«Ο Μπέργκμαν μού δίδαξε τα πάντα»

Ηταν ο άνθρωπος των ταινιών του. Από τους στενότερους συνεργάτες του Ινγκμαρ Μπέργκμαν σε ταινίες που πριν από πολλά χρόνια μετέτρεπαν τη Σουηδία σε τεράστια κινηματογραφική δύναμη, την κορυφαία της Ευρώπης. Ο Μαξ φον Σίντοφ υπήρξε  πρωταγωνιστής του Ινγκμαρ Μπέργκμαν σε περίπου μία ντουζίνα ταινίες, από την «Εβδομη σφραγίδα» του 1956 έως την «Επαφή» του 1971.

Και να που με αφορμή μια ρετροσπεκτίβα ταινιών του συμπατριώτη του σπουδαίου κινηματογραφιστή και την επανέκδοση του πολεμικού δράματος «Η έρημος των Τατάρων», επί γαλλικού εδάφους, αυτός ο πραγματικός ιππότης της Εβδομης Τέχνης στα 85 του δείχνει έτοιμος για δράση.

«Μου δίδαξε τα πάντα στην Τέχνη, στο θέατρο κατ’ αρχάς και κατόπιν στον κινηματογράφο», λέει ο Μαξ φον Σίντοφ για τον Μπέργκμαν. «Εργάστηκε με τον ίδιο ακριβώς τρόπο και για τα δύο. Είχε το ταλέντο, ως μαέστρος, να μεταδίδει σε όλους το ίδιο πάθος για τη δουλειά. Του οφείλω την πειθαρχία στη δουλειά, μια δόση φιλοσοφίας και την εξαιρετική φιλία μας».

Ο Φον Σίντοφ ανήκε στο θαυμαστό εκείνο γκρουπ σουηδών καλλιτεχνών οι οποίοι υπό την μπαγκέτα του Μπέργκμαν, από τα τέλη της δεκαετίας του ’50 και για πολλά χρόνια αργότερα, άλλαζαν ριζικά τη φιλοσοφία των θεατών φέρνοντάς τους αντιμέτωπους με τα εσώψυχά τους, διαμορφώνοντας τον τρόπο σκέψης τους, ψηλαφώντας ανομολόγητες ανησυχίες τους.

Από τη Λουντ στον Νότο της Σουηδίας ο Φον Σίντοφ και από την Ουψάλα ο Μπέργκμαν είχαν περίπου ίδια ανατροφή. «Μεγαλώσαμε και οι δύο σε παρόμοιο περιβάλλον. Προερχόμαστε από οικογένειες υψηλού μορφωτικού επιπέδου και βαθιά θρησκευόμενες. Οι γονείς του ήταν όπως και οι δικοί μου, αυστηροί Λουθηρανοί» και εξηγεί πως όταν γνωρίστηκαν «μιλήσαμε πολύ για τη θρησκεία. Είχε βαθιά πίστη και έχω μετανιώσει γιατί τότε δεν είχα αντιληφθεί το μέγεθός της επειδή ήμουν κατά του προτεσταντισμού (σ.σ.: ο λουθηρανισμός είναι κλάδος του). Αλλά το κατάλαβα αργότερα, εκεί στις ανυπέρβλητες δυσκολίες και σε πράγματα που “μιλούν” απευθείας στην καρδιά».

Η δουλειά τον έκανε, λέει, να αισθάνεται σαν μετανάστης. «Βρέθηκα στις ΗΠΑ τη δεκαετία του 1960 όχι από τη φιλοδοξία να γίνω αστέρας του Χόλιγουντ αλλά επειδή την έβρισκα ενδιαφέρουσα και προκλητική χώρα. Τα αποτελέσματα ήταν ανάμεικτα. Ποιοι χαρακτήρες δίνουν δουλειά σε κάποιον με ξενική προφορά; Συχνά οι κακοί, μερικές φορές επιστήμονες ή καλλιτέχνες. Εζησα δύο χρόνια στην Ιταλία διότι η Ρώμη με είχε ξελογιάσει και μου άρεσε η ιταλική γλώσσα, την οποία βρήκα αστεία και γοητευτική. Αλλά η Γαλλία με ενέπνευσε να γίνω πολίτης της».

Και όταν τον ρωτούν γιατί επέλεξε να πολιτογραφηθεί Γάλλος, αφήνει το ιδιαίτερο χιούμορ του να ξεδιπλωθεί. «Για την ιστορία και τον πολιτισμό της. Δεν έχω χρόνο να δοκιμάσω όλα τα κρασιά της ή όλα τα τυριά της. Ή να μελετήσω τα κινήματα του περίπλοκου παρελθόντος της ή την ανάμειξη Γαλατών και Ρωμαίων στην εμφάνιση μιας κεντρικής εξουσίας».