Η αντισυμβατική «διαχειρίστρια» της Πολωνίας

Ως υπερυπουργός έχει τον πρώτο λόγο για τη διάθεση των ευρωπαϊκών κονδυλίων στη χώρα της. Τα ψηλά τακούνια είναι το σήμα κατατεθέν της –συχνά και μία εσάρπα για να σκεπάζει το τατουάζ της πρώτης νιότης της. Ενα από τα πιο δυνατά χαρτιά της πολωνικής κυβέρνησης σήμερα θα είναι πιθανότατα πρωθυπουργός της Πολωνίας αύριο

Η αποφασιστικότητα ήταν ανέκαθεν το δυνατό της χαρτί. Στα 29 της, ήδη με έναν μεταπτυχιακό τίτλο στις Ιρανικές Σπουδές και δύο μικρά παιδιά στο σπίτι, η Ελζμπιέτα Μπιενκόφσκα πέρασε τις απαιτητικές εισαγωγικές εξετάσεις για την Εθνική Σχολή Δημόσιας Διοίκησης της Πολωνίας. Απορρίφθηκε όμως στη δεύτερη φάση, της προσωπικής συνέντευξης, όταν μέλος της επιτροπής αμφισβήτησε τις δυνατότητές της να συνδυάσει σπουδές και οικογένεια. Την επόμενη χρονιά, η  Μπιενκόφσκα έκανε νέα αίτηση, πέτυχε ξανά στις εξετάσεις, πέρασε από την ίδια επιτροπή και δέχθηκε το ίδιο ερώτημα. Τότε, η Μπιενκόφσκα προτίμησε να το αντιστρέψει: «Θα κάνατε αυτήν την ερώτηση σε έναν άνδρα υποψήφιο;». Αυτό ήταν. Εγινε δεκτή. Δύο δεκαετίες μετά, η μητέρα – εργαζόμενη – φοιτήτρια Μπιενκόφσκα έχει διαγράψει μια λαμπρή καριέρα στον οικονομικοπολιτικό στίβο της Πολωνίας και περιλαμβάνεται στους επικρατέστερους διαδόχους του κεντροδεξιού πρωθυπουργού Ντόναλντ Τουσκ.

Πρωτοσέλιδη «εστεμμένη». Η Μπιενκόφσκα γεννήθηκε στις 4 Φεβρουαρίου του 1964 στην πόλη Κατοβίτσε, στη Νότια Πολωνία. Το πρώτο της πτυχίο ήταν στην Περσική Φιλολογία. Από τότε ξεχώριζε για την ευθύτητά της. «Με την Μπιενκόφσκα δεν υπάρχουν περιστροφές και χάσιμο χρόνου στις συναντήσεις» υπογραμμίζουν πρώην και νυν συνάδελφοί της. Εκτός εργασίας πάλι, είναι ένας άλλος άνθρωπος. Αδυναμία της είναι οι ροκ συναυλίες ενώ είναι ικανή να γυρίσει από διασκέδαση στις 2 τα ξημερώματα και να σηκωθεί στις 4.30 π.μ. προκειμένου να παραστεί σε σύσκεψη. Ως σύζυγος και μητέρα τριών παιδιών πλέον, απολαμβάνει τα Σαββατοκύριακά της στο ήσυχο Μισλόβιτς, στη Νοτιοδυτική Πολωνία. Εκεί μένει μόνιμα ο σύζυγός της με το τρίτο τους παιδί ενώ και η ίδια έχει δηλώσει σε παλαιότερη συνέντευξή της ότι δεν μπορεί να φανταστεί τον εαυτό της μόνιμο κάτοικο Βαρσοβίας.  

Παρά το σημαντικό έργο της σε ζητήματα της ΕΕ, πολύ λίγοι τη γνώριζαν ώσπου διορίστηκε αναπληρώτρια πρωθυπουργός τον περασμένο Νοέμβριο. Τα πολωνικά μέσα άρχισαν αμέσως να ασχολούνται μαζί της. Λίγο μετά τον ανασχηματισμό, η πολωνική έκδοση του «Νιούσγουικ» την έκανε πρωτοσέλιδο και την έστεψε «Elzbieta I» (Ελισάβετ στα πολωνικά). Τα πολωνικά ταμπλόιντ άρχισαν μόλις πρόσφατα να τη φιλοξενούν στις σελίδες τους. Το μεγαλύτερο δημόσιο στραβοπάτημα το διέπραξε τον Ιανουάριο, όταν εμφανίστηκε στην τηλεόραση για να σχολιάσει τις καθυστερήσεις των τρένων εξαιτίας του χιονιά. «Λυπάμαι, αυτό είναι το κλίμα μας» αρκέστηκε να δηλώσει, δίνοντας τροφή για κριτική στα πολωνικά μέσα.  

Ασος στο μανίκι. Σε κάθε περίπτωση, η Μπιενκόφσκα έφερε νέο αέρα στην πολωνική κυβέρνηση. Πριν από περίπου έναν χρόνο, δημοσιογράφοι του Ρόιτερ την είχαν συναντήσει στο γραφείο της. Η συνέντευξη κύλησε πολύ χαλαρά, με την υπουργό να βγάζει τα παπούτσια της κάτω από το γραφείο, να διακόπτει για να μιλήσει με την κόρη της στο τηλέφωνο και να ρίχνει επιμελώς ατημέλητα μια εσάρπα στους ώμους της για να καλύψει το τατουάζ στον ώμο της.  Για τον πολωνό πρωθυπουργό, η Μπιενκόφσκα είναι ένας άσος στο μανίκι της κυβέρνησης και του κόμματός του, της Πολιτικής Πλατφόρμας. Στο πείσμα και τις ικανότητές της, ο Τουσκ έχει επενδύσει την πολυπόθητη οικονομική ανάπτυξη της Πολωνίας και κατά συνέπεια τη βελτίωση των φτωχών δημοσκοπικών ποσοστών τού κόμματός του. Για όλους αυτούς τους λόγους, κατά τον τελευταίο ανασχηματισμό, τη διόρισε αναπληρώτρια στη θέση του παραμερίζοντας τη δηλωμένη αποστροφή της για τη δημοσιότητα και την κομματικοποίηση. Η Πολωνία μπορεί να θεωρηθεί η «ευνοημένη» της ΕΕ – σε τέτοιον βαθμό ώστε ο πολωνός υπουργός Εξωτερικών να κάνει λόγο περί του «Σχεδίου Μάρσαλ της Πολωνίας». Τον Φεβρουάριο του 2013, η πολωνική κυβέρνηση εξασφάλισε από τον ευρωπαϊκό κορβανά 105,8 δισ. ευρώ για την περίοδο 2014-2020. «Δεν είναι απλώς βοήθεια για τους φτωχούς της Ευρώπης. Είναι ο πιο σημαντικός οδηγός ανάπτυξης της Ευρώπης» έχει υποστηρίξει η Μπιενκόφσκα, ενώ ο τρόπος που διαχειρίστηκε αυτά τα χρήματα έπαιξε καταλυτικό ρόλο στις διαπραγματεύσεις της Πολωνίας με την Ενωση. Κατά τη θητεία της ως υπουργού Περιφερειακής Ανάπτυξης (2007-2013), η Πολωνία απέκτησε νέους δρόμους, νέα αθλητικά γήπεδα και δημόσια κτίρια. «Τα τελευταία έξι χρόνια, η Μπιενκόφσκα απέκτησε σημαντική πολιτική εμπειρία, χωρίς ταυτοχρόνως να υποπέσει σε μεγάλα σφάλματα» υπογραμμίζει ο Βαρζίνιεκ Σμοσίνσκι, διευθυντής του Ινστιτούτου Polityka Insight. «Οταν οι άνδρες πολιτικοί εκτίθενται ξαφνικά, συνήθως συμβαίνει το αντίθετο» εξηγεί.

Φυσιολογική. Σήμερα, η Μπιενκόφσκα είναι επικεφαλής του λεγόμενου υπερυπουργείου της Πολωνίας, του υπουργείου Υποδομών και Ανάπτυξης, στο οποίο – επίσης κατά τον τελευταίο ανασχηματισμό – έχουν συγχωνευθεί τα υπουργεία Περιφερειακής Ανάπτυξης και Μεταφορών. Με 1.600 υπαλλήλους και εννέα υφυπουργούς, το Υποδομών και Ανάπτυξης είναι το δεύτερο μεγαλύτερο υπουργείο της χώρας μετά το Οικονομικών. «Με έχουν συμβουλεύσει να μη λέω ότι φοβάμαι. Δεν θα ήμουν όμως φυσιολογική εάν δεν ανησυχούσα» έλεγε χαρακτηριστικά η Μπιενκόφσκα σε πολωνικό ραδιοφωνικό σταθμό την επομένη του ανασχηματισμού, δίνοντας το μέγεθος της θέσης ευθύνης που μόλις της είχε ανατεθεί. Εάν τελικά αντικαταστήσει τον Τουσκ στον πρωθυπουργικό θώκο, η Μπιενκόφσκα θα λάβει «έντιμες» και «καθοριστικές» αποφάσεις, σύμφωνες με τα χαρακτηριστικά της προσωπικότητάς της, όπως η ίδια τα περιέγραφε στο βιογραφικό που συνόδευε την αίτησή της στο πανεπιστήμιο. Για τις πολιτικές πεποιθήσεις της όμως, ελάχιστα είναι γνωστά – έστω και αν έχει συμπληρώσει την πέμπτη δεκαετία της ζωής της. Ούτε ισχύ στη βάση του κόμματος έχει, γεγονός που κάνει πολλούς να πιστεύουν ότι θα πρέπει να βασιστεί στη στήριξη του Τουσκ εάν τον διαδεχθεί. «Είναι γυναίκα που τα φέρνει εις πέρας, πρακτική και επαγγελματίας. Φαίνεται πως ο Τουσκ την προετοιμάζει για τη θέση του ώς έναν βαθμό, όταν αποφασίσει ότι είναι η κατάλληλη ώρα» επισημαίνει στο πρακτορείο Ρόιτερ πρώην υπουργός της κυβέρνησης που προτιμά να κρατήσει την ανωνυμία του. Οταν και εφόσον φθάσει αυτή η ώρα για την Μπιενκόφσκα, θα είναι η δεύτερη γυναίκα της Πολωνίας που θα καταλάβει αυτό το πόστο μετά τη Χάνα Σουτσόκα η οποία χρημάτισε πρωθυπουργός στις αρχές της δεκαετίας του ’90. Για την ώρα, ωστόσο, δεν προβλέπονται ριζικές αλλαγές στο εσωτερικό της Πολιτικής Πλατφόρμας. Ο πολωνός πρωθυπουργός έχει δεσμευτεί ότι θα ηγηθεί του κόμματος στις επόμενες βουλευτικές εκλογές, το 2015.