Υπάρχει εξέταση που να προαναγγέλλει το έμφραγμα;

Το έμφραγμα του μυοκαρδίου είναι η πιο δραματική και θανατηφόρα επιπλοκή της στεφανιαίας νόσου, δηλαδή της αθηροσκλήρωσης των στεφανιαίων αρτηριών της καρδιάς.

Η μεγαλύτερη απογοήτευση για τους καρδιολόγους ήλθε το 1986 όταν αποδείχθηκε ότι ούτε ακόμα και η στεφανιογραφία δεν μπορεί να προαναγγείλει την επερχόμενη καρδιακή προσβολή, αφού οι μεγάλες στενώσεις (τα βουλώματα) των αρτηριών δεν είναι υπεύθυνες για το οξύ έμφραγμα του μυοκαρδίου.

Τότε αντίθετα αποδείχθηκε ότι οι μικρές στενώσεις, ακόμα και η διάβρωση του ενδοθηλίου το οποίο δεν μπορεί να απεικονισθεί με καμία μέθοδο, θεωρούνται οι κύριες γενεσιουργές αιτίες των εμφραγμάτων.

Κάποιες ελπίδες άφηνε η μαγνητική τομογραφία του τοιχώματος των στεφανιαίων αρτηριών (CMR), γιατί θεωρητικά με την απεικόνιση των αθηρωματικών πλακών που υπάρχουν πάνω στα τοιχώματα των αρτηριών, θα μπορούσε κάποιος να αντιληφθεί πότε επίκειται η ρήξη (σπάσιμο) της πλάκας που είναι το πρώτο βήμα για την εγκατάσταση του εμφράγματος.

Δυστυχώς, όμως, και η τελευταία μελέτη που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στα δύο μεγαλύτερα καρδιολογικά περιοδικά του κόσμου (JACC) δεν αφήνει πολλές ελπίδες για την πρόγνωση της καρδιακής προσβολής.

Στη μελέτη αυτή συμμετείχαν περί τους 25.500 ασθενείς με έμφραγμα του μυοκαρδίου, με συμπτωματική και ασυμπτωματική στεφανιαία νόσο, που είχαν συμπεριληφθεί σε συνολικά 56 τυχαιοποιημένες μελέτες. Η αξιολόγηση των αποτελεσμάτων όλων αυτών των μελετών δεν απέδειξε ότι και η μαγνητική τομογραφία της καρδιάς (CMR) μπορεί να προσφέρει κάτι ουσιαστικότερο για την πρόγνωση του χρόνου εγκατάστασης ενός εμφράγματος του μυοκαρδίου.

Η μαγνητική τομογραφία της καρδιάς μπορεί να προσφέρει πολλά για την αξιολόγηση της πορείας και της μακροχρόνιας πρόγνωσης ενός καρδιοπαθούς και με αυτόν το τρόπο να βοηθήσει τον γιατρό να πάρει τις σωστές αποφάσεις για την πρέπουσα θεραπευτική αντιμετώπιση του αρρώστου του.

Μπορεί, π.χ., η μαγνητική τομογραφία να απεικονίσει κατά τον καλύτερο τρόπο τα τοιχώματα στο εσωτερικό της καρδιάς. Εάν δηλαδή υπάρχουν ανατομικές βλάβες εκ γενετής ή θρόμβοι ή όγκοι μέσα στην καρδιά ή εάν υπάρχει καταστροφή (νέκρωση) του μυοκαρδίου και αντικατάστασή του από ινώδη ιστό.

Η μαγνητική τομογραφία μπορεί επίσης να απεικονίσει το μέγεθος της καρδιάς ή εάν υπάρχει οίδημα στα τοιχώματά της. Με αυτό τον τρόπο αναδεικνύεται το μέγεθος της βλάβης που προκαλεί ένα έμφραγμα ή μια μυοκαρδίτιδα ή μια αιμορραγία του τοιχώματος της καρδιάς.

Εν τούτοις και παρά την τεράστια τεχνολογική πρόοδο, κανένας δεν είναι δυνατόν να προαναγγείλει το επερχόμενο έμφραγμα και τις συνέπειές του, όπως ακριβώς συμβαίνει με την αδυναμία προαναγγελίας ενός σεισμού.

Αλλωστε για όλους αυτούς τους λόγους αποτελεί πια μεγάλο ιατρικό σφάλμα η εμφύτευση stents (μπαλόνι) σε στενωμένη αρτηρία όταν ο άρρωστος είναι τελείως ασυμπτωματικός.

Γιατί, στην περίπτωση αυτή, όχι μόνο εκτίθεται ο ασθενής σε κινδύνους κατά την επέμβαση, αλλά και γιατί υποχρεούται για μεγάλο χρονικό διάστημα να παίρνει αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα, δηλαδή φάρμακα που δεν αφήνουν εύκολα το αίμα να πήξει, με κίνδυνο να του συμβεί μια θανατηφόρα αιμορραγία από παθολογικά αίτια ή από τραυματισμούς, ακόμα και με οποιαδήποτε απλή κάκωση.

Συμπερασματικά, η διαπίστωση με οποιαδήποτε απεικονιστική μέθοδο ύπαρξης στενώσεων (βουλωμάτων) στις στεφανιαίες αρτηρίες της καρδιάς είναι χρήσιμη για την έναρξη εντατικής θεραπείας κατά της αθηροσκλήρωσης. Αντίθετα, η διενέργεια οποιασδήποτε επέμβασης είναι αμφισβητήσιμη όταν ο άρρωστος δεν παραπονείται για κανένα ενόχλημα και παραμένει τελείως ασυμπτωματικός.