Η παγωνιά του Κιέβου έφτασε στο Μόναχο

Το βαθύ χάσμα που χωρίζει την Ουκρανία αλλά και οι επιπτώσεις της ουκρανικής κρίσης στις σχέσεις Δύσης – Ρωσίας αποτυπώθηκαν ανάγλυφα στην 50ή Διεθνή Διάσκεψη του Μονάχου για την Ασφάλεια με την ανοικτή αντιπαράθεση ανάμεσα στον ουκρανό υπουργό Εξωτερικών Λεονίντ Κοτσάρα και τον ηγέτη της αντιπολίτευσης Βιτάλι Κλίτσκο αλλά και τους μύδρους του ρώσου υπουργού Εξωτερικών Σεργκέι Λαβρόφ κατά της ΕΕ.

Από το βήμα της Διάσκεψης, ο ουκρανός υπουργός Εξωτερικών κάλεσε την αντιπολίτευση να αναλάβει τις ευθύνες της και να ελέγξει τα «εξτρεμιστικά και νεοναζιστικά στοιχεία» στις τάξεις της, επιχείρημα που χρησιμοποίησε και ο ρώσος ομόλογός του Σεργκέι Λαβρόφ για να εκφράσει για ακόμη μια φορά την στήριξη του Κρεμλίνου προς το Κίεβο. Ο επικεφαλής της ρωσικής διπλωματίας εμφανίστηκε παράλληλα λάβρος κατά της ΕΕ κατηγορώντας τις Βρυξέλλες ότι «κορυφαίοι ευρωπαίοι πολιτικοί ενθαρρύνουν» τη βία στο Κίεβο. Παράλληλα, ο Λαβρόφ επέκρινε και πάλι τις ΗΠΑ και το ΝΑΤΟ για το σχέδιο εγκατάστασης της αντιπυραυλικής ασπίδας στη Ρουμανία και την Πολωνία υποστηρίζοντας ότι το σύστημα αυτό συνιστά τμήμα του «στρατηγικού οπλοστασίου» των Ηνωμένων Πολιτειών.

«Θέλουμε μία σύγχρονη, ευρωπαϊκή χώρα», δήλωνε την ίδια ώρα ο Κλίτσκο σε διαδήλωση που πραγματοποιήθηκε στο περιθώριο της Διάσκεψης. Από την πλευρά του, ο αμερικανός υπουργός Εξωτερικών Τζον Κέρι ζήτησε να προχωρήσει άμεσα ο πρόεδρος Γιανουκόβιτς στην απελευθέρωση των συλληφθέντων διαδηλωτών και να ορίσει μεταβατική κυβέρνηση. Ο Κέρι είχε κατ’ ιδίαν συνάντηση με τον Κλίτσκο και τους άλλους απεσταλμένους της ουκρανικής αντιπολίτευσης στο Μόναχο Αρσένι Γιατσενιούκ και Πέτρο Ποροσένκο ζητώντας να παραμείνουν ειρηνικές οι διαμαρτυρίες.

ΓΙΑ ΤΗ ΣΥΡΙΑ. Η σύγκρουση γύρω από τις εξελίξεις στην Ουκρανία, πάντως, δεν ήταν η μόνη στο Μόναχο.

Προσέγγιση μεταξύ ΗΠΑ και Ρωσίας δεν διεφάνη ούτε στο θέμα της Συρίας, η κατάσταση της οποίας περιγράφηκε με δραματικά λόγια από τον ύπατο αρμοστή του ΟΗΕ για τους Πρόσφυγες Αντόνιο Γκουτέρες, που επεσήμανε ότι η ανθρωπιστική κρίση στη χώρα της Μέσης Ανατολής «είναι η χειρότερη τουλάχιστον από τη γενοκτονία της Ρουάντα».

Το άλλο ρήγμα εμφανίστηκε ανάμεσα στην Ουάσιγκτον και την Ιερουσαλήμ. Αιτία ήταν η επισήμανση του Τζον Κέρι ότι μπορεί να έχει επιπτώσεις στην ισραηλινή οικονομία ένα διεθνές κίνημα αποκλεισμού του Ισραήλ.

«Υπάρχει μια αυξανόμενη εκστρατεία απονομιμοποίησης του Ισραήλ. Ο κόσμος είναι πολύ ευαίσθητος σε αυτό το θέμα. Ακούμε να μιλούν για μποϊκοτάζ και άλλα τέτοια πράγματα», ήταν μεταξύ άλλων η δήλωση του Κέρι η οποία οδήγησε μία ημέρα αργότερα τον ισραηλινό πρωθυπουργό να αντιδράσει έντονα: «Οι απόπειρες ενός μποϊκοτάζ εις βάρος του Ισραήλ είναι ανήθικες και αδικαιολόγητες. Δεν θα επιτύχουν τον σκοπό τους», δήλωσε ο Μπενιαμίν Νετανιάχου, ενώ ο υπουργός Στρατηγικών Υποθέσεων Γιουβάλ Στάινιτς χαρακτήρισε τις δηλώσεις «προσβλητικές, απαράδεκτες και άδικες» επαναλαμβάνοντας ουσιαστικά τις προ ημερών αιτιάσεις της ισραηλινής κυβέρνησης εναντίον της Ουάσιγκτον.

Η ΓΕΡΜΑΝΙΑ. Υπό το πρίσμα αυτό, το πραγματικό νέο που προέκυψε από την Διεθνή Διάσκεψη του Μονάχου είναι η απόφαση της Γερμανίας να εγκαταλείψει τον ρόλο του παρατηρητή στη διεθνή σκηνή και να γίνει ενεργός παίκτης. Η  «κουλτούρα της συγκράτησης» στην οποία ήταν καταδικασμένη γερμανική εξωτερική πολιτική μετά τον Β’ Παγκόσμιο Πόλεμο αντικαθίσταται από την «κουλτούρα της δράσης». Εν ανάγκη, και της στρατιωτικής δράσης ως «έσχατο μέσο», όπως είπε ο γερμανός υπουργός Εξωτερικών Φρανκ Σταϊνμάγιερ, παρουσιάζοντας στη Διάσκεψη του Μονάχου τις «επτά θέσεις» της γερμανικής εξωτερικής πολιτικής.

Η αλλαγή πολιτικής της Γερμανίας εκφράζεται ήδη σε πρακτικό επίπεδο με την ανάληψη της καταστροφής των χημικών όπλων της Συρίας, με τη συμμετοχή στη γαλλική επέμβαση στο Μάλι. «Είμαστε πρόθυμοι να υποστηρίξουμε και μια αποστολή στην Κεντρική Αφρική», δήλωσε η νέα υπουργός Αμυνας Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν. «Η Γερμανία είναι ισχυρή στην Ευρώπη, αλλά πρωτίστως είναι ισχυρή μέσω της Ευρώπης και του ΝΑΤΟ», συμπλήρωσε. Η Γερμανία θα γίνει ο «βηματοδότης» της κοινής εξωτερικής πολιτικής και πολιτικής ασφάλειας της ΕΕ σημείωσε ο Σταϊνμάγιερ την ώρα που το Βερολίνο αποστασιοποιείται από την Ουάσιγκτον εξαιτίας των παρακολουθήσεων από την αμερικανική Υπηρεσία Εθνικής Ασφαλείας.

ΤΑ ΠΥΡΗΝΙΚΑ. Στο περιθώριο της Διάσκεψης ο Τζον Κέρι είχε συνάντηση με τον ιρανό ομόλογό του Μοχαμάντ Τζαβάντ Ζαρίφ για το πυρηνικό πρόγραμμα της Τεχεράνης