Στην κουζίνα ενός εργάτη της FIAT βρίσκονταν για 40 χρόνια δύο ανεκτίμητα έργα των Γκογκέν και Μπονάρ

Επί 40 χρόνια κοσμούσαν την κουζίνα ενός εργάτη της αυτοκινητοβιομηχανίας Fiat: οι δύο ανεκτίμητοι πίνακες του Γκογκέν και του Μπονάρ που είχαν κλαπεί το 1970 από το σπίτι μιας εύπορης οικογένειας στο Λονδίνο βρέθηκαν τελικά, μετά από μια απίστευτη έρευνα των Ιταλών καραμπινιέρων και παρουσιάστηκαν στο κοινό, την Τετάρτη.

«Πρόκειται για πίνακες σημαντικής ιστορικής και καλλιτεχνικής αξίας», δήλωσε ο αρχηγός των καραμπινιέρων, στρατηγός Μαριάνο Μόσα, ο οποίος είπε ότι μόνο το έργο του Πολ Γκογκέν (1848-1903) αξίζει πολλές δεκάδες εκατομμύρια ευρώ.

Ο πίνακας «Φρούτα σε τραπέζι ή νεκρή φύση με σκυλάκι» φιλοτεχνήθηκε από τον Γκογκέν το 1889 και ήταν αφιερωμένος στην Κόμισσα του Νιμάλ. Οι αρχικές διαστάσεις του ήταν 49 x 54 εκατοστά, όμως οι κλέφτες τον έκοψαν μειώνοντας το μέγεθός του στα 46,5 x 53 εκατοστά.

Ο δεύτερος πίνακας, που παρουσιάστηκε επίσης στη συνέντευξη Τύπου που παραχώρησαν ο υπουργός Πολιτισμού της Ιταλίας Ντάριο Φραντσεσκίνι και ο στρατηγός Μόσα, είναι η «Γυναίκα με τις δύο πολυθρόνες» (διαστάσεων 44 x 54 εκ.) του Πιερ Μπονάρ (1867-1947), που δεν φέρει ημερομηνία.

Οι δύο πίνακες κλάπηκαν το 1970 από το σπίτι της οικογένειας Μαρκ-Κένεντι στο Λονδίνο. Οι κληρονόμοι μπορούν πλέον, όποτε το επιθυμούν, «να πάρουν πίσω την ιδιοκτησία τους», τόνισε ο Μόσα.

«Πρόκειται για μια ιστορία πραγματικά συναρπαστική, απίστευτη, σύμβολο της αθόρυβης, εκπληκτικής δουλειάς» που έκαναν οι καραμπινιέροι της υπηρεσίας προστασίας πολιτιστικής κληρονομιάς, τόνισε ο Φραντσεσκίνι. Η ιστορία, που θυμίζει σενάριο ταινίας, είναι πρωτοφανής, πρόσθεσε.

Τα έργα είχαν ξεχαστεί μέσα σε ένα τρένο που πραγματοποιούσε το δρομολόγιο από το Παρίσι για το Τορίνο. Βρέθηκαν από υπαλλήλους των ιταλικών σιδηροδρόμων, οι οποίοι δεν γνώριζαν την αξία τους και τους παρέδωσαν στο γραφείο απολεσθέντων όπου έμειναν στα αζήτητα για μεγάλο χρονικό διάστημα. Το 1975 η υπηρεσία τους έβγαλε σε πλειστηριασμό και αγοράστηκαν, έναντι του γελοίου ποσού των 45.000 λιρετών —σήμερα αντιστοιχεί σε 23 ευρώ— από έναν φιλότεχνο εργάτη της Fiat.

Ο νέος ιδιοκτήτης των έργων τα κρέμασε αρχικά στην κουζίνα του σπιτιού του στο Τορίνο και όταν συνταξιοδοτήθηκε τα μετέφερε στη Σικελία. Κοσμούσαν τους τοίχους του επί 40 χρόνια, μέχρι να τους εντοπίσει η αστυνομία χάρη σε μια εκτενή έρευνα που έφτασε μέχρι τη. . . Σιγκαπούρη.

Οι καραμπινιέροι ξεκίνησαν την έρευνά τους όταν ήρθαν στα χέρια τους φωτογραφίες των έργων και αντιλήφθηκαν ότι επρόκειτο πιθανότατα για πίνακες των δύο Γάλλων ιμπρεσιονιστών ζωγράφων. Οι ιταλοί καραμπινιέροι έχουν στη διάθεσή τους τη μεγαλύτερη τράπεζα δεδομένων του κόσμου με κλεμμένα έργα (σχεδόν 5,7 εκατομμύρια αντικείμενα) και η εμπειρία τους στον τομέα αυτό είναι διεθνώς αναγνωρισμένη εδώ και μισό αιώνα.

