Το ακριβότερο πανηγύρι της τέχνης

Θα μπορούσε να είναι η σπηλιά του Αλή Μπαμπά καθώς μπορεί κάποιος να βρει έργα τέχνης που θα ζήλευαν τα μεγαλύτερα και πλουσιότερα μουσεία του κόσμου: από αιγυπτιακά αγάλματα και αρχαιοελληνικούς αμφορείς έως ξύλινα παπούτσια με την υπογραφή του Πολ Γκογκέν και εντυπωσιακά κάτοπτρα του Ανίς Καπούρ.

Μόνο που τούτη η σπηλιά δεν βρίσκεται στον κόσμο των παραμυθιών αλλά στο Μάαστριχτ της Ολλανδίας. Και για να περάσει κάποιος το κατώφλι της δεν χρειάζεται να πει τη μαγική φράση «Σουσάμι άνοιξε» αλλά να πληρώσει εισιτήριο 55 ευρώ. Αν βεβαίως θέλει να αποκτήσει κάποιον από τους θησαυρούς θα πρέπει να έχει τη δυνατότητα να υπογράψει επιταγές στη χειρότερη περίπτωση με εξαψήφιο ποσό, αν και το σύνηθες είναι επταψήφιο, δεδομένου ότι η συνολική αξία του περιεχομένου της σπηλιάς ανέρχεται σε τέσσερα δισ. δολάρια.

Διότι τούτο το ξεχωριστό «θησαυροφυλάκιο» μένει ανοιχτό για δέκα ημέρες και προσελκύει τόσο την αφρόκρεμα των γκαλερί – συνολικά 274 από όλον τον κόσμο – όσο και τους πλουσιότερους συλλέκτες, και αποτελεί παγκοσμίως τη σημαντικότερη φουάρ έργων που καλύπτουν σχεδόν όλο το φάσμα της Ιστορίας της Τέχνης. Δεν είναι άλλη από την Ευρωπαϊκή Φουάρ Καλών Τεχνών, γνωστή διεθνώς ως ΤΕFAF.

Μια βόλτα και μόνο είναι αρκετή για να διαπιστώσει κάποιος τις τάσεις και τα γούστα των συλλεκτών που σπεύδουν για το ετήσιο «προσκύνημα».

Δεν εξαρτώνται όμως όλα από τη ζήτηση αλλά και από το τι διαθέτει η αγορά. Και η αλήθεια είναι ότι πλέον δεν βγαίνουν πολύ σπάνια αντικείμενα. Φέτος όμως υπάρχουν κάποια πολύ καλά κομμάτια εκτιμούν οι ειδικοί. Και βεβαίως είναι συνήθως εκείνα που αλλάζουν χέρια τις πρώτες ημέρες, δεδομένου ότι αμέσως μόλις ανοίξει τις πύλες της η φουάρ περνούν το κατώφλι της πλούσιοι συλλέκτες από όλον τον κόσμο – ανάμεσά τους σύμφωνα με τους «Νιου Γιορκ Τάιμς» και ο έλληνας επιχειρηματίας και από τους σημαντικότερους συλλέκτες αντικειμένων του 18ου αιώνα Δημήτρης Μαυρομμάτης – που αναζητούν το αντικείμενο του πόθου τους. Οι περισσότεροι δε, φθάνουν ώς το Μάαστριχτ – έναν όχι εύκολο προορισμό – με τα ιδιωτικά τους αεροπλάνα. 
Αν και δεν είναι λίγοι εκείνοι που αποφασίζουν να επισκεφθούν την έκθεση ακόμη και αν δεν έχουν τόσο γερό βαλάντιο για να αποκτήσουν όσα ποθούν. Ενδεικτικό είναι άλλωστε ότι πέρυσι κόπηκαν 70.000 εισιτήρια, ενώ φέτος έως το πέρας της διοργάνωσης στις 23 Μαρτίου εκτιμάται ότι θα την έχουν επισκεφθεί 5.000 άτομα περισσότερα. 
Στις αίθουσες του εκθεσιακού και συνεδριακού κέντρου του Μάαστριχτ, όπου και φιλοξενείται η φουάρ, μπορεί να βρει κάποιος από τον κορμό ενός αιγύπτιου αξιωματούχου με χαραγμένες επιγραφές στα ιερογλυφικά έως κορινθιακού τύπου χάλκινες περικεφαλαίες και από αρχαία ελληνικά αγγεία έως κεφαλές αρχαϊκών κορών, ενώ υπάρχει μεγάλη γκάμα έργων που φθάνει ώς τον 20ό αιώνα και καλύπτει διαφορετικούς πολιτισμούς – από κινεζικές πορσελάνες έως χειρόγραφα και αφρικανικά κοσμήματα.  
Ολοι επισημαίνουν ωστόσο ότι δεν υπάρχουν έργα χαρακτηριστικά της «φρέσκιας» παραγωγής, με αποτέλεσμα οι διοργανωτές να καταβάλουν προσπάθειες για να προσεγγίσουν γκαλερί που διακινούν έργα σύγχρονης τέχνης, ώστε να μπορέσει να σταθεί επαξίως απέναντι στην αντίστοιχη φουάρ του Οκτωβρίου που πραγματοποιείται στο Λονδίνο. 
Στόχος που πρέπει πάση θυσία να επιτευχθεί δεδομένου ότι, σύμφωνα με τις τελευταίες αναφορές που έχουν δημοσιευθεί σε έγκριτες επιθεωρήσεις σχετικές με την αγορά της τέχνης, ο τομέας της μεταπολεμικής και σύγχρονης τέχνης σημείωσε άνοδο κατά 11% μέσα στο 2013 – τουλάχιστον στις δημοπρασίες –, γεγονός που κάνει πολλούς να αναρωτιούνται αν αποτελούν πλέον παρελθόν για τους αγοραστές οι αιγυπτιακές και ελληνικές αρχαιότητες, οι οποίες ορισμένες φορές με την αμφίβολη προέλευσή τους βάζουν σε περιπέτειες τους συλλέκτες που τις προτιμούν.