικών της Γερμανίας Βόλφγκανγκ Σόιμπλε παραδέχθηκε ότι «ήταν πολύ δύσκολο να υπάρξει κοινή θέση» για τον φόρο, αλλά προσέθεσε ότι η συγκεκριμένη πρόταση αποτελεί καλό σημείο εκκίνησης για να συνεισφέρουν περισσότερα οι τράπεζες στην οικονομία.

Η Γερμανία και η Γαλλία ήταν επικεφαλής των χωρών που πίεσαν να υιοθετηθεί ένας τέτοιος φόρος, για τον οποίο όμως έχουν εκδηλωθεί πολλές αντιδράσεις από χώρες όπως η Βρετανία, που φοβούνται ότι θα πληγεί ο τραπεζικός κλάδος και ιδιαίτερα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα που εδρεύουν στο έδαφός τους.

Οι χώρες που τάχθηκαν με κοινή δήλωσή τους υπέρ του φόρου είναι η Αυστρία, το Βέλγιο, η Εσθονία, η Γαλλία, η Γερμανία, η Ελλάδα, η Ιταλία, η Πορτογαλία, η Σλοβακία, η Ισπανία και η Σλοβενία.

Αρχικά Γερμανία και Γαλλία είχαν ζητήσει να επιβάλλεται ένας τέτοιος φόρος σε ευρεία γκάμα χρηματοπιστωτικών συναλλαγών. Ωστόσο μετά τις μεγάλες αντιδράσεις πολλών χωρών ο φόρος αναμένεται να επιβληθεί, κατ’ αρχάς τουλάχιστον, μόνο σε μετοχές και παράγωγα.

Η Βρετανία θεωρεί ότι η γενικότερη ιδέα του εν λόγω φόρου αποτελεί μάλλον λαϊκίστικο μέτρο και ότι τελικά θα βλάψει την οικονομία και την ανταγωνιστικότητα των τραπεζών. Ανάλογη κριτική άσκησε και η Σουηδία που θεωρεί τον φόρο αναποτελεσματικό.

Η ΕΕ εκτιμά ότι αν επιβαλλόταν φόρος σε ευρείες χρηματοπιστωτικές συναλλαγές αυτός θα απέφερε ετήσια έσοδα περίπου 30 δισ. ευρώ. Η εφαρμογή του όμως μόνο από τις έντεκα χώρες περιορίζει πολύ τις εκτιμήσεις αυτές, σε επίπεδα κοντά στα 3 δισ ευρώ.