Μετά από έναν πρώτο έλεγχο διαπιστώθηκε ότι τα δύο έργα δεν ήταν καταγεγραμμένα ως κλεμμένα. Ωστόσο η έρευνα, με επικεφαλής τον αντεισαγγελέα της Ρώμης Τζανκάρλο Καπάλντο, δεν μπήκε στο αρχείο. Ψάχνοντας σε καταλόγους μουσείων και οίκων δημοπρασιών, ακόμη και στο Ίντερνετ, οι καραμπινιέροι έπεσαν πάνω σε μια λεπτομέρεια που τους κίνησε την περιέργεια: ο πίνακας του Γκογκέν περιλαμβανόταν σε έναν κατάλογο του 1964, όμως δεν υπήρχε πλέον στον κατάλογο του 2001.

Οι ιταλοί αστυνομικοί έκαναν τη σύνδεση με τους ιδιοκτήτες των πινάκων όταν βρήκαν δύο άρθρα που είχαν δημοσιευτεί το 1970 στους New York Times και σε μια εφημερίδα της Σιγκαπούρης και αφορούσαν την κλοπή των δύο έργων από το Λονδίνο.

Το μόνο που απέμενε ήταν να εντοπιστεί ο νέος κάτοχός τους, ο Σικελός συνταξιούχος εργάτης, και «να πειστεί» να τους παραδώσει τα διακοσμητικά του σπιτιού του ώστε να επιστραφούν στους νόμιμους ιδιοκτήτες.

Η έρευνα δεν έχει τελειώσει ακόμη, τόνισε ο Μόσα, καθώς θα πρέπει ακόμη να διευκρινιστεί ποιοι ήταν οι δράστες της κλοπής και πώς έφτασαν οι πίνακες από το Λονδίνο στο Παρίσι και από εκεί στο τρένο όπου τους βρήκαν αργότερα οι υπάλληλοι των σιδηροδρόμων.

2222222222222222222

Δύο πίνακες, ένας του Πολ Γκογκέν και ένας του Πιερ Μπονάρ, οι οποίοι είχαν κλαπεί στο Λονδίνο τη δεκαετία του 1970, βρέθηκαν στην Ιταλία από τους καραμπινιέρους, ανακοίνωσε σήμερα Τετάρτη το ιταλικό υπουργείο Πολιτισμού.

Συνέντευξη Τύπου, στην οποία θα παρουσιαστούν οι μυθιστορηματικές συνθήκες του εντοπισμού των δύο έργων ζωγραφικής των γάλλων ιμπρεσιονιστών, θα δοθεί αργότερα σήμερα στη Ρώμη, παρουσία του υπουργού Πολιτισμού Ντάριο Φραντσεσκίνι.

Ο στρατηγός Μαριάνο Μόσα, αρχηγός των καραμπινιέρων αλλά και εμπειρογνώμονες διεθνούς εμβέλειας στον εντοπισμό κλεμμένων έργων, θα κάνει τον απολογισμό του έργου της υπηρεσίας του το 2013, διευκρινίζει το υπουργείο σε ανακοίνωσή του.

Τον Ιανουάριο, ο στρατηγός Μόσα, με την ευκαιρία των εγκαινίων της έκθεσης 100 έργων τέχνης που εντοπίσθηκαν από τις υπηρεσίες του, είχε υπενθυμίσει ότι «ο τζίρος από το παράνομο εμπόριο έργων τέχνης καταλαμβάνει την τέταρτη θέση παγκοσμίως, έπειτα από αυτό των όπλων, των ναρκωτικών και των χρηματοοικονομικών προϊόντων».

Εκθεση, με τίτλο «Η Ανάκτηση της Μνήμης, Θησαυροί που ανακτήθηκαν από τους Καραμπινιέρους» πραγματοποιήθηκε έως τις 16 Μαρτίου στο Κυρηνάλιο Μέγαρο, την έδρα της προεδρίας της Ιταλικής Δημοκρατίας.

Η εμπειρία των ιταλών καραμπινιέρων, οι οποίοι διαχειρίζονται τη μεγαλύτερη παγκοσμίως βάση δεδομένων κλεμμένων έργων τέχνης (περί τα 5,7 εκατομμύρια αντικείμενα) είναι γνωστή σε όλο τον κόσμο εδώ και 45 χρόνια. Πολλοί μεταξύ αυτών ταξιδεύουν τακτικά για να εκπαιδεύουν αστυνόμους συναδέλφους τους στον εντοπισμό αντικειμένων της πολιτιστικής κληρονομιάς της χώρας τους που έχουν κλαπεί ή εξαχθεί παράνομα