«Ο Πούτιν είναι πραγματιστής και πιο συνετός από ό,τι φαίνεται»

^«Το ξέρω ότι κινούμαι στο αντίποδα της κυρίαρχης σκέψης. Πιστεύω όμως ότι ο Βλαντίμιρ Πούτιν είναι ένας πραγματιστής που ξέρει να εκμεταλλεύεται τις καταστάσεις. Του δόθηκε η ευκαιρία να πάρει την Κριμαία και την πήρε. Αλλά δεν άρχισε αυτός. Κάνουμε λάθος σε πολλά πράγματα. Κατ’ αρχάς, ο Πούτιν δεν θέλει να αναστήσει τη σοβιετική αυτοκρατορία, αλλά να περισώσει τις απώλειες».

Ο άνθρωπος που διατυπώνει αυτές τις απόψεις είναι η Ελέν Καρέρ Ντ’ Ενκός, μόνιμη γραμματέας της Γαλλικής Ακαδημίας, απόγονος μιας οικογένειας της ρωσικής αριστοκρατίας (γεννήθηκε στο Παρίσι το 1929 με το γεωργιανό όνομα Ζουραμπισβίλι), αλλά και η ιστορικός που προέβλεψε το τέλος της Σοβιετικής Ενωσης το 1978 με το δοκίμιό της «Το τέλος μιας αυτοκρατορίας;». «Ο Πούτιν» επισημαίνει σε συνέντευξή της στην «Κοριέρε ντέλα Σέρα», «είναι πιο συνετός από ό,τι δείχνει. Η κρίση στην Ουκρανία δεν είναι έργο του Πούτιν, οι διαδηλώσεις στην Πλατεία Ανεξαρτησίας του Κιέβου δεν άρχισαν από αυτόν. Από την άλλη, οι ανατολικές επαρχίες της Ουκρανίας είναι πραγματικά φιλορωσικές. Ο Πούτιν μπορεί να έχει μπει στον πειρασμό να καταλάβει και τον διάδρομο του Ντονέτσκ μετά την Κριμαία για να εξασφαλίσει τη γεωγραφική συνέχεια. Νομίζω όμως ότι διστάζει».

Σύμφωνα με την 85χρονη ιστορικό, η Ευρώπη πρέπει να διαπραγματευτεί με το Κίεβο και τη Μόσχα χωρίς να επηρεαστεί πολύ από τις Ηνωμένες Πολιτείες και το ΝΑΤΟ. Η ΕΕ, επισημαίνει, είναι διχασμένη ανάμεσα στα ιδρυτικά μέλη της που κινούνται περισσότερο ισορροπητικά και τα νέα μέλη όπως είναι η Πολωνία και οι Βαλτικές Χώρες, που είναι πολύ φιλοαμερικανικά και αντιρωσικά με αποτέλεσμα η θέση των Βρυξελλών να γίνεται πιο ακραία. «Κοιτάξτε όμως τη Γαλλία» προσθέτει. «Η ρητορική της είναι σκληρή αλλά η πολιτική της ισορροπημένη. Η πώληση, για παράδειγμα, των δύο πολεμικών Μιστράλ δεν ματαιώθηκε, αλλά αναβλήθηκε για τον Οκτώβριο».

Από την άλλη, η Ελέν Καρέρ Ντ’ Ενκός παραδέχεται ότι η ρωσική κυβέρνηση είναι αυταρχική. Η εξήγηση που δίνει είναι ότι ο ρώσος πρόεδρος θεωρεί ότι είναι απαραίτητος αυτός ο τρόπος διακυβέρνησης δεδομένων των διαστάσεων της χώρας, του παρελθόντος της και της τρομακτικής διαφθοράς. «Ο Πούτιν είναι πεπεισμένος ότι δεν μπορεί να υιοθετήσει το στυλ του δημοκρατικού ηγέτη. Εάν έκανε κάτι τέτοιο θα έπεφτε, θα γινόταν σαν τον πρόεδρο της Πολωνίας ή της Τσεχίας, ενώ είναι ο πρόεδρος της Μεγάλης Ρωσίας και επομένως το μέγεθος και το βάρος της ευθύνης είναι διαφορετικό».

Η γαλλίδα ακαδημαϊκός ερμηνεύει υπό άλλο πρίσμα και εκείνη τη δήλωση του Πούτιν ότι «η κατάρρευση της ΕΣΣΔ ήταν η πιο μεγάλη γεωπολιτική καταστροφή του 20ού αιώνα». «Είναι πιο βολικό να την ερμηνεύσει κανείς σαν μία έκφραση λύπης. Αλλά δεν είναι έτσι. Αν δεν έχεις διαβάσει Σολζενίτσιν δεν μπορείς να καταλάβεις, εάν δεν έχεις μελετήσει Κλιουτσέφσκι για τον Μέγα Πέτρο δεν μπορείς να καταλάβεις. Είναι αλήθεια, το τέλος μιας αυτοκρατορίας είναι μια καταστροφή, ένας πραγματικός σεισμός».

«Οι Ρώσοι φοβούνται την επιστροφή στο παρελθόν»
Η Ελέν Καρέρ ντ’ Ενκός διαχωρίζει την αναδυόμενη μεσαία τάξη της Ρωσίας από τους ολιγάρχες. Ο μέσος Ρώσος, επισημαίνει, ζητεί τάξη, ασφάλεια και ένα μέλλον το οποίο να μπορεί να εμπιστευθεί. Δεν διακατέχεται από απολύτως καμία νοσταλγία για την πρώην Σοβιετική Ενωση, αντίθετα τον τρομοκρατεί η σκέψη μιας επιστροφής στο παρελθόν. «Τα μέλη της ρωσικής μεσαίας τάξης έχουν αγοράσει το σπίτι που ζουν, το αυτοκίνητό τους, έχουν αρχίσει να ταξιδεύουν. Αλλά όλα αυτά είναι πρόσφατα και κάπως στον αέρα. Μέχρι πριν από 25 χρόνια, οι Ρώσοι ήταν απομονωμένοι από τον υπόλοιπο κόσμο, φοβούνται ότι οι πόρτες θα ξανακλείσουν. Ο Πούτιν ξέρει να τους καθησυχάζει» σημειώνει.