Οι συντάξεις, οι προίκες και η Φάλαγγα

Η πολιτική θα παίξει καθοριστικό ρόλο στο ποιος θα είναι μέσα στα πράγματα και ποιος όχι. Ο Μακρυγιάννης, αν και κουμπάρος με τον Οθωνα, από υποστηρικτής του θα βρεθεί αντίπαλός του ως στέλεχος του γαλλικού κόμματος. Ο Κολοκοτρώνης θα φυλακιστεί επειδή τάσσεται με τη Ρωσία.

Τα πρώτα νομοθετήματα για την ηθική και υλική ανταμοιβή των αγωνιστών έρχονται το 1834. Με αυτά τους παραχωρούνται ακαλλιέργητες εθνικές γαίες και τους δίνονται φοροαπαλλαγές ενώ υπήρξαν και περιπτώσεις κατά τις οποίες ευεργετούνταν οι απόγονοι όπως η κόρη του Καραϊσκάκη, η Πηνελόπη, η οποία προικοδοτήθηκε από το κράτος ως ένδειξη αναγνώρισης των εξαιρετικών εκδουλεύσεων του αείμνηστου πατέρα της με 500 στρέμματα καλλιεργήσιμης εθνικής γης, συνοδευόμενα από 6.000 δραχμές.

Το κόστος των μηνιαίων συντάξεων φθάνει τις 26.049 δρχ. και οι «προικίσεις» τις 141.660 δρχ., ανταμοιβές που αν και ήταν υπέρογκες σε σχέση με τις δυνατότητες του κράτους ήταν αμελητέες – όπως σημειώνεται στη μελέτη – όσον αφορά τις προσδοκίες των αγωνιστών.

ΣΤΡΑΤΟΣ ΑΞΙΩΜΑΤΙΚΩΝ. Ενας θεσμός που «επιστρατεύθηκε» για την ικανοποίηση όσων ζητούσαν δικαίωση ήταν η Φάλαγγα, η οποία δημιουργήθηκε ως «δείγμα της βασιλικής εύνοιας και της ευγνωμοσύνης της πατρίδος εις τους γενναίους άνδρας οίτινες εχρησίμευσαν ως οδηγοί των συστρατιωτών τους εις τον υπέρ της ελληνικής ανεξαρτησίας ένδοξον αγώνα». Δεν ήταν τίποτε άλλο παρά ένα εξωραϊσμένο συνταξιοδοτικό σύστημα με απώτερο σκοπό τον κατευνασμό των κατεστραμμένων αλλά πολιτικά επικίνδυνων παλαιμάχων, ένας στρατός αποτελούμενος αποκλειστικά από αξιωματικούς.

Πολλοί όμως από τους φαλαγγίτες σπατάλησαν την προικοδότηση που τους δόθηκε, ενώ βεβαίως αρκετοί δεν ενδιαφέρονταν μόνο για τα χρήματα αλλά και για την υστεροφημία. Και μπορεί η καθιέρωση της 25ης Μαρτίου ως εθνικής γιορτής το 1835 να ήταν μια σημαντική στιγμή, όπως και όσα λέγονταν σε επικήδειους και επετειακές ομιλίες, όμως οι αγωνιστές, ως φαίνεται, δεν δικαιώθηκαν τελικά παρά μόνο στη συλλογική συνείδηση, όπως έδειξε και η ανάδειξη του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη στην τρίτη θέση ανάμεσα στους δέκα σπουδαιότερους Ελληνες σε σχετικά πρόσφατη τηλεοπτική παραγωγή.