Γίναμε Πεκίνο με την αιθαλομίχλη: Ερευνα-σοκ του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών

Κόκκινο χτύπησαν για εννέα βράδια από τα μέσα Δεκεμβρίου έως σήμερα οι τιμές των αιωρούμενων σωματιδίων στο Θησείο – η εμφάνιση της αιθαλομίχλης είναι πιο συχνή φέτος στην Αθήνα. Οπως προκύπτει από έρευνα του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών που βρίσκεται σε εξέλιξη, στην περιοχή του Θησείου από τις 16 Δεκεμβρίου έως τις 6 Ιανουαρίου σημειώθηκαν εννέα υπερβάσεις του ορίου των 50 μικρογραμμαρίων ανά κυβικό μέτρο αέρα σε ημερήσιες τιμές, όταν πέρυσι το ίδιο διάστημα οι υπερβάσεις δεν ξεπέρασαν τις πέντε.{ARX}
Σύμφωνα με τον διευθυντή ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών Ευάγγελο Γερασόπουλο, οι μετρήσεις έδειξαν ότι σε ποσοστό 80% – 90% τα αιωρούμενα σωματίδια είχαν διάμετρο μικρότερη από 2,5 μικρόμετρα (PM 2,5). Μάλιστα, τα περισσότερα από αυτά είχαν διάμετρο μικρότερη και από ένα μικρόμετρο, τα οποία είναι και τα πιο επικίνδυνα αφού λόγω μεγέθους διεισδύουν πιο εύκολα στο αναπνευστικό σύστημα.
Επιπλέον, οι μετρήσεις έδειξαν ότι λόγω των χαμηλών θερμοκρασιών το νέφος της αιθαλομίχλης συσσωρεύτηκε στα πρώτα 200 μέτρα από την επιφάνεια του εδάφους. «Ο εγκλωβισμός των σωματιδίων κοντά στο έδαφος λόγω της βραδινής θερμοκρασίας αναστροφής έχει ως αποτέλεσμα πολύ μεγάλες συγκεντρώσεις, κάτι που σημαίνει μεγαλύτερη επιβάρυνση για τη δημόσια υγεία», λέει ο κ. Γερασόπουλος.
Αυτά είναι τα πρώτα αποτελέσματα της έρευνας για την αιθαλομίχλη που γίνεται από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών στο Θησείο – που είναι και η έδρα του ιδρύματος – σε συνεργασία με τον Δημόκριτο, το Πανεπιστήμιο Κρήτης και το ΙΤΕ Πατρών. Η έρευνα άρχισε στις 10 Δεκεμβρίου και αναμένεται να ολοκληρωθεί αρχές του Μαρτίου. Οπως προκύπτει από την έως τώρα καταγραφή των στοιχείων, κατά τη διάρκεια των επεισοδίων υπάρχει πολύ μεγάλη αύξηση των οργανικών ενώσεων που μετρώνται σε ποσοστό άνω του 90% του συνόλου των σωματιδίων και είναι κατ’ εξοχήν τοξικοί ρύποι.

Ο ΜΑΥΡΟΣ ΑΝΘΡΑΚΑΣ. Το νέο στοιχείο για τις εξειδικευμένες μετρήσεις που γίνονται από το Εθνικό Αστεροσκοπείο είναι ότι πρώτη φορά φέτος πραγματοποιούνται λεπτομερείς μετρήσεις για τον μαύρο άνθρακα, που εκπέμπεται από την καύση των ξύλων. «Οι μετρήσεις έδειξαν ότι τα βράδια οι συγκεντρώσεις του μαύρου άνθρακα υπερκαλύπτουν τις αντίστοιχες εκπομπές από τα λοιπά μέσα θέρμανσης και είναι το ίδιο με τις συγκεντρώσεις που προκαλούν τα οχήματα τις ώρες αιχμής, διπλασιάζοντας έτσι τη μέση ημερήσια τιμή», συμπληρώνει ο διευθυντής ερευνών του Εθνικού Αστεροσκοπείου. Η μέση ημερήσια τιμή είναι πάνω από 