Μάρτιαι ειδοί

ΤΟ ΔΝΤ θέλει να φύγει γιατί δεν αντέχει την γκρίνια Λατινοαμερικανών και Ασιατών ότι χαϊδεύει τους Ελληνες! Οι Γερμανοί ξανάρχονται επιβεβαιώνοντας τον κυρίαρχο ρόλο τους. Το πρωτογενές πλεόνασμα υπάρχει το 2013 και θα διατηρηθεί το 2014. Και για πρώτη φορά από τον Ιανουάριο του 2009 – σωστά, τότε που πρωθυπουργός ήταν ένας Κώστας Καραμανλής – μια ελληνική κυβέρνηση διαπραγματεύεται για την οικονομία.

Αυτή είναι η περίληψη της ιστορίας μέχρι στιγμής. Ο Φεβρουάριος είναι κρίσιμος αλλά για την κυβέρνηση δεν ισχύει το «Μάρτιαι ειδοί» – δεν έχουν δηλαδή λόγο να φοβούνται τα μέσα Μαρτίου όταν έχουμε εκταμίευση δόσης κάπου στα 12 δισ. Εστω και αν η συγκυρία έχει αποχρώσεις διεθνούς πολιτικοοικονομικού παρασκηνίου εφάμιλλες ενός από τα ωραιότερα – «Τα μεγαλεία να φοβάσαι, ω ψυχή» – ιστορικά ποιήματα του Καβάφη.

Στην πραγματικότητα, όλα άρχισαν το περασμένο φθινόπωρο. Οταν η τρόικα – με μπροστάρη το ΔΝΤ – και η κυβέρνηση τα σπάνε στα νούμερα, με αποτέλεσμα διάσταση απόψεων στα δημοσιονομικά αλλά και τις χρηματοδοτικές ανάγκες του 2014-16. Διαπραγμάτευση δεν είναι μόνο τα παχιά λόγια και οι θεατρικές κινήσεις. Διαπραγμάτευση είναι και να ξέρεις να χειρίζεσαι τον χρόνο. Αρκεί να τρέχει υπέρ σου. Στον άξονα υπουργείου Οικονομικών – Μεγάρου Μαξίμου το πιστεύουν ακράδαντα. Και μάλιστα σε δύο ταμπλό. Οχι μόνο στο δημοσιονομικό πεδίο – μεγαλύτερο πρωτογενές πλεόνασμα, καλύτερη εικόνα στα έσοδα – αλλά και στην πραγματική οικονομία.

Η Αθήνα λοιπόν δεν βιάζεται να κλείσει, η τρόικα φεύγει και δεν ξανάρχεται, το σίριαλ αυτό κρατάει το τελευταίο τρίμηνο του 2013 και όλα μετατίθενται για τον Μάρτιο του 2014. Κάπου εκεί, πιστεύει η κυβέρνηση, θα αρχίσει να παίρνει τη στροφή η ελληνική οικονομία, αλλά τότε θα επικυρωθούν και τα στοιχεία του 2013 από την Eurostat. Αυτό σημαίνει ότι η Ελλάδα μπορεί να ζητήσει με τον νόμο ελάφρυνση του χρέους. Αλλά και να διαπραγματευθεί από καλύτερη θέση. Την ίδια ώρα η Αθήνα διεκδικεί ισοδύναμα για ομόλογα Αλογοσκούφη και τα περίφημα ANFAs που αρνούνται να «γυρίσουν» οι Κεντρικές Τράπεζες. Λύση έχει ζητήσει από τους τραπεζίτες και ο ίδιος ο Βόλφγκανγκ Σόιμπλε στο άτυπο Eurogroup της Ιρλανδίας πέρυσι το φθινόπωρο. Ποια θα μπορούσε να είναι αυτή; Μία πίστωση 10-20 δισ. από τον ESM που όμως η κυβέρνηση τη θέλει χωρίς όρους στα δημοσιονομικά. Τα διαρθρωτικά συζητούνται.

Η συγκυρία δεν είναι κακή. Δύο μήνες πριν από τις ευρωεκλογές, το Βερολίνο, παρά τα όσα λέγονται, δεν έχει διάθεση να οδηγήσει σε εκτροχιασμό τις εγχώριες φιλοευρωπαϊκές δυνάμεις. Η πίστωση από τον ESM είναι ψίχουλα – ενώ το ρίσκο μιας πολιτικοοικονομικής ανατροπής στην Ελλάδα είναι μεγάλο για την ευρωζώνη. Η κυβέρνηση έχει πείσει τους Ευρωπαίους, ενώ το τέλος του Μνημονίου, το πλεόνασμα και η ελάφρυνση του χρέους επιτρέπουν μια αναπροσαρμογή των όρων της εξίσωσης έλλειμμα σε ποσοστό του ΑΕΠ. Είναι η εξίσωση που πνίγει την Ελλάδα από το 2009. Το ενδιαφέρον είναι ότι η διαπραγμάτευση διεξάγεται με τεχνικούς όρους, καθώς και με την τακτική της χρονοκαθυστέρησης και όχι με πολιτικά επιχειρήματα ή προσεγγίσεις του στυλ «δεν μπορούμε άλλο». Ή προνουντσιαμέντα του «έτσι θέλω».

Με πολεμικούς όρους, η μάχη φαίνεται δύσκολη, αλλά η κυβέρνηση ξέρει ότι πίσω από τον λόφο είναι το ιππικό που έρχεται. Και ότι αν το περασμένο φθινόπωρο είχε νόημα η καθυστέρηση, τώρα είναι ώρα για δράση. Αυτή είναι η θετική αντεπίθεση που συναρτάται με μια ακολουθία καλών νέων τα οποία εκτιμάται ότι θα αλλάξουν το κλίμα. Κι αυτός είναι ο λόγος που το Μαξίμου έχει «φιξάρει» στα οικονομικά την περίοδο αυτή, χωρίς να αγχώνεται. Κοινώς, δεν φοβούνται ούτε τα μέσα Μαρτίου, δηλαδή τη δόση, αλλά ούτε τα μέσα Μαΐου, δηλαδή τις ευρω-αυτοδιοικητικές.