Κληρονομιά από τους Νεάντερταλ

Μέχρι σήμερα γνωρίζαμε ότι ο Νεάντερταλ δεν έχει καμία σχέση με τον σύγχρονο Ευρωπαίο. Ωστόσο, νέα στοιχεία αποδεικνύουν ότι οι Ευρωπαίοι έχουμε κάποια κοινά γονίδια που ρυθμίζουν τη συγκέντρωση λίπους στον εγκέφαλο και άλλα όργανα. Και όχι μόνο. Η διασταύρωση του Ευρωπαίου με τον Νεάντερταλ, δύο όμοιων αλλά διαφορετικών ειδών, είναι η αιτία που σήμερα εμφανίζονται πολύ συχνά ασθένειες όπως ο διαβήτης, ο λύκος, η Νόσος του Κρον, και διάφορα προβλήματα στο ανοσοποιητικό, ενώ παράλληλα επηρεάζεται σημαντικά η δράση της πρωτεΐνης κερατίνη.

«Είναι η πρώτη φορά που βλέπουμε διαφορές στη συγκέντρωση λιπιδίων μεταξύ πληθυσμών διαφορετικών ηπείρων» λέει ο εξελικτικός βιολόγος Φιλίπ Κχάτοβιτς, συνεργάτης στο Τμήμα Εξελικτικής Βιολογίας του Ινστιτούτου Μαξ Πλανκ και το Ινστιτούτο Υπολογιστικής Βιολογίας της Σαγκάης. «Η απάντηση στο γιατί οι εγκέφαλοι Ευρωπαίων, Ασιατών και Αφρικανών είναι διαφορετικοί, είναι ότι έχουν διαφορετική συγκέντρωση λιπιδίων, η οποία πιθανότατα οφείλεται στις προσμείξεις του DNA του Νεάντερταλ στο ανθρώπινο».

Για να το αποδείξουν όμως αυτό οι ερευνητές έπρεπε να αναλύσουν την αλληλουχία του γονιδιώματος του Νεάντερταλ, περιλαμβάνοντας αυτήν τη φορά και υψηλής ποιότητας DNA που ανεβρέθηκε στα όρη Αλτάι στη Σιβηρία και να το συγκρίνουν με το DNA ζωντανών ανθρώπων. Οι Νεάντερταλ που υπήρξαν πριν από 30.000 χρόνια, διασταυρώθηκαν με μοντέρνους ανθρώπους τουλάχιστον μία φορά τα προηγούμενα 60.000 χρόνια, πιθανότατα κάπου στη Μέση Ανατολή. Επειδή αυτή η διασταύρωση έγινε πριν οι σύγχρονοι άνθρωποι εγκαταλείψουν την Αφρική, οι σημερινοί Αφρικανοί δεν έχουν κληρονομήσει κανένα γονίδιο του Νεάντερταλ. Δεν ισχύει όμως το ίδιο για τους σημερινούς Ευρωπαίους και Ασιάτες, οι οποίοι έχουν κληρονομήσει κατά μέσο όρο από 1% έως 4% γενετικό υλικό από τις διασταυρώσεις που έκαναν με τους Νεάντερταλ. Μέχρι στιγμής οι επιστήμονες έχουν καταλήξει στο συμπέρασμα ότι αυτά τα γονίδια προκαλούν στον σημερινό άνθρωπο διαβήτη, λύκο, Νόσο του Κρον, προβλήματα στο ανοσοποιητικό, ενώ επηρεάζουν τη δράση της πρωτεΐνης κερατίνη στο δέρμα, τα νύχια και τα μαλλιά. Η τελευταία μελέτη ξεκαθαρίζει ακόμη περισσότερο τη σχέση της κληρονομιάς DNA του Νεάντερταλ στους Ασιάτες και τους Ευρωπαίους οι οποίοι κληρονόμησαν τρεις φορές περισσότερα γονίδια Νεάντερταλ που εμπλέκονται στον μεταβολισμό των λιπών. Παρότι δεν έχει διευκρινιστεί σε τι εξυπηρετούν αυτά τα γονίδια και γιατί ευνοήθηκαν από τη φυσική επιλογή τα τελευταία δεκάδες χιλιάδες χρόνια, οι ερευνητές υποψιάζονται ότι πρόκειται για ποικιλομορφίες που επιταχύνουν τον μεταβολισμό των λιπών και βοήθησαν τους Νεάντερταλ να ζουν στην παγωμένη Ευρώπη στη διάρκεια της τελευταίας Εποχής των Παγετώνων. Αρα, υπάρχει πιθανότητα ο σύγχρονος άνθρωπος να «έκοψε δρόμο» από εξελικτικής άποψης και να κληρονόμησε από τους Νεάντερταλ τα γονίδια που χρειαζόταν για να επιβιώσει πέρα από το ζεστό λίκνο της Αφρικής.