Ανοχύρωτοι στις λοιμώξεις λόγω αλόγιστης κατανάλωσης

Στη μαύρη λίστα της Ευρώπης είναι η χώρα μας σε ό,τι αφορά τη μικροβιακή αντοχή στα νοσοκομεία. Η υπερκατανάλωση αντιβιοτικών αποτελεί νούμερο ένα πρόβλημα, καθώς έχει μετατρέψει τα βακτήρια σε έξτρα ανθεκτικά μικρόβια, με τους ειδικούς να ομολογούν ότι έρχεται το τέλος των αντιβιοτικών. Μοιραία, στα ελληνικά νοσοκομεία 9% των ασθενών εμφανίζουν νοσοκομειακή λοίμωξη – όταν ο ευρωπαϊκός μέσος όρος δεν ξεπερνά το 6%.  

ΟΙ ΕΣΤΙΕΣ. Η ψευδομονάδα, το acinetobacter και το βακτήριο κλεμπσιέλλα είναι οι τρεις πιο ισχυροί εχθροί των λοιμωξιολόγων. Μάλιστα, όπως παραδέχονται οι ειδικοί, ενώ οι λοιμώξεις περιορίζονταν στο παρελθόν στις μονάδες εντατικής θεραπείας, πλέον ο κίνδυνος αφορά  ακόμη και τους ασθενείς που νοσηλεύονται σε κοινούς θαλάμους.

Και αυτό γιατί  οι «εισβολείς» βρίσκονται παντού – στα κομοδίνα, στα κάγκελα των κρεβατιών, στα πόμολα, με τους ουροκαθετήρες και τους αναπνευστήρες να αποτελούν πύλες εισόδου προς τον οργανισμό των ασθενών. Στην αλυσίδα του προβλήματος προστίθεται και η έλλειψη νοσηλευτών, καθώς ο φόρτος εργασίας έχει ως αποτέλεσμα να μη συμμορφώνονται στους βασικούς κανόνες κατά της διασποράς των μικροβίων όπως είναι η αυστηρή υγιεινή των χεριών ή η αλλαγή γαντιών κάθε φορά που φροντίζουν έναν νέο ασθενή. Ειδικότερα, και σύμφωνα με τα στοιχεία του Κέντρου Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (ΚΕΕΛΠΝΟ), τα ισχυρά μικρόβια παρουσιάζουν ανθεκτικότητα σε ποσοστό που ξεπερνά το 50% στα δραστικότερα αντιβιοτικά που διαθέτουν οι γιατροί για την αντιμετώπιση των λοιμώξεων. Μάλιστα, εμφανίζονται ανίκητα ακόμα και στα πιο σύγχρονα φάρμακα.

Ετσι, οι λοιμωξιολόγοι σε μία προσπάθεια να αντιμετωπίσουν τα ισχυρά μικρόβια παγιδεύονται σε έναν φαύλο κύκλο, χορηγώντας στους ασθενείς αντιβιοτικά τελευταίας γενιάς, δημιουργώντας ακόμη πιο ανθεκτικά μικρόβια.

Οπως προκύπτει από τα στοιχεία του προγράμματος  επιτήρησης σε εθνικό και ευρωπαϊκό επίπεδο (Σχέδιο Προκρούστης – Ευρωπαϊκή Μελέτη Επιπολασμού Νοσοκομειακών Λοιμώξεων), στο 54,7% των ασθενών που νοσηλεύονται στα ελληνικά νοσοκομεία χορηγούνται αντιβιοτικά, όταν το αντίστοιχο ποσοστό στην Ευρώπη αγγίζει μόλις το 37%.

ΤΑ ΜΕΤΡΑ. Υπό τις πιέσεις αυτές, η Πολιτεία τον περασμένο Φεβρουάριο επιχείρησε να βάλει φρένο στις ενδονοσοκομειακές λοιμώξεις, με την έκδοση σχετικής υπουργικής απόφασης. Ειδικότερα, εξειδικεύθηκε η μεθοδολογία που πρέπει να εφαρμόζουν υποχρεωτικά οι νοσηλευτικές μονάδες προκειμένου να επιτηρείται η μικροβιακή αντοχή. Οπως σημειώνει σε σχετική ανακοίνωση η υφυπουργός Υγείας Ζέττα Μακρή, η απόφαση αυτή δρα συμπληρωματικά με μια σειρά από άλλα μέτρα για την πρόληψη και τον έλεγχο των νοσοκομειακών λοιμώξεων, όπως το Σχέδιο Δράσης Προκρούστης.

Πάντως, οι εντατικές προσπάθειες των τελευταίων ετών είχαν ως αποτέλεσμα να καταγραφεί σε νοσοκομεία της Αττικής μείωση της επίπτωσης από τα παθογόνα μικρόβια.

Ενδεικτικό είναι το παράδειγμα του Λαϊκού.  «Εφαρμόζοντας ένα τριετές πρόγραμμα στην αιματολογική κλινική, επιτύχαμε το τελευταίο εξάμηνο να μην έχουμε καμία λοίμωξη από πολυανθεκτικά μικρόβια» λέει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Παθολογίας του Πανεπιστημίου Αθηνών Γεώργιος Δάικος.

Ο ίδιος διευκρινίζει ότι η συγκεκριμένη κλινική αντιμετωπίζει ανοσοκατασταλμένους ασθενείς, «που είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι στις λοιμώξεις, γι’ αυτό και δόθηκε ιδιαίτερη έμφαση».