Γιάννης Στουρνάρας: «Αγάπησε» το Mνημόνιο και όχι την πολιτική

Αυτό που μπορεί να πει κάποιος με βεβαιότητα για τον Γιάννη Στουρνάρα είναι ότι του ανέθεσαν να κάνει μια δουλειά και την… έκανε! Συμβαίνει μάλιστα κάτι παράδοξο: έχει χαρακτηριστεί απολύτως επιτυχημένος στην εφαρμογή της τρέχουσας οικονομικής πολιτικής, έχοντας προκύψει σε αυτήν τη θέση… από τύχη και εφαρμόζοντας ένα πρόγραμμα που δεν είχε καταρτίσει ο ίδιος!  

Ο Γιάννης Στουρνάρας  τοποθετήθηκε τον Μάιο του 2012 ως υπηρεσιακός υπουργός Ανάπτυξης και αυτό ήταν όλο: μετά τις εκλογές επέστρεψε στη θέση του. Αλλά η μοίρα έκανε τους δικούς της υπολογισμούς.Η αδυναμία του Βασίλη Ράπανου που ορίσθηκε υπουργός Οικονομικών να παραμείνει στην κυβέρνηση για λόγους υγείας οδήγησε την κυβέρνηση Σαμαρά αναζήτησε λύση μεταξύ Τάσου Γιαννίτση και Γιάννη Στουρνάρα, με την μπίλια να κάθεται στον – νεώτερο – επικεφαλής του ΙΟΒΕ, τότε..

Μόνο η μοίρα; Οσοι συνομιλούσαν εκείνη την εποχή με τον Κ.  Καραμανλή λένε ότι στις συζητήσεις του με έναν πολύ στενό συνεργάτη του Πρωθυπουργού, ανάμεσα στα τρία ονόματα που ανέφερε ότι θα χρησιμοποιούσε ήταν και του Στουρνάρα – όχι απαραιτήτως για το υπουργείο Οικονομικών. Αργότερα βεβαίως οι σχέσεις – που ουδέποτε είχαν – δοκιμάστηκαν από τη φράση του υπουργού Οικονομικών ότι «ο μεγάλος εκτροχιασμός της οικονομίας έγινε τη διετία 2007-2009». Οι καραμανλικοί της ΝΔ αντέδρασαν και ο Στουρνάρας προσπάθησε να το μπαλώσει λέγοντας ότι «μακάρι ο Παπανδρέου να είχε εισακούσει τη δραματική έκκληση του Καραμανλή στη ΔΕΘ, τον Σεπτέμβριο του 2009, για τη λήψη περιοριστικών μέτρων», με αποτέλεσμα να τον μισήσουν και οι παπανδρεϊκοί – που δεν τον «πήγαιναν» ούτως ή άλλως εξαρχής.

Με την τοποθέτησή του στην ηλεκτρική καρέκλα της Πλατείας Συντάγματος, αρκετοί στο εσωτερικό της ΝΔ και του ΠαΣοΚ δεν κατανοούσαν τι δουλειά είχε στην κυβέρνηση «ένας άνθρωπος του Σημίτη». Ο νέος υπουργός Οικονομικών υπήρξε πρόεδρος του Συμβουλίου Οικονομικών Εμπειρογνωμόνων, αντιπρόεδρος της ΔΕΠΑ, μέλος στο ΔΣ του Οργανισμού Διαχείρισης Δημοσίου Χρέους και επικεφαλής της Εμπορικής Τράπεζας. Είναι ίσως ο πιο αξιοποιημένος τεχνοκράτης της εποχής του σημιτικού εκσυγχρονισμού.  Ωστόσο, σε μια χώρα που το 2012 προσπαθούσε να παραμείνει στο ευρώ ήταν ο πιο κατάλληλος άνθρωπος καθώς για πολλά χρόνια ήταν ο σύνδεσμος της χώρας με το ΔΝΤ, την Κομισιόν και τον ΟΟΣΑ, και στυλοβάτης των ενταξιακών διαβουλεύσεων για την ΟΝΕ .

Στην ενίσχυση του προφίλ του συνέβαλε το εαμικό παρελθόν της οικογένειάς του και το βιογραφικό του. Γεννημένος το 1956, μισός Στερεοελλαδίτης από τη Φθιώτιδα και μισός Κρητικός, μετά το Οικονομικό του Πανεπιστημίου Αθηνών – όπου μπλέχτηκε για ένα φεγγάρι και με την ΚΝΕ – ακολούθησε η Οξφόρδη και οι πρώτες συνεργασίες ως εμπειρογνώμονας στο υπουργείο που διευθύνει σήμερα.

 Αισιόδοξος χαρακτήρας, ενδιαφέρεται για τη μουσική και κολυμπάει τα καλοκαίρια στη Σύρο με τον γείτονα και φίλο του Γιάννο Παπαντωνίου, υπουργό Οικονομικών των κυβερνήσεων Σημίτη. Εκεί γνώρισε και έναν διόλου σπουδαίο την εποχή εκείνη γάλλο πολιτικό,  ονόματι Φρανσουά Ολάντ. Στους Γάλλους αργότερα θα πουλήσει την  Εμπορική Τράπεζα. Ουδείς έλεγε τότε-ούτε βεβαίως ο ίδιος, ότι θα έμπαινε στον πολιτικό στίβο.Οπως αποδείχθηκε αυτό ήταν το μεγάλο προσόν του. Πίστευε βαθιά στην εφαρμογή του προγράμματος εξόδου  από την κρίση και κάτι ανάλογο θα είχε εκπονήσει και ο ίδιος.  Αλλωστε δεν είχε διστάσει να δηλώσει ότι το Μνημόνιο είναι «το πιο συγκροτημένο κείμενο εξόδου από την κρίση που έχει υπόψη του».

Έτσι αφού απολάκτισε την έννοια του πολιτικού κόστους εφάρμοσε απερίσπαστος το Μνημόνιο – αδιαφορώντας ενίοτε και για το κόστος των κομμάτων που τον στήριζαν. Αυτό του έδωσε πόντους αξιοπιστίας στους ευρωπαϊκούς κύκλους που είχαν μπουχτίσει άλλα να τους λένε οι έλληνες υπουργοί και άλλα να κάνουν. Αλλά δημιούργησε αφορμές να του ρίχνει πόντους ο αντιπρόεδρος της κυβέρνησης – και προκάτοχός του στο υπουργείο – Βαγγέλης  Βενιζέλος.

ΚΑΒΓΑΔΕΣ. Οι σχέσεις των δύο ανδρών ξεκίνησαν πολύ άσχημα, κάποιες φορές  υπερέβησαν τις σπόντες και έφθασαν σε ένταση πολλών ντεσιμπέλ. Χρειάστηκε να ξεκαθαρίσει ο Πρωθυπουργός ότι δεν διαπραγματεύεται τη θέση του Στουρνάρα για να καλμάρουν τα πράγματα – ενώ και ο ίδιος ο υπουργός αναγκάστηκε να πει: «Αν δεν με θέλετε να πάω για μπάνια». Πάντως ίσως το πιο εντυπωσιακό στοιχείο της θητείας του ως υπουργού είναι η σύμπλευσή του με έναν πολιτικό σαν τον Αντώνη  Σαμαρά, με τον οποίο έχουν εμφανείς διαφορές ύφους, πολιτικής καταγωγής και νοοτροπίας. Χάρη σε αυτό αποδείχθηκε  ανθεκτικός στις επιθέσεις του Βενιζέλου και στο στενό μαρκάρισμα του πρωθυπουργικού συμβούλου Σταύρου Παπασταύρου. Αντεξε επίσης  στις διαρκείς επιθέσεις από ομάδες εξαγριωμένων βουλευτών της ΝΔ και πότε από τον Νικήτα Κακλαμάνη και την Ντόρα Μπακογιάννη. Ετσι διεκπεραίωσε, σύμφωνα με τις προδιαγραφές, το «πρόγραμμα» και σήμερα θεωρείται όχι απλώς επιτυχημένος αλλά και συνεπής.   

ΚΑΙ ΜΕΤΑ ΤΙ; Μοιραία το επόμενο ερώτημα είναι: αν πράγματι το Μνημόνιο τελειώνει, τι θα κάνει ο Στουρνάρας  αν δεχθούμε ότι  αποστρέφεται πάντα την ιδέα να μπει στη Βουλή; Καπνός από μέρους του δεν υπάρχει. Οι θέσεις που θα μπορούσε να τον ενδιαφέρουν είναι κατειλημμένες. Η επιτυχημένη θητεία του Προβόπουλου στην Τράπεζα της Ελλάδος δεν αφήνει περιθώρια αντικατάστασής του. Για να μετακομίσει στις Βρυξέλλες ως επίτροπος  πρέπει να περάσει πάνω από το «πτώμα» της Ντόρας Μπακογιάννης ενώ για τους γνωρίζοντες και η επιτυχημένη Μαρία Δαμανάκη δεν έχει ψυχολογία αποχώρησης. Και όσοι τον ξέρουν λένε ότι δεν είναι  άνθρωπος που θα διεκδικούσε κάτι που δεν είναι σίγουρο ότι θα πάρει.

Αρα το μυστήριο μένει.

«Δεν το έχω συζητήσει»
Οσάκις ρωτούν τον υπουργό για το πολιτικό του μέλλον, η απάντησή του είναι μονότονη: «Είμαι πάντα τεχνοκράτης». Ή «δεν το έχω συζητήσει με τον Πρωθυπουργό, ούτε με απασχολεί, με ενδιαφέρει να ολοκληρώσω το έργο μου». Τι σημαίνει ολοκλήρωση; Ο ίδιος έχει εξομολογηθεί: «Να υπάρξει η μεγάλη συμφωνία για τη βιωσιμότητα του ελληνικού χρέους». Αυτό το τελευταίο ίσως δείχνει ότι η «ώρα Στουρνάρα» θα συνεχιστεί και άλλο στην Πλατεία  Συντάγματος – μετά βλέπουμε.