O αιφνίδιος θάνατος ενός βαρυποινίτη

Ο αιφνίδιος θάνατος του αλβανού εγκληματία, όπως η ιατροδικαστική έκθεση περιγράφει, προήλθε από πολλαπλές κακώσεις και κυρίως από την κάκωση στην περιοχή του στέρνου που προκάλεσε και το κάταγμα του στέρνου.

Το συμβάν αυτό φέρνει στην επικαιρότητα το θέμα του μηχανισμού του αιφνιδίου θανάτου σε ανάλογες περιπτώσεις. Είναι γνωστό ότι σε σοβαρά τροχαία δυστυχήματα παρατηρούνται ακόμα και κατάγματα στέρνου ή κατάγματα πλευρών, όμως ο τραυματίας επιζεί.
Τι συνέβη όμως στην προκειμένη περίπτωση; Μπορεί δηλαδή να σταματήσει απότομα η καρδιά ενός ανθρώπου όταν η ίδια δεν έχει τραυματισθεί, από μια κάκωση που μάλιστα δεν αφήνει κανένα σημάδι πάνω της (π.χ. αιμάτωμα);

Η απάντηση είναι θετική. Επιστημονικά, το φαινόμενο αναφέρεται με τη λατινική ονομασία «commotio cordis», που ελληνικά μπορεί υπό την ευρεία έννοια να αποδοθεί ως ερέθισμα στην καρδιά που της προκαλεί θανατηφόρο δυσλειτουργία.

Θα πρέπει να τονισθεί ότι δεν έχει ιδιαίτερη σημασία η ένταση του κτυπήματος, όσο η χρονική στιγμή που αυτό πραγματοποιείται.

Τέτοιοι θάνατοι έχουν περιγραφεί σε όλα τα αθλήματα, ακόμα και από κτύπημα του αγκώνα ενός αθλητή πάνω στο στέρνο του άλλου, ακόμα και από την μπάλα του τένις ή του χόκεϊ που κτύπησαν την προκάρδια περιοχή στο κέντρο του θώρακα, στη συγκεκριμένη ευαίσθητη χρονική στιγμή, που διαρκεί μόλις λίγα δευτερόλεπτα.

Με βάση τα επιστημονικά δεδομένα, κάθε ερέθισμα ηλεκτρικό ή μηχανικό όπως είναι το ισχυρό κτύπημα στο κέντρο του στήθους με οποιοδήποτε μέσο, ακόμα και με μια γροθιά ισχύος πυγμάχου, όταν συμβεί στην καθορισμένη χρονική στιγμή, κατά την οποία η καρδιά ευρίσκεται σε ηλεκτρικά ευερέθιστη περίοδο, μπορεί να προκαλέσει θανατηφόρο αρρυθμία (κοιλιακή μαρμαρυγή), η οποία κατά κανόνα οδηγεί σε αιφνίδιο θάνατο.

Η χρονική αυτή στιγμή της ευαισθησίας της καρδιάς διαρκεί λίγα δευτερόλεπτα και καταγράφεται στο ηλεκτροκαρδιογράφημα περί την κορυφή του κύματος Τ.

Το περίεργο μάλιστα σε αυτές τις περιπτώσεις είναι ότι το ίδιο το κτύπημα εάν επαναληφθεί, μπορεί να σταματήσει τη θανατηφόρο αρρυθμία και να επαναφέρει στη ζωή το κακοποιηθέν άτομο. Όμως η άγνοια και η ταραχή που επικρατεί στη θέα του αιφνίδιου θανάτου, στερούν την ψυχραιμία από εκείνον που προκάλεσε το θανατηφόρο κτύπημα, ώστε να το επαναλάβει!!!

Άλλωστε, είναι γνωστό ότι σε κάθε ηλεκτρικό σταμάτημα της καρδιάς (cardiac arrest) από οποιαδήποτε παθολογική αιτία, όπως π.χ. έμφραγμα του μυοκαρδίου, ένας από τους τρόπους επαναφοράς του ασθενή στη ζωή είναι η πλήξη με γροθιές στο στέρνο, αρκεί η ισχύς της γροθιάς να είναι ίση με τη δύναμη της γροθιάς ενός πυγμάχου.

Η ισχύς αυτής της γροθιάς απελευθερώνει ενέργεια ίση περίπου με την ηλεκτρική ενέργεια που απελευθερώνει ένας απινιδωτής με το ηλεκτροσόκ. Η δύναμη της σωτήριας γροθιάς πρέπει να είναι τέτοια που να προκαλεί συμπίεση του στέρνου κατά 5cm, oύτως ώστε η καρδιά να συμπιέζεται μεταξύ του στέρνου και της σπονδυλικής στήλης και ουσιαστικά να υφίσταται μάλαξη.

Με τον ίδιο μηχανισμό της μάλαξης της καρδιάς, μπορούμε να επαναφέρουμε κάποιον στη ζωή με εξωτερικές μαλάξεις. Αρκεί οι εξωτερικές μαλάξεις που επιχειρούμε, να γίνονται με τεντωμένους τους αγκώνες και με τα δύο χέρια να πιέζουν το κέντρο του στήθους, το οποίο από την πίεση πρέπει να υποχωρεί κατά 5cm.

Προϋπόθεση αποτελεί η κινητήρια δύναμη να είναι το βάρος του σώματός μας και το άτυχο θύμα της κακοποίησης να βρίσκεται ξαπλωμένο στο έδαφος και όχι πάνω στο κρεβάτι. Γιατί το κρεβάτι υποχωρεί και έτσι στην πραγματικότητα δεν γίνεται μάλαξη.

Οι εξωτερικές μαλάξεις, για να είναι αποτελεσματικές, πρέπει να είναι περί τις 60 τον αριθμό ανά λεπτό. Εξυπακούεται βέβαια ότι εάν υπάρχει απινιδωτής, η άμεση απινίδωση αποτελεί τον καλύτερο τρόπο αντιμετώπισης του συμβάντος.

Όμως στην πράξη, η αμηχανία από τη θέα του αιφνίδιου θανάτου, σε συνδυασμό με την άγνοια για το πώς πρέπει να αντιδράσουμε, καταδικάζουν το θύμα της κακοποίησης, συνήθως σε οριστικό θάνατο, αφού πρακτικά παραμένει αβοήθητο.