8 ερωτήσεις και απαντήσεις για τον νέο σεισμό
Κατεστραμμένο το οδόστρωμα στην προβλήτα Ληξουρίου λόγω του χθεσινού σεισμού
Τις συστάσεις προς τους κατοίκους της Κεφαλονιάς για ψυχραιμία προκειμένου να καταφέρουν να ξεπεράσουν τη δύσκολη περίοδο μέχρι να επανέλθει η ζωή τους σε φυσιολογικούς ρυθμούς «ταρακουνούν» δηλώσεις επιστημόνων. Ο μέχρι τώρα απολογισμός δείχνει ότι 760 από τα 1.600 σπίτια που αρχικά ελέγχθηκαν δεν είναι κατοικήσιμα, μέχρι τον δευτεροβάθμιο έλεγχο (το 80% αφορά το Ληξούρι και τις γύρω περιοχές), ενώ 715 από τους μετασεισμούς που έγιναν από τις 26 Ιανουαρίου έως χθες έχουν ήδη αναλυθεί.
Με κορυφαίο ζήτημα το αν αναμένεται μεγαλύτερος σεισμός, καθώς χθες ακούστηκαν απόψεις – από τον ομότιμο καθηγητή Σεισμολογίας Βασίλη Παπαζάχο – ότι μπορεί μακροπρόθεσμα να γίνει σεισμός ακόμη και 7 ρίχτερ, η ανάγκη να μη δημιουργούνται γκρίζες ζώνες στην πληροφόρηση των πολιτών αναδεικνύεται ως επιτακτική.
«Ο κρατικός μηχανισμός οφείλει να διατυπώσει με σαφήνεια την κατάσταση και αναλόγως να καθησυχάσει τους πολίτες» λέει ο Βασίλης Βαμβακάς, λέκτορας στο Τμήμα ΜΜΕ του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου.
Πάντως, ακόμη και η αντίδραση ειδικών την ώρα που ζουν έναν σεισμό οι ίδιοι μπορεί να ποικίλλει.
Είναι χαρακτηριστικές οι περιγραφές του καθηγητή Π. Καρύδη, που ειδικεύεται στην αντισεισμική αντοχή κτιρίων, και του Ευθ. Λέκκα, καθηγητή Γεωλογίας, οι οποίοι διαμένουν αυτές τις ημέρες στο ίδιο ξενοδοχείο στην Κεφαλονιά. Χθες το πρωί ο πρώτος δήλωσε ότι δεν χρειάστηκε καν να βγει από το δωμάτιό του – ως μηχανικός γνώριζε αμέσως ότι δεν κινδύνευε – ο δεύτερος περιέγραφε ότι το ξενοδοχείο παραλίγο να… ισοπεδωθεί.
1. Ο χθεσινός σεισμός προκλήθηκε από το ρήγμα που προκάλεσε τον σεισμό της 26ης Ιανουαρίου ή από ένα νέο ρήγμα;
Ο αναπληρωτής καθηγητής Σεισμολογίας στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Θεσσαλονίκης Εμμανουήλ Σκορδύλης εκτιμά ότι μετά τον σεισμό της 26ης Ιανουαρίου είχε διεγερθεί το βόρειο κομμάτι του ρήγματος στη χερσόνησο της Παλικής αλλά και το νότιο άκρο. «Ανάμεσα στα δυο αυτά κομμάτια υπήρχε ένα κενό το οποίο κάλυψε ο χθεσινός σεισμός. Αυτό δεν σημαίνει ότι θα σταματήσουμε να παρακολουθούμε στενά την περιοχή. Η επιφύλαξή μας έγκειται στο γεγονός ότι η περιοχή έχει μεγάλο σεισμικό δυναμικό και είναι χαρακτηρισμένη ως υψηλής σεισμικότητας, συμπληρώνει. Το Εργαστήριο Γεωφυσικής του ΑΠΘ μετά την ανάλυση των δεδομένων του πρώτου σεισμού μιλάει «για ομαλή έως τώρα εξέλιξη της μετασεισμικής του σεισμού της 26ης Ιανουαρίου». Οπως αναφέρει ο καθηγητής Γεωφυσικής στο Αριστοτέλειο Πανεπιστήμιο Κώστας Παπαζάχος, «ο σεισμός προκλήθηκε επειδή έσπασε ένα κεντρικό κομμάτι του ίδιου ρήγματος». Και συμπληρώνει: «Προφανώς, πρόκειται για την ίδια ζώνη. Και η μικρή διαφορά στη θέση δεν έχει καμία σημασία».
Ωστόσο, ο ομότιμος καθηγητής Σεισμολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Κωνσταντίνος Μακρόπουλος υποστηρίζει ότι ο χθεσινός σεισμός είναι ένα νέο γεγονός «με το οποίο διερράγη ένας άλλος κλάδος του κεντρικού ρήγματος». Στην ίδια εκτίμηση – για ενεργοποίηση νέου ρήγματος – συμφωνεί ο διευθυντής Ερευνών στο Αστεροσκοπείο Αθηνών Θανάσης Γκανάς το οποίο τοποθετεί βορειότερα από το ρήγμα που προκάλεσε τον σεισμό της 26ης Ιανουαρίου. Την ίδια άποψη συμμερίζεται και ο αντιπρόεδρος του Οργανισμού Αντισεισμικής Προστασίας (ΟΑΣΠ) καθηγητής Γεωλογίας Ευθύμιος Λέκκας. «Επί της ουσίας, είναι ένα καινούργιο ρήγμα, προέκταση του παλιού» λέει. «Μάλλον είναι υποθαλάσσιο στ’ ανοιχτά της Αγ. Θέκλας».
2. Πόσα ρήγματα έχουν ενεργοποιηθεί;
«Η εκτίμησή μου είναι ότι έχουν ενεργοποιηθεί περίπου 10 μικρά ρήγματα» υποστηρίζει ο Ευθύμιος Λέκκας. Από την πλευρά του, ο Θανάσης Γκανάς υποστηρίζει ότι έχουν δημιουργηθεί τέσσερα νέα ρήγματα: ένα από αυτά που δημιουργήθηκε με τον σεισμό της 26ης Ιανουαρίου, ένα από τον μεγάλο μετασεισμό που ακολούθησε, το ρήγμα που δημιουργήθηκε από τον χθεσινό σεισμό και αυτό που έχει ενεργοποιηθεί στον υποθαλάσσιο χώρο στον κόλπο του Μύρτου». Για τον Κώστα Παπαζάχο «μέσα στο ίδιο το ρήγμα της Κεφαλονιάς υπάρχουν σε μικροκλίμακα υφιστάμενα σπασίματα».
3. Πρόκειται για νέο σεισµό ή µετασεισµό;
Τόσο για τον αντιπρόεδρο του ΟΑΣΠ Ευθύμιο Λέκκα όσο και για τον διευθυντή Ερευνών στο Αστεροσκοπείο Αθηνών Θανάση Λέκκα πρόκειται για έναν νέο σεισμό. Από την πλευρά του ο Κώστας Παπαζάχος θεωρεί ότι εφόσον προκλήθηκε στην ίδια ζώνη και ακολούθησε τον σεισμό της 26ης Ιανουαρίου, θα μπορούσε να χαρακτηριστεί και μετασεισμός χωρίς να υπάρχει ιδιαίτερη σημασία σε ό,τι αφορά τη διάκριση.
4. Τι το ιδιαίτερο είχε ο χθεσινός σεισµός;
«Επιβάρυνε τα κτίρια τουλάχιστον κατά 50% πάνω από την τιμή αντοχής που θέτει ο Αντισεισμικός Κανονισμός στην Κεφαλονιά» εξηγεί ο διευθυντής στο Εργαστήριο Αντισεισμικής Τεχνολογίας στο Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο Κωνσταντίνος Σπυράκος.
Η επιτάχυνση κατά τον Κωνσταντίνο Μακρόπουλο πλησίασε το 0,6 στο Ληξούρι όταν ο Κανονισμός θέτει ως τιμή – όριο το 0,36. Τι σημαίνει αυτό; «Οτι η επιτάχυνση του σεισμού ήταν το 60% της επιτάχυνσης της βαρύτητας» τονίζει ο Κωνσταντίνος Σπυράκος. Και απλούστερα: «Εάν για παράδειγμα ένας άνθρωπος ζυγίζει 100 κιλά, ο σεισμός τον σπρώχνει από το πλάι με μια δύναμη 60 κιλών» συμπληρώνει.
5. ι µέγεθος νέου σεισµού µπορούν να δώσουν τα νέα ρήγµατα;
Για τους Κώστα Παπαζάχο και Ευθύμιο Λέκκα μπορούν να δώσουν σεισμό μεγέθους μέχρι 7 ρίχτερ. Για τον Θανάση Γκανά η οροφή είναι τα 6 ρίχτερ. Οι εκτιμήσεις των ειδικών, πάντως, στηρίζονται στην ιστορία της περιοχής και όχι σε δεδομένα που αφορούν τη συγκεκριμένη χρονική στιγμή.
6. Μπορεί να προκληθεί ντόµινο σεισµών;
Η πλειονότητα των ειδικών συμφωνεί ότι αυτό έχει γίνει ήδη στην Κεφαλονιά. Ωστόσο για την υπόλοιπη Ελλάδα είναι κάτι πολύ δύσκολο. Κάτι τέτοιο θα μπορούσε να συμβεί στην περίπτωση μεγαλύτερων δονήσεων, σύμφωνα με τον Κωνσταντίνο Μακρόπουλο.
7. Τι πρέπει να κάνουν οι κάτοικοι;
Οι ειδικοί είναι κατηγορηματικοί: κανείς δεν πρέπει να μπαίνει στο σπίτι του εάν υπάρχει ακόμη και η παραμικρή ζημιά μέχρι να γίνει ο έλεγχος από τους μηχανικούς.
8. Πόσους σεισµούς έχει δώσει το υποθαλάσσιο ρήγµα του Μύρτου;
«Από τις 26 Ιανουαρίου έως και χθες έχει δώσει συνολικά 262 σεισμούς» αναφέρει ο διευθυντής Ερευνών στο Αστεροσκοπείο Αθηνών, ενώ ο αντιπρόεδρος του ΟΑΣΠ επισημαίνει ότι μόνο χθες το ρήγμα έδωσε 15 σεισμούς.