Ουκρανία: Κατεβάζουν τα όπλα, συνεχίζουν τον πόλεμο

Σφοδρά λεκτικά πυρά αντάλλαξαν χθες Μόσχα και Ουάσιγκτον, κι ας έδειχναν να ανοίγουν την ίδια ώρα κάποια παράθυρα για διπλωματική εκτόνωση της κρίσης στην Ουκρανία: η κατάσταση στην περιοχή παραμένει ρευστή και η συνέχεια απρόβλεπτη.  

Σπάζοντας τη σιωπή του για πρώτη φορά έπειτα από την ανατροπή του Βίκτορ Γιανουκόβιτς, ο Βλαντίμιρ Πούτιν κατηγόρησε τη Δύση ότι ενθάρρυνε ένα «αντισυνταγματικό πραξικόπημα» στην Ουκρανία, υποστήριξε πως η χώρα έχει καταληφθεί από «εθνικιστές» και «αντισημίτες» και δήλωσε πως η Μόσχα διατηρεί το δικαίωμα να χρησιμοποιήσει τη στρατιωτική ισχύ της ώστε να προστατεύσει τους ρωσόφωνους πολίτες στη χώρα, δεν επιθυμεί όμως να το πράξει και θα το κάνει μόνον «ως ύστατο μέσο».

Παράλληλα, ο ρώσος πρόεδρος αρνήθηκε ότι η Κριμαία έχει περιέλθει στον έλεγχο ρωσικών στρατευμάτων, χαρακτηρίζοντας τις ρωσόφωνες δυνάμεις με τις στρατιωτικές στολές χωρίς διακριτικά που ελέγχουν όλα τα μεθοριακά περάσματα και τις στρατιωτικές εγκαταστάσεις στη χερσόνησο «τοπικές μονάδες αυτοάμυνας». «Οποιοσδήποτε μπορεί να πάρει μια στολή», δήλωσε χαρακτηριστικά.

Η ΑΠΑΝΤΗΣΗ. Μιλώντας από την Ουάσιγκτον, με τον υπουργό Εξωτερικών του ήδη στο Κίεβο, ο Μπαράκ Ομπάμα απάντησε πως η Μόσχα έχει παραβιάσει το διεθνές δίκαιο και «δεν ξεγελάει κανέναν». Η ανάπτυξη ρωσικών στρατευμάτων στην Κριμαία, επέμεινε ο αμερικανός πρόεδρος, δεν είναι δείγμα ανησυχίας για τους ρωσόφωνους πολίτες, είναι «η προσπάθεια της Ρωσίας να ασκήσει μέσω της βίας επιρροή σε μία γειτονική χώρα». «Είναι σαφές νομίζω ότι η Ρωσία εργάζεται σκληρά ώστε να δημιουργήσει ένα άλλοθι για περαιτέρω εισβολή στην Ουκρανία», δήλωσε από την πλευρά του ο Τζον Κέρι έπειτα από επαφές που είχε στο Κίεβο με τον προσωρινό πρόεδρο, τον πρωθυπουργό και άλλους αξιωματούχους. «Λέει πως η ρωσόφωνη μειονότητα τελεί υπό καθεστώς πολιορκίας, δεν είναι έτσι. Δεν είναι σωστό να εισβάλλεις σε μια χώρα και να υπαγορεύεις αυτό που θέλεις να επιτύχεις με τα όπλα. Αυτή δεν είναι συμπεριφορά που αρμόζει στον 21ο αιώνα».

Με την Ουκρανία στο χείλος της χρεοκοπίας και τη Μόσχα να χρησιμοποιεί την Gazprom προκειμένου να εντείνει την οικονομική πίεση στο Κίεβο ο υπουργός Εξωτερικών των ΗΠΑ έφερε μαζί του στην πόλη την υπόσχεση για οικονομική βοήθεια ύψους ενός δισεκατομμυρίου δολαρίων. Το ουκρανικό Κοινοβούλιο επικύρωσε επίσης μία συμφωνία του Φεβρουαρίου 2013 για τη χορήγηση δανείων ύψους 610 εκατ. ευρώ από την Ευρωπαϊκή Ενωση, τα χρήματα αυτά εντούτοις δεν θα καταβληθούν έως ότου η Ουκρανία κλείσει τη συμφωνία που επεξεργάζεται με το ΔΝΤ για τη χορήγηση ενός πακέτου διάσωσης με σκληρούς, όπως αναμένεται, όρους.

ΤΑ ΑΝΤΙΠΟΙΝΑ. Σε ένα παράλληλο πολιτικοοικονομικό μέτωπο, η Ουάσιγκτον απειλεί τη Μόσχα με οικονομικές κυρώσεις «εντός των ημερών» και η Ευρώπη με αδιευκρίνιστα «στοχευμένα μέτρα» αν δεν αποσύρει τα στρατεύματά της από την Κριμαία. Ο Πούτιν προειδοποίησε χθες πως οι κυρώσεις αυτές θα είναι «αντιπαραγωγικές» και θα υπάρξουν «συνέπειες».

 Παρ’ όλα αυτά, κάποια παράθυρα για διπλωματική εκτόνωση φάνηκε πράγματι να ανοίγουν. Ο Πούτιν διέταξε τα ρωσικά στρατεύματα που πραγματοποιούσαν γυμνάσια κοντά στα σύνορα με την Ουκρανία τροφοδοτώντας φόβους για τις επόμενες κινήσεις τους να επιστρέψουν στις βάσεις τους. Σύμφωνα με την ιταλίδα υπουργό Εξωτερικών, η Ρωσία συμφώνησε να συναντηθεί σήμερα με εκπροσώπους του ΝΑΤΟ. Ο μεταβατικός πρωθυπουργός της Ουκρανίας Αρσένι Γιατσενιούκ υποστήριξε επίσης πως η ουκρανική και η ρωσική κυβέρνηση έχουν ξεκινήσει επαφές «σε επίπεδο υπουργών» για την επίλυση της κρίσης. Σύμφωνα πάντα με τον Γιατσενιούκ, ομάδα ειδικών παρατηρητών του ΟΑΣΕ αφίχθη στην Ουκρανία ύστερα από πρόσκληση της μεταβατικής κυβέρνησης και πρόκειται να μεταβεί στην Κριμαία σε ρόλο διαμεσολαβητή. Απομένει να φανεί βέβαια αν θα συμφωνήσει σε αυτό η Μόσχα.