Ο πειρασμός του ασυμβιβάστου

Πάμε για ευρωεκλογές «one size» – ενιαίου δηλαδή μεγέθους. Με βάση τα σενάρια που επεξεργάζεται στο υπουργείο Εσωτερικών ο Γιάννης Μιχελάκης, το μοντέλο που προκρίνεται είναι η μία εθνική περιφέρεια. Η κατάτμηση ήταν επίφοβη και δημιουργούσε προβλήματα αναλογικότητας. Υπήρχε επίσης θέμα πόσες θα ήταν οι περιφέρειες. Η αναμέτρηση λοιπόν θα είναι σε όλη την επικράτεια. Πράγμα που σημαίνει ότι για να δοθεί ελευθερία στους ψηφοφόρους μπορεί να επιτρέπονται μέχρι και πέντε σταυροί. Το πλαφόν δαπανών θα είναι στα μέτρα της Β’ Αθηνών που είναι η μεγαλύτερη περιφέρεια της χώρας. Και θα υπάρχει συγκεκριμένος αριθμός εμφανίσεων στα ΜΜΕ, με διάκριση για τα τοπικά και τα περιφερειακά μέσα.

Μόνο οι αρχηγοί ανταγωνίζονται με αναφορά τη χώρα ολόκληρη. Αυτός είναι ο λόγος που το ενιαίο πολυσταυρικό ευρωψηφοδέλτιο γαργαλάει φιλοδοξίες εδώ κι εκεί. Αν η κάθοδος αποτελεί πειρασμό είναι για πρόσωπα που είναι εν ενεργεία πολιτικοί και που έχουν αναγνωρίσιμα ονόματα. Ιδίως αν προέρχονται από τζάκια. Η ευρω-κάλπη είναι ένα είδος αναβάπτισης στην εθνική δεξαμενή της λαϊκής εντολής. Αρα ενεργοποιεί και ισχυροποιεί όποιον και όποια την επιχειρήσει. Αλλωστε, το ρίσκο είναι υπολογισμένο και η μάχη άνιση. Αν, ας πούμε, κατέβει η Φώφη Γεννηματά με το ευρωψηφοδέλτιο του ΠαΣοΚ δύσκολα μπορεί να την ξεπεράσει κάποιος άλλος υποψήφιος. Η πόρτα του ΠαΣοΚ προς την Κεντροαριστερά κλείνει.

Συνεπάγεται λοιπόν η άμεση δημοκρατία στις ευρωεκλογές μια άνιση μάχη; Θα έπρεπε μήπως να οριστεί ασυμβίβαστο μεταξύ προηγούμενης βουλευτικής θητείας και υποψηφιότητας για το Ευρωκοινοβούλιο; Στο κάτω κάτω η Υπερνομαρχία Αθηνών – Πειραιώς προκαλούσε τέτοια ασυμβίβαστα. Το ξέρει η Φώφη που το πλήρωσε το 2007 και όχι μόνο. Υπάρχουν ερωτήματα για το αν μια τέτοια πρόβλεψη θα ήταν συνταγματική. Από την άλλη πλευρά όμως, δεν υπάρχει η παραμικρή αμφιβολία ότι θα δημιουργούσε τις προϋποθέσεις για πραγματική ανανέωση της ελληνικής πολιτικής σε μια μάχη με ίσους όρους ανάμεσα σε πρόσωπα χωρίς προηγούμενη πολιτική προίκα. Φυσικά, αν, ας πούμε, κατέβαινε ως υποψήφιος ευρωβουλευτής ο Κώστας Καραμανλής τζούνιορ – ο του Αχιλλέα – μπορεί κανείς να φανταστεί το αποτέλεσμα. Και πάλι όμως ο πειρασμός για μια ρύθμιση tabula rasa θα μπορούσε να είναι πραγματικά μεγάλος. Και να ολοκληρώσει τη μεγάλη ανατροπή που ευαγγελίζεται η κυβέρνηση.

Θα ήταν οι εκλογές του «Μέχρι χθες ήμασταν ξένοι» (και δεν μας ήξερε κανείς). Αλλά και μια ευκαιρία για να διαγωνιστούν πρόσωπα εκ του μηδενός, να ακουστούν νέες ιδέες και να σπάσει το τσιμέντο του πολιτικού συστήματος που διατρέχεται από αναρίθμητες μπετόβεργες. Στο κάτω κάτω, το προβάδισμα Καμίνη και Μπουτάρη σε Αθήνα και Θεσσαλονίκη δείχνει ακριβώς τη δίψα του κοινού για πρόσωπα χωρίς το κλασικό πολιτικό προφίλ.

Συνήθως τα ασυμβίβαστα που σκαρφίζεται η πολιτική τάξη είναι για να κλείσει απέξω τους νεοφερμένους και τους εισοδιστές. Ισως είναι καιρός για ένα ασυμβίβαστο που να ανοίξει την πόρτα σε πρόσωπα φρέσκα και να τους δώσει την ευκαιρία να γίνουν αυτοδημιούργητοι πολιτικοί.