Ωτοβλεψίες

Πιαστήκαμε με την προεκλογική μας μιζέρια και ξεχάσαμε το birthday party του Γουίλιαμ Σαίξπηρ. Γιορτάζει κανείς τα 450 χρόνια του και μάλιστα μετά θάνατον; Προσωπικά το έχω κόψει από τα τριάντα παρά τέταρτο. Οι Εγγλέζοι πάντως του έδωσαν και κατάλαβε αυτές τις ημέρες με εκδηλώσεις που κάποιες απείχαν μια τριχούλα από το κιτς. Αυτά παθαίνουν οι ποιητές όταν χάσουν το δικαίωμά τους να αυτοπροσδιορίζονται  και ξεπέφτουν στην κατηγορία του εξαγώγιμου εθνικού προϊόντος. Anyway όμως, κάποια από τα events έχουν εξαιρετικό ενδιαφέρον, όπως αυτό που διαβάζω ότι οργάνωσε το Globe Theater. 
Ο «Αμλετ», ένα φιλόδοξο θεατρικό στράτευμα, θα κάνει  τρεις παραστάσεις στο ανακατασκευασμένο ελισαβετιανό θέατρο δίπλα στον ποταμό Τάμεση και μετά θα ταξιδέψει με σκούνα στο Αμστερνταμ.  Η παγκόσμια περιοδεία θα συνεχιστεί με αεροπλάνα, πλοία, τρένα, λεωφορεία και τζιπ στον Αρκτικό Κύκλο, στις σκανδιναβικές χώρες, στη Μόσχα και θα καταλήξει στο Κίεβο ένα βράδυ πριν από τις εκεί εκλογές.

Η κρουαζιέρα του «Αμλετ» δεν αποτελεί εγγλέζικη παραξενιά. Το έργο, σύμφωνα με τους ειδικούς, γράφτηκε από τον Σαίξπηρ στη διάρκεια περιοδειών, ταξίδεψε μάλιστα από περιοδεύοντα θίασο του 17ου αιώνα σε πολλές περιοχές της Βόρειας Ευρώπης και έκανε μια εν πλω παράσταση έξω από τον κόλπο της Υεμένης. Ολος ο κόσμος μια σκηνή, που λέει και μια ψυχή.

Η αμλετική περιοδεία του Globe, που λέγαμε παραπάνω, θα διαρκέσει δύο χρόνια, με ενδιάμεσους σταθμούς χώρες της Βόρειας, Κεντρικής και Νότιας Αμερικής και της Καραϊβικής. Την εξωτική Ελλάδα δεν τη βλέπω πουθενά μέσα στο πρόγραμμα και μελαγχολώ. Δεν πειράζει. Ευτυχώς που υπάρχει και η δημοκρατική τέχνη του σινεμά ή της δαγγεροτυπίας για να ξεχαρμανιάζουμε κι εμείς οι πτωχοί. Σαράντα πέντε τανίες και κινηματογραφημένες παραστάσεις «Αμλετ» αντιπροτείνει η «Γκάρντιαν» σε όσους δεν θα πάνε στο γενέθλιο πάρτι, οπότε ξαμολυθείτε σε βιντεάδικα, πλιατσικολογήστε το Ιντερνετ, τα αρχεία, επιστρατεύστε και τις αναμνήσεις σας. Προχείρως σταχυολογώ: σερ Τζον Γκίλγουντ, Αμλετ το 1936 στο Μπρόντγουεϊ, Λόρενς Ολιβιέ το 1948, Ριτσαρντ Μπάρτον το 1953, Πίτερ Ο’Τουλ το 1963, Ινοκέντι Σμοκτουνόφσκι το 1964, Κένεθ Μπράνα το 1996, Ρέιφ Φάινς το 2005, Τζουντ Λο το 2009. Αν βρείτε και το δίλεπτο φιλμάκι του Ιουνίου του 1877 όπου η Σάρα Μπερνάρ κάνει την πρώτη της εμφάνιση ως Αμλετ, στείλτε μου κι εμένα μια κόπια, παρακαλώ.

Ο αγαπημένος σαιξπηρικός ήρωας του σινεμά είναι πάντως ο Πρόσπερο. Στην «Τρικυμία», το τελευταίο ίσως έργο του Σαίξπηρ, ο Πρόσπερο, δούκας του Μιλάνου και μέγας μυστικιστής, χάνει τον θρόνο του και καταλήγει σε ένα ερημονήσι μαζί με τη θυγατέρα του. Η φάση είναι εξόχως κινηματογραφική, σας θυμίζω «Τα βιβλία του Πρόσπερο» που γύρισε το 1991 ο Πίτερ Γκρίναγουεϊ με τον σερ Τζον Γκίλγουντ στον ομώνυμο ρόλο. Αν έχει γίνει σωστά η καταμέτρηση, υπάρχουν πάνω από τετρακόσιοι κινηματογραφικοί Πρόσπερο. Κάποιους τους έφαγε το μαύρο σκοτάδι και τα χασμουρητά του κοινού, ο Πρόσπερο πάντως του σερ Τζον Γκίλγουντ έχει περάσει στην ιστορία του κινηματογραφου, αφού ο μεγάλος μετρ της υποκριτικής, πριν αποκρυσταλλώσει στο σελιλόιντ τη σχέση του με τον ρόλο, πάλεψε πολλές φορές μαζί του στο σανίδι, αρχής γενομένης από το 1930, τότε που αναμετρήθηκε το πρώτον με τον πιο «μαγικό» σαιξπηρικό ήρωα. Αυτά για ορισμένους που βιάζονται…