[Τρίτη άποψη] ΕΟΠΥΥ: ο μεγάλος συμβιβασμός

Το νομοσχέδιο για την αναδιοργάνωση της Πρωτοβάθμιας Φροντίδας Υγείας που έδωσε προς διαβούλευση ο υπουργός Υγείας δεν προσεγγίζει ούτε στο ελάχιστο τον γενικό σκοπό και τους ειδικότερους στόχους της μεταρρυθμιστικής παρέμβασης που υπόσχεται. Οι διατάξεις του είναι συμβατικές και άτολμες, δεν κινούνται προς την κατεύθυνση της εξοικονόμησης και του εξορθολογισμού των πόρων που δαπανώνται για την Υγεία και δεν θα συμβάλουν στην αποτελεσματικότητα και στην αποδοτικότητα του συστήματος. Με εξαίρεση τις διατάξεις που στοχεύουν στην ανασυγκρότηση του ΕΟΠΥΥ, οι οποίες κινούνται προς τη σωστή κατεύθυνση, οι υπόλοιπες φαίνεται πως αποτελούν προϊόν συμβιβασμού του υπουργού Υγείας με τους ιατρικούς συλλόγους.

Οι κυριότερες αρνητικές προβλέψεις του νομοσχεδίου εντοπίζονται στα εξής:

α) Η εισαγωγή του θεσμού του οικογενειακού γιατρού γίνεται με υποκριτικό και προσχηματικό τρόπο. Ο θεσμός εισάγεται ως δικαίωμα του πολίτη και όχι ως υποχρέωση, όπως συμβαίνει σε όλα τα προηγμένα ευρωπαϊκά συστήματα Υγείας. Η μη εισαγωγή του θεσμού ως υποχρέωση θα στερήσει από τον οικογενειακό γιατρό τον ουσιαστικό του ρόλο, τη δυνατότητα, δηλαδή, να λειτουργεί ως πύλη εισόδου στην πρόσβαση του ασθενούς στη δευτεροβάθμια και στην τριτοβάθμια περίθαλψη, γεγονός που θα έχει ως αποτέλεσμα τη συνέχιση της επικρατούσας νοσηρής παθογένειας, η οποία προκαλεί υπερβάσεις δαπανών, αθέμιτες συναλλαγές μεταξύ νοσοκομειακών γιατρών και ασθενών και αισχροκέρδεια. Η μη καθιέρωση της υποχρεωτικότητας, την οποία πολέμησαν με πάθος οι ιατρικοί σύλλογοι και οι ενώσεις των ειδικευμένων γιατρών, θα καταστήσει τον οικογενειακό γιατρό διακοσμητικό στοιχείο του συστήματος, αδύναμο ιατρικό σύμβουλο και τροχονόμο των ασθενών προς τους ειδικευμένους συναδέλφους του.

β) Το νομοσχέδιο δεν τολμά να εισαγάγει την κάρτα υγείας, η οποία σε όλα τα προηγμένα συστήματα Υγείας αποτελεί την ασφαλιστική δικλίδα κατά της εκμετάλλευσης των ασφαλιστικών ταμείων από τους επαγγελματίες Υγείας. Εμείς θα συνεχίσουμε να πορευόμαστε με το «εκμεταλλεύσιμο» βιβλιάριο ασθενείας.

γ) Το νομοσχέδιο αγνοεί τον θεσμό των ιδιωτικών πολυϊατρείων, τα οποία θα συνεισέφεραν στην ελάφρυνση του φόρτου εργασίας των Κέντρων Υγείας και των εξωτερικών ιατρείων των νοσοκομείων, θα εξασφάλιζαν αξιοπρεπείς συνθήκες στους ασθενείς και θα έδιναν εργασία σε νέους άνεργους γιατρούς.

δ) Ο εξαγγελθείς εξορθολογισμός του αριθμού του υπηρετούντος στον ΕΟΠΥΥ ιατρικού προσωπικού αποβαίνει όνειρο θερινής νυκτός. Ολο το ιατρικό προσωπικό, απαραίτητο ή μη (συμπεριλαμβανομένων των 360 πλαστικών χειρουργών και άνω των χιλίων χειρουργών του ΕΟΠΥΥ, κατά δήλωση του υπουργού Υγείας) μεταφέρεται στις υγειονομικές περιφέρειες εντός μηνός, χωρίς καμία αξιολόγηση. Προβλέπεται, μάλιστα, και το εξής εκπληκτικό: οι θέσεις των οδοντιάτρων που θα παραιτηθούν από τον ΕΟΠΥΥ, προφανώς λόγω άσκησης ιδιωτικού έργου, θα καλυφθούν από ειδικευμένους γιατρούς και όχι από γιατρούς γενικής ιατρικής!

ε) Οι παραχωρήσεις του υπουργού προς τον ιατρικό κλάδο ολοκληρώνονται με μία παγκοσμίου επιπέδου πρωτότυπη ρύθμιση: οι ιατρικοί σύλλογοι καθίστανται από 1/1/2015 οι αρμόδιες Αρχές για τη χορήγηση, αναστολή και ανάκληση βεβαίωσης λειτουργίας διαγνωστικού εργαστηρίου και εργαστηρίου φυσικής ιατρικής! Μία αμιγώς κρατική αρμοδιότητα παραχωρείται σε μία συντεχνία.

στ) Τέλος, το νομοσχέδιο δεν τολμά να εισαγάγει τον θεσμό του κλινικού ελέγχου των θεραπευτικών και διαγνωστικών πράξεων, με τον οποίο θα εξεταζόταν η αναγκαιότητα των εν λόγω πράξεων και θα επιτυγχανόταν ο ποιοτικός και οικονομικός έλεγχός τους, με τελικό αποτέλεσμα την εξοικονόμηση πολύτιμων πόρων. Η παράλειψη της πρόβλεψης αυτής θα επιτρέψει στις ιδιωτικές κλινικές να συνεχίσουν να χρεώνουν τον ΕΟΠΥΥ ό,τι θέλουν και όσα θέλουν.

Κατά τα άλλα, η ισχύς του νόμου θα είναι προβληματική, αφενός επειδή για τη ρύθμιση πολλών θεμάτων απαιτείται η έκδοση δεκάδων υπουργικών αποφάσεων, αφετέρου επειδή οι αρμοδιότητες που παραχωρούνται στις υγειονομικές περιφέρειες είναι πάμπολλες. Είναι αμφίβολο εάν οι τελευταίες, που καλούνται να λειτουργήσουν ως αυτόνομοι διοικητικοί οργανισμοί, καταφέρουν να ανταποκριθούν στον αναβαθμισμένο ρόλο τους. Η οδύσσεια του ΕΟΠΥΥ, που διαρκεί χρόνια τώρα, φαίνεται πως θα συνεχισθεί για χρόνια σε όλες τις υγειονομικές περιφέρειες και θα δοκιμάζει τις αντοχές των ασθενών.

Συμπερασματικά, το νομοσχέδιο είναι κομμένο και ραμμένο στα μέτρα των ιατρικών συλλόγων και των ιδιωτικών κλινικών. Ο λαλίστατος υπουργός Υγείας, παραβλέποντας το συμφέρον του έλληνα φορολογούμενου και προτάσσοντας την επανεκλογή του, παραδόθηκε πριν από την πολυθρύλητη μάχη!

Ο Ανδρέας Μήλιος είναι διδάκτορας του Πανεπιστημίου της Φρανκφούρτης, οικονομολόγος, πρώην εκπρόσωπος της Ελλάδας στον ΠΟΥ