Αυτοδιάθεση, ένα δικαίωμα που παίρνει ο άνεμος
Ενημερώσου πρώτα από ΤΑ ΝΕΑ
3 λεπτά Η συζήτηση για κάποια ζητήματα δεν σταματά ποτέ. Σχεδόν έναν αιώνα μετά τη διαφωνία μεταξύ του προέδρου των ΗΠΑ και ενός υπουργού του για το δικαίωμα στην αυτοδιάθεση, η συζήτηση ξαναφουντώνει στην Ουάσιγκτον. Το 1919, στο τέλος του Α’ Παγκοσμίου Πολέμου, ο πρόεδρος Γούντροου Γουίλσον διακήρυξε ότι «η αυτοδιάθεση δεν είναι μια απλή φράση αλλά μια αρχή και ότι στο εξής οι πολιτικοί εάν θέλουν να την αγνοούν θα πρέπει να αναλαμβάνουν και το ρίσκο». Ο υπουργός του Ρόμπερτ Λάνσινγκ απάντησε ότι η λέξη αυτοδιάθεση – ότι δηλαδή όλοι οι λαοί και τα έθνη έχουν το δικαίωμα σε ένα κράτος – «είναι φορτωμένη με δυναμίτη» και ότι η εφαρμογή της είναι «επικίνδυνη για την ειρήνη και τη σταθερότητα».
Η απόσχιση της Κριμαίας και η πιθανή προσάρτησή της στη Ρωσία αναζωπύρωσαν τη συζήτηση για τα όρια του δικαιώματος των μειονοτήτων στην απόσχιση. Ο πρόεδρος Μπαράκ Ομπάμα υποστηρίζει ότι οι Αρχές της Κριμαίας δεν έχουν το δικαίωμα να διοργανώσουν δημοψήφισμα και να αποσχισθούν από την Ουκρανία καθώς κάτι τέτοιο αντίκειται στο Σύνταγμα της Ουκρανίας. «Το 2014», είπε ο Ομπάμα την περασμένη εβδομάδα, «έχουμε αφήσει πίσω μας τις ημέρες κατά τις οποίες τα σύνορα επαναχαράσσονταν χωρίς να λαμβάνονται υπόψη οι δημοκρατικά εκλεγμένοι ηγέτες». Τα λόγια του αμερικανού προέδρου δείχνουν ότι υπάρχουν δύο μέτρα και δύο σταθμά, παρατηρεί ο Μαρκ Μπασέτς στην ισπανική εφημερίδα «Βανγκουάρντια». «Γιατί να μην ισχύει για την Κριμαία αυτό που έγινε στο Κόσοβο, το οποίο απέκτησε την ανεξαρτησία του από τη Σερβία με τη στήριξη της Ουάσιγκτον;» ρωτά. «Μήπως οι ΗΠΑ δεν έχουν αναγνωρίσει την ανεξαρτησία του Μαυροβουνίου και του Νότιου Σουδάν;» συνεχίζει. «Δεν θα αναγνωρίσει τη Σκωτία εάν αποφασίσει να εγκαταλείψει το Ηνωμένο Βασίλειο; Ισχύουν σήμερα οι Αρχές του Γουίλσον;».
Παραλληλισμοί αυτού του είδους έχουν αρχίσει να ακούγονται στην Ουάσιγκτον καθώς, εκτός από τη Σκωτία, υπάρχει και το ενδεχόμενο διεξαγωγής δημοψηφίσματος για την ανεξαρτητοποίηση της Καταλωνίας. Βέβαια υπάρχει μια σημαντική διαφορά: ούτε οι ΗΠΑ εξέτασαν το ενδεχόμενο να προσαρτήσουν το Κόσοβο ούτε το σκωτσέζικο δημοψήφισμα είναι αποτέλεσμα μιας πράξης βίας όπως η ρωσική κατοχή της Κριμαίας.
Ομως δείχνουν ότι το δόγμα του Γουίλσον έχει αρχίσει να αλλάζει. Η «Ουάσιγκτον Ποστ» δημοσίευσε μια επιστολή του 1938 στην οποία ο Χίτλερ εξηγούσε στον πρόεδρο Ρούζβελτ, επικαλούμενος το δόγμα του Γουίλσον, το πρόβλημα των γερμανόφωνων που ζούσαν στην περιοχή της Σουδητίας που ανήκε στην Τσεχοσλοβακία, μια περιοχή που αργότερα κατέκτησε. Βεβαίως οι ΗΠΑ δεν είναι μόνο η χώρα του Γουίλσον και του Τζορτζ Ουάσιγκτον που πολέμησε για την ανεξαρτησία από τη Βρετανία, αλλά και του Αβραάμ Λίνκολν ο οποίος πήρε τα όπλα για να καθυποτάξει τις πολιτείες του Νότου που ήθελαν την απόσχιση.
Google news
