Πατάνε γκάζι στη Δικαιοσύνη

Αλλαγές που παραπέμπουν σε ποινικά συστήματα αγγλοσαξονικής αντίληψης ενσωματώνονται για πρώτη φορά στον Κώδικα Ποινικής Δικονομίας (ΚΠΔ), που ουσιαστικά είναι ο «οδικός χάρτης» της ποινικής δίκης.

Με τις τροποποιήσεις αυτές επιχειρείται να δοθεί ώθηση στους ρυθμούς απονομής της δικαιοσύνης, καθώς αποσκοπούν στην αποσυμφόρηση των δικαστηρίων ενώπιον των οποίων εκκρεμούν χιλιάδες δικογραφίες που ορισμένες φορές φτάνουν στα ακροατήρια στο… παρά πέντε του χρόνου συμπλήρωσης της παραγραφής της αξιόποινης πράξης ή της λήξης του 18μήνου προφυλάκισης των κατηγορουμένων, που είναι και το ανώτατο όριο προσωρινής κράτησης.

Η νομοπαρασκευαστική επιτροπή ολοκλήρωσε το έργο της και ήδη το σχέδιο του νέου Κώδικα έχει τεθεί από τον αρμόδιο υπουργό Δικαιοσύνης Χαράλαμπο Αθανασίου σε δημόσια διαβούλευση, που θα ολοκληρωθεί στις 16 Μαΐου.

Μία από τις σημαντικότερες καινοτομίες που περιλαμβάνεται στον νέο ΚΠΔ είναι η καθιέρωση του θεσμού της ποινικής συνδιαλλαγής εισαγγελέων με κατηγορουμένους όχι μόνο για πλημμελήματα αλλά και για κακουργήματα με προβλεπόμενη ποινή έως 10 χρόνια κάθειρξη.

Επιπλέον, πρώτη φορά εισάγεται διάταξη με την οποία ο ανακριτής μετά την απολογία του κατηγορουμένου θα μπορεί να αποφαίνεται για την επιβολή κατ’ οίκον περιορισμού του με ηλεκτρονική επιτήρηση, δηλαδή με το γνωστό πια ηλεκτρονικό βραχιολάκι.

Η ποινική συνδιαλλαγή. Ο εισαγγελέας ποινικής συνδιαλλαγής μπορεί να παρέπεμπε σε ταινίες κινηματογραφικές, αλλά μέχρι σήμερα ήταν άγνωστος για το ελληνικό δικονομικό σύστημα. Υπό το νέο πρίσμα του ΚΠΔ όμως, προβλέπεται:

– Ποινική συνδιαλλαγή στα πλημμελήματα: ο εισαγγελέας πριν καν κινήσει την ποινική δίωξη ή διατάξει τη διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης καλεί τον κατηγορούμενο να εμφανιστεί ενώπιόν του. Και τότε προτείνει εκείνος το ύψος της ποινής για την αξιόποινη πράξη. Η προτεινόμενη ποινή καθορίζεται με βάση την απαξία της πράξης, τις συνθήκες τέλεσής της, το είδος της υπαιτιότητας και τους οικονομικούς όρους του δράστη. Σε κάθε περίπτωση, μάλιστα, δεν μπορεί να υπερβαίνει το μισό του ανώτατου ορίου της προβλεπόμενης στον νόμο ποινής φυλάκισης. Αν το δικονομικό παζάρι τελεσφορήσει, τότε η φυλάκιση αναστέλλεται υποχρεωτικά ή μετατρέπεται σε χρηματική ποινή με τα μισά χρήματα ανά ημέρα, σε σχέση με αυτά που θα πλήρωνε ο κατηγορούμενος αν δεν έμπαινε στη διαδικασία της συνδιαλλαγής.

– Ποινική συνδιαλλαγή στα κακουργήματα: απαραίτητη προϋπόθεση είναι η προβλεπόμενη ποινή να μην ξεπερνά τα 10 χρόνια κάθειρξη, ενώ ρητά και κατηγορηματικά εξαιρούνται από τον θεσμό οι υποθέσεις καταχραστών του Δημοσίου. Η διαδικασία αρχίζει ύστερα από αίτημα του κατηγορουμένου, ο οποίος μπορεί να εμφανιστεί ενώπιον του εισαγγελέα είτε αυτοπροσώπως είτε διά του συνηγόρου του, ενώ η συνδιαλλαγή μπορεί να γίνει και στο ακροατήριο μέχρι την έναρξη της αποδεικτικής διαδικασίας.