[Ανάλυση] Η εποχή των τεράτων

«Το παλιό πεθαίνει. Το νέο δεν έχει ακόμη γεννηθεί. Είναι η ώρα των τεράτων». Είναι μια φράση από τα ημερολόγια φυλακής του ιταλού θεωρητικού της Αριστεράς Αντόνιο Γκράμσι που γράφτηκε τη δεκαετία του ’30. Αποδίδει σε μεγάλο βαθμό τα χαρακτηριστικά της τρέχουσας πολιτικής κατάστασης στην Ελλάδα. Και όχι μόνο γιατί έχουμε οικονομική κρίση, κοινωνικο-πολιτική αποσάθρωση και άνοδο της Ακρας Δεξιάς.

Αυτή είναι η μία πτυχή της πολιτικής επικαιρότητας του τελευταίου 48ώρου. Και δεν χρειάζεται παραπάνω σχόλια. Είναι πολλά τα τέρατα που έχουν βγει στην πλατεία της δημόσιας ζωής ή στην τηλεόραση. Είναι επίσης πολλά τα τέρατα που έχουν ενσωματωθεί στη συμπολίτευση ή περιτριγυρίζουν την αντιπολίτευση.

Τα κόμματα, ένθεν κακείθεν, είναι αδύναμα και οι ηγεσίες είναι υποχρεωμένες να κάνουν τα στραβά μάτια, αλλά και το είδος των συμβιβασμών που μπορεί να πληρωθούν πολύ ακριβά. Δεν υπάρχει αμφιβολία ότι ο Τάκης Μπαλτάκος δεν ήταν ο καταλληλότερος για τη θέση του γενικού γραμματέα της Κυβέρνησης. Ή ότι δεν έκανε για την πολιτική – ή ότι δεν καταλάβαινε στοιχειώδεις κανόνες του παιχνιδιού. Κάπως έτσι, αντί η είδηση αυτές τις ημέρες να είναι ότι βγαίνει η Ελλάδα στις αγορές, βγήκαν στη φόρα τα άπλυτα της μπουγάδας ανάμεσα σε ένα μέρος της ΝΔ και στη Χρυσή Αυγή.

Από την άλλη, όμως, αναρωτιέται κανείς πώς αισθανόταν ο Αλέξης Τσίπρας δίνοντας διακαναλική συνέντευξη σε τρεις δημοσιογράφους, εκ των οποίων ο ένας ήταν ο Μάκης Κουρής. Και πώς αισθάνεται με διάφορους τύπους από το ΠαΣοΚ που στρογγυλοκάθονται στην Κοινοβουλευτική του Ομάδα ή με διάφορα ξεσπάσματα τύπου Παναγούλη στην Ολομέλεια;

Η ηγεσία του ΣΥΡΙΖΑ τα αντιμετώπισε όλα αυτά με το ίδιο μείγμα κατανόησης και απάθειας που αντιμετωπίζονταν στο Μαξίμου τα ολισθήματα Μπαλτάκου. Ή, στη Χαριλάου Τρικούπη, τα ξεσαλώματα στο facebook και στο twitter διαφόρων ευνοουμένων του Βενιζέλου που είναι πλέον υποψήφιοι ευρωβουλευτές.

Το προτελευταίο ολίσθημα Μπαλτάκου ήταν η τροπολογία που διασφάλιζε ουσιαστικά τη δυνατότητα των αστυνομικών να κάνουν τουλούμι στο ξύλο τους μετανάστες, αφού αν οι τελευταίοι τούς κατηγορούσαν για κάτι τέτοιο χωρίς αποδείξεις (και πού θα τις έβρισκαν;) θα απελαύνονταν. Δεν έχει κανείς διάθεση να μιλήσει για ηθική αυτουργία ή κάτι τέτοιο. Αλλά πόσο άσχετο είναι αυτό το αίσθημα ατιμωρησίας των Αρχών απέναντι στους ξένους με τον τρόπο που δολοφονήθηκε ο Καρέλι στις φυλακές;

Το συμπέρασμα είναι ότι σημασία δεν έχουν τα πρόσωπα αλλά οι κανόνες. Οταν δεν τηρούνται κανόνες, όταν όλα σχεδόν επιτρέπονται, η εκτροπή δεν είναι πολύ μακριά. Είναι θέμα τύχης. Και αυτό είναι κατά ένα μέρος το πρόβλημα. Κατά το άλλο μέρος είναι ότι τύποι όπως αυτοί της ΧΑ (και όχι μόνο) κινούνται με ακόμη πιο ακραίο τρόπο σε μια φάση που το σύστημα δεν αυτοπροστατεύεται. Επί Καραμανλή, παραδείγματος χάριν, οι επισκέπτες του Μεγάρου Μαξίμου άφηναν τα κινητά τους στην είσοδο. Υπερβολικό; Ενδεχομένως. Σίγουρα είναι δύσκολο να φαντασθεί κανείς ότι ένας πολιτικός θα μπορούσε να ζητήσει από έναν άλλο να τον συναντήσει, αφήνοντας έξω το κινητό του. Αλλά, βέβαια, πολλά εξαρτώνται και από το είδος των ανθρώπων που συναναστρέφεται κανείς. «Δείξε μου τους φίλους σου, να σου πω ποιος είσαι» λένε. Το ίδιο ισχύει μάλλον και για το «δείξε μου τους συνομιλητές σου…».

Κατά τα λοιπά, η μόνη υπηρεσία που θα μπορούσε να προσφέρει ο Τάκης Μπαλτάκος στον Πρωθυπουργό στη φάση αυτή θα ήταν να κάνει μια ολιγόλογη δήλωση αυτοκριτικής και μετάνοιας, αντί να παρελαύνει στα ΜΜΕ δίνοντας συνεντεύξεις που χειροτερεύουν την κατάσταση.