[Ανάλυση] Από το «στανιό» του Τένετ στις συστάσεις του Κέρι

Εδώ και μία δεκαετία, η τρομοκρατία δεν αποτελεί θεματική των ελληνοαμερικανικών σχέσεων. Ή μάλλον συνιστούσε στοιχείο θετικό, με την έννοια των διακριτικών διευκολύνσεων που παρείχαν αφειδώς οι ελληνικές κυβερνήσεις, ανεξαρτήτως πολιτικού χρώματος, στις πολλές και ποικίλες διεθνείς αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις που διαδραματίζονταν εξίσου διακριτικά σε ελληνικό έδαφος. Ηταν λοιπόν πολύ μεγάλη η απόσταση που είχε διανυθεί από την έκρηξη του τότε επικεφαλής της CIA Τζορτζ Τένετ -«κάντε κάτι, το στανιό μου» – προς έλληνα υπουργό που τον επισκεπτόταν.

Τα θέματα ασφάλειας ήταν ατού και όχι πρόβλημα στα Ελληνοαμερικανικά – έστω και αν φαίνεται ότι οι Αμερικανοί, που δεν εμπιστεύονταν απόλυτα την Αθήνα, είχαν μοντάρει ένα σύστημα παρακολουθήσεων κινητών τηλεφώνων για τους Ολυμπιακούς Αγώνες. Ηταν το δίκτυο που αποκαλύφθηκε το 2005, χωρίς η εισαγγελική έρευνα να οδηγήσει πουθενά. Εκ των υστέρων, βέβαια, τα όσα έφερε στο φως ο Εντουαρντ Σνόουντεν για την NSA που παρακολουθεί τους πάντες και τα πάντα, εμφάνισαν τις ΗΠΑ ως μια υπερδύναμη που δεν μπορεί να αποβάλει το σύνδρομο της κλειδαρότρυπας. Το εγχώριο σκάνδαλο υποκλοπών ήταν, βεβαίως, επιπέδου νηπιαγωγείου σε σχέση με αυτά που γίνονταν μέχρι πρότινος και ο Ομπάμα υποσχέθηκε ότι θα σταματήσει. Και σε τελική ανάλυση, δεν είναι κάτι που αλλάζει την εικόνα της τελευταίας δεκαετίας.

Το χαρτί της ασφάλειας ήθελε να παίξει ο Αντώνης Σαμαράς και στην καλοκαιρινή επίσκεψή του στον Λευκό Οίκο. Αλλη μία απόδειξη ότι η Αθήνα θεωρούσε ότι ήταν θετικό στοιχείο. Ολα αυτά όμως άλλαξαν με την «εκδρομή» του Χριστόδουλου Ξηρού εκτός φυλακών. Είναι κάτι που προκάλεσε οργή στην αμερικανική πλευρά, η οποία αισθάνθηκε ότι δεν δόθηκαν και οι αναγκαίες εξηγήσεις. Η αλήθεια είναι ότι οι Αμερικανοί ουδέποτε ανέπτυξαν καλό επίπεδο επαφής με το υπουργείο Δικαιοσύνης – στο οποίο ανήκει η αρμοδιότητα των φυλακών. Και αυτό όξυνε σε αρχική φάση τα πράγματα. Η σύσταση στην Ουάσιγκτον ήταν λοιπόν αναμενόμενη. Εστω και αν ο Τζον Κέρι είναι ένας γαλλομαθής πατρίκιος εκ Βοστώνης και δεν θα μπορούσε ποτέ να εκφραστεί με άγαρμπο τρόπο. Παρ’ όλα αυτά, το μήνυμα είναι σαφές και η ελληνική πλευρά είχε ήδη κινητοποιηθεί πριν το λάβει δημοσίως. Ο αγώνας δρόμου για να γίνουν οι φυλακές Δομοκού υψίστης ασφαλείας σε αυτό το πλαίσιο εντάσσεται.

Μένει να δούμε τι γίνεται από εδώ και πέρα. Θα ξαναμπούν οι Αμερικανοί στο μέτωπο της εγχώριας τρομοκρατίας; Διότι από τις συλλήψεις και καταδίκες 17Ν – ΕΛΑ και μετά, το ενδιαφέρον τους είχε ατονήσει. Ο λόγος ήταν κυνικά απλός. Τα θύματα ήταν Ελληνες και όχι ξένοι – άρα, δεν υπήρχε δικαιολογία για να δαπανηθούν αμερικανικοί πόροι σε αντιτρομοκρατικές επιχειρήσεις στην Ελλάδα. Από την άλλη, είναι γεγονός ότι και οι τρομοκρατικές οργανώσεις απέφευγαν τους ξένους στόχους γιατί είχαν πάρει το θέμα ότι η εμπλοκή ξένων υπηρεσιών – όπως έγινε μετά το 2000 – καθιστά πολύ πιο αποτελεσματική την ενεργοποίηση των Αρχών. Ολα αυτά θα αποκτήσουν, βέβαια, σημασία αν δεν πιαστεί σύντομα ο Ξηρός. Στην περίπτωση αυτή, όπως πήγαμε χρόνια πίσω στην οικονομία, θα πάμε μάλλον πίσω και στα θέματα ασφάλειας, με την έννοια ότι θα ξαναζήσουμε ξένες παρεμβάσεις…