«Συγγνώμη» της Γαλλίας για τα ορφανά της Ρεϊνιόν

Οταν ο Ζαν-Ζακ Μαρσιάλ έφτασε στο αεροδρόμιο του Ορλί στο Παρίσι ένα χειμωνιάτικο πρωινό στις αρχές της δεκαετίας του 1960, ήταν μόλις 6 ετών και φορούσε καλοκαιρινά ρούχα και σαγιονάρες. Οι γαλλικές Αρχές τον είχαν αρπάξει από την αγκαλιά της γιαγιάς του με την οποία ζούσε στη Ρεϊνιόν, ένα νησί στον Ινδικό Ωκεανό, που αποτελεί υπερπόντιο γαλλικό διαμέρισμα από το 1946, και τον μετέφεραν στην Γαλλία στο πλαίσιο ενός προγράμματος ενίσχυσης του φθίνοντος αγροτικού πληθυσμού της μητέρας πατρίδας. Στη διάρκεια του ταξιδιού του σκεφτόταν μονάχα ένα πράγμα, «ότι θα μορφωνόμουν και ότι θα κατήγγελλα αυτό που μου είχε συμβεί».  

Από τότε και μέχρι πριν από δύο ημέρες, ο Ζαν-Ζακ Μαρσιάλ δεν σταμάτησε ούτε στιγμή να καταγγέλλει την αρπαγή του. Αυτήν την εβδομάδα όμως δικαιώθηκε καθώς η γαλλική Εθνοσυνέλευση έπειτα από δεκαετίες περισσότερο αδιαφορίας παρά άγνοιας αναγνώρισε, έστω και συμβολικά, την αδικία αυτής της αρπαγής και  υποχρεωτικής εξορίας. Από το 1963 έως και το 1982 περισσότερα από 1.600 παιδιά αναγκάστηκαν να εγκαταλείψουν το νησί τους και να έρθουν στη Γαλλία και να δουλέψουν ως εργάτες στα χωράφια αγροτών είτε ως υπηρέτες στα σπίτια αστών.

«Πήραν μέχρι και μωρά 6 μόλις μηνών» υπογράμμισε η Ερικά Μπαρέτ, ευρωβουλευτής του Σοσιαλιστικού Κόμματος, η οποία εκλέγεται στη Ρεϊνιόν, και ανέλαβε τη νομοθετική πρωτοβουλία για την αναγνώριση της ηθικής ευθύνης εκ μέρους της Γαλλίας. Οικογένειες φτωχές και  αμόρφωτες άκουγαν από τις γαλλικές Αρχές ότι τα παιδιά τους θα πήγαιναν να ζήσουν στη Γαλλία και «φυσικά το μόνο που φαντάζονταν ήταν το Παρίσι και ο Πύργος του Αϊφελ», πρόσθεσε η Μπαρέτ. «Υπόσχονταν στα παιδιά στέγη και εκπαίδευση και τους έλεγαν ότι θα πετύχουν. Ελεγαν στις οικογένειές τους ότι τα καλοκαίρι θα επέστρεφαν για διακοπές. Αλλά ήταν όλα ψέματα».

Ο Ζαν-Ζακ Μαρσιάλ, 55 ετών σήμερα, αρχικά εγκαταστάθηκε σε ένα σπίτι όπως του είχαν υποσχεθεί. Σύντομα τον έστειλαν στην πόλη Γκερέ της επαρχίας Κρεζ στην Κεντρική Γαλλία, όπου τον μεγάλωσαν ένας ηλικιωμένος αγρότης και η σύζυγός του.

Το σκάνδαλο των «κλεμμένων παιδιών» της Ρεϊνιόν αποκαλύφθηκε στη γαλλική κοινή γνώμη το 2002, όταν ο Μαρσιάλ αποφάσισε να μηνύσει το γαλλικό κράτος για «απαγωγή και απέλαση ανηλίκων» ζητώντας αποζημίωση ενός δισεκατομμυρίου ευρώ.

«Τα χρήματα είναι πάρα πολλά αλλά ποιος μπορεί να πει πόσο αξίζει μια κλεμμένη παιδική ζωή;», είχε πει. Η υπόθεσή του δεν εξετάστηκε από τη γαλλική Δικαιοσύνη διότι το έγκλημα είχε παραγραφεί. «Υπήρχαν παιδιά όλων των ηλικιών, 12, 15, 17, ακόμη και 3 ετών», ανέφερε ένα άλλο από τα «κλεμμένα παιδιά», ο Σιμόν Α-Πουά, ο οποίος έφτασε στη Γαλλία 6 ετών. Πριν τον αρπάξουν οι Γάλλοι, ο Σιμόν, που είχε χάσει τους γονείς του, ζούσε με τη γιαγιά του, τα  4 αδέλφια του και τα 12 εξαδέλφια του. Τελικά και τα 17 παιδιά κατέληξαν στη Γαλλία. Μερικά από τα 1.600 παιδιά της Ρεϊνιόν κατάφεραν να ξεπεράσουν  το πρόβλημα με την αρπαγή τους και να φτιάξουν τη ζωή τους ενώ άλλα κατέληξαν σε ψυχιατρεία.