Οι θρύλοι της ροκ γίνονται… του κουτιού

την πραγματικότητα, το λεγόμενο ευρύ κοινό μπορεί και να έχει χορτάσει από ακυκλοφόρητες εκτελέσεις, σπάνια τραγούδια, εναλλακτικές ενορχηστρώσεις και χαμένες συναυλίες των αγαπημένων του, κυρίως ανενεργών πλέον, συγκροτημάτων. Συνήθως φυλάσσονται σε εταιρικές αποθήκες και ανασύρονται σχεδόν προμελετημένα, κάθε που οι πωλήσεις μοιάζουν να λυγίζουν από το βάρος του Διαδικτύου και της κρίσης ή σε γιορτινές περιόδους, που τα πορτοφόλια είναι θεωρητικά θερμότερα. Εστω κι έτσι πάντως, την αξία του χαμένου θησαυρού των Beatles, των Greatful Dead ή της Ελα Φιτζέραλντ, την εκτιμά καλύτερα ο πιστός ακροατής. Αν είναι και μερακλής ή ικανός να εντάξει στον προϋπολογισμό του και ένα box set παραπάνω, αυτόν το χειμώνα μοιάζει να έχει περισσότερους πειρασμούς.

ΣΠΑΝΙΑ «ΣΚΑΘΑΡΙΑ». Περίπου δυο δεκαετίες λοιπόν από τότε που το πρώτο μέρος των ηχογραφήσεων των Σκαθαριών στο BBC πούλησε εκατομμύρια αντίτυπα, το δεύτερο, με τίτλο «The Beatles / On Air-Live at the BBC, Vol. 2», κυκλοφορεί μεταξύ άλλων γεμάτο διασκευές επιτυχιών του Ελβις Πρίσλεϊ, του Τσακ Μπέρι ή του Καρλ Πέρκινς. Ο ήχος είναι άλλοτε κρυστάλλινος, άλλοτε ακατέργαστος, ενώ οι εκτελέσεις, που δεν είχαν διασωθεί στο σύνολό τους από τον βρετανικό ραδιοτηλεοπτικό φορέα, εντοπίστηκαν ακόμα και σε ερασιτεχνικές ηχογραφήσεις ακροατών. Υπάρχει εδώ μια άγρια εκδοχή της μπαλάντας «Beautiful dreamer» στην οποία ο Πολ Μακ Κάρτνεϊ ουρλιάζει τους στίχους, δεκάδες αστεϊσμοί μεταξύ των εκφωνητών και της μπάντας όπου διακρίνεται το συχνά πικρόχολο χιούμορ του Τζον Λένον, αλλά και μια εκτέλεση του «I feel fine» με τόση κακομεταχείριση του εξοπλισμού του στούντιο, που ένας τεχνικός ακούγεται εμφανώς ανήσυχος. Παράλληλα με τη συλλογή, κυκλοφορεί και το λεύκωμα «The BBC Archives 1962-1970» του «μπιτλ-ολόγου» Κέβιν Χάουλετ, με σπάνιες φυσικά φωτογραφίες, αλλά και ντοκουμέντα του καναλιού, όπως μια αίτηση ακρόασης του συγκροτήματος στην οποία κάποιος σημειώνει «Τζον Λένον: Ναι. Πολ Μακ Κάρτνεϊ: Οχι».

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ ΣΤΟΝ ΛΟΥ. Η επετειακή, υπερπολυτελής έκδοση του άλμπουμ «White Light/White Heat» των Velvet Underground για τα 45 χρόνια από την κυκλοφορία του, δεν είχε προφανώς υπολογίσει ότι λίγο καιρό πριν θα έχανε τη ζωή του ο Λου Ριντ – αν πρόκειται για κέρδος όμως, ουδέν κακόν όμως αμιγές καλού. Μια τέτοια συλλογή ζωντανών εμφανίσεων, στουντιακών ηχογραφήσεων και σπάνιων εκτελέσεων, είναι σεβαστός αποχαιρετισμός για ένα μουσικό του βεληνεκούς του, ειδικά με δεδομένη την κατακόρυφη μετά τον θάνατό του αύξηση των πωλήσεων των προσωπικών του δίσκων. Θαυμαστές αλλά και περίεργοι, μπορούν να απολαύσουν άγνωστες εκδοχές τραγουδιών όπως το «Beginning to see the light”, ζωντανές εκτελέσεις του «I’m waiting for the man» που σχεδόν σε κάνουν να ιδρώνεις σαν να είσαι εκεί, αλλά και μεγάλη ποικιλία στις ενορχηστρώσεις των υπολοίπων – από τις έξτρα παραμορφωμένες κιθάρες στο ομώνυμο τραγούδι του δίσκου, μέχρι την ανέλπιστη πρόζα του «The gift» και τον νανουριστικό ήχο του «Stephanie says».

Στην τελευταία από τις αναρίθμητες αρχειακές κυκλοφορίες τους, οι Grateful Dead συγκεντρώνουν υπό τον τίτλο «Sunshine daydream» τόσο τη συναυλία υποστήριξης που έδωσαν τον Αύγουστο του 1972 στο Σπρίνγκφιλντ για χάρη ενός γαλακτοκομείου που ανήκε στον αδελφό του συγγραφέα Κεν Κέσεϊ («Στη φωλιά του κούκου») όσο και τη θρυλική ταινία που καταγράφει το βιαστικά διοργανωμένο σόου.

Το εξαπλό «The Sire Years 1976-1981» επανεκδίδει τα έξι πρώτα άλμπουμ των Ramones στην αυθεντική εκδοχή τους, αν και οι λάτρεις των αμερικανών σκαπανέων του πανκ μάλλον τα έχουν ήδη.

Επειδή βέβαια τα έξι μπορεί να είναι λίγα, η αναδρομική έκδοση «Skydog: The Duane Allman Retrospective» τιμά τον πρόωρα χαμένο μουσικό με επτά CD: αν και δεν περιλαμβάνουν κάθε κυριολεκτικά μελιστάλαχτη νότα που έπαιξε ο κιθαρίστας των Allman Brothers, με 129 τραγούδια, 33 εκ των οποίων ακυκλοφόρητα, σε παραγωγή της κόρης του, Γκαλάντριελ, καλύπτουν τόσο την περίοδο στην μπάντα που τον έκανε διάσημο όσο και στους Derek and the Dominos ή τις συνεργασίες του με Αρίθα Φράνκλιν και Γουίλσον Πικέ.

Eνας άλλος αμερικανός θεράπων της κιθάρας (στην περίπτωσή του, μια «μηχανή που σκοτώνει φασίστες»), ο Γούντι Γκάθρι, ξαναζεί στο εξαπλό «Radical American Patriot», που περιλαμβάνει πρώιμες ηχογραφήσεις της δεκαετίας του ’40, «διδακτικά» τραγούδια του για τα αφροδίσια νοσήματα, αλλά και συζητήσεις με τον λαογράφο Αλαν Λόμαξ για τις δυσκολίες της νιότης του, το κραχ του ’29, τους τραπεζίτες, τη ζωή του περιπλανώμενου τροβαδούρου, όλες γεμάτες με εμβόλιμα χαχανητά. Ο Κερτ Κομπέιν από την άλλη, δεν φαίνεται καθόλου γελαστός στη συναυλία του ’93 στο Σιάτλ, την οποία προσφέρει η επετειακή έκδοση για τα εικοσάχρονα του δίσκου «In utero» των Nirvana.

Η ψυχική διάθεση του μπροστάρη των Sly and the Family Stone, είναι από την άλλη μάλλον άγνωστη. Το 2011, ο Sly ήταν σύμφωνα με δημοσιεύματα άστεγος, αυτό όμως φαντάζει εκτός θέματος όταν πρόκειται για την κυκλοφορία ενός τετραπλού box set με τίτλο «Higher», που υπόσχεται στο κοινό 17 άγνωστα (ευτυχώς, σύμφωνα με μερικούς κριτικούς) τραγούδια της μπάντας. Ο Ερικ Κλάπτον στο μεταξύ στεγάζεται κανονικά, είχε ζήσει όμως μια αρκετά δύσκολη στιγμή στις αρχές του ’70, όταν αποσύρθηκε για να πολεμήσει τον εθισμό του στην ηρωίνη. Kρίνοντας από τα άλμπουμ και τις συναυλίες που σηματοδότησαν την επιστροφή του και που συγκεντρώνονται στο πενταπλό «Give me strength: The 1974/1975 Recordings», τα κατάφερε και με το παραπάνω.

Παρασκηνιακός Βαν Μόρισον
Αισιόδοξος, σχεδόν όπως και το άλμπουμ του «Moondance» του 1970, 
ο Βαν Μόρισον το επανακυκλοφορεί με νέα παραγωγή, σε ένα πακέτο δύο ή τεσσάρων CD και ενός Blu-Ray, που με 50 άγνωστες δοκιμαστικές ηχογραφήσεις (όπως μια πιανιστική εκτέλεση του ομότιτλου κομματιού, έξι εκδοχές του «Brand New Day» και ένα άσμα που τότε αποφασίστηκε να μη συμπεριληφθεί στο δίσκο), μοιάζει με μια ματιά στα παρασκήνια της ηχογράφησής του.

Εξαπλοί Beach Boys
Το «Made in California» των Beach Boys κλείνει σε έξι ολόκληρα CD σπιτικές ηχογραφήσεις της μπάντας (με ενδιάμεσα καβγαδάκια των μελών), α καπέλα εκδοχές των «Can’t Wait Too Long», «This Whole World», ραδιοφωνικές διαφημίσεις της μπάντας και τριάντα σελίδες με συνεντεύξεις και φωτογραφίες του σεξτέτου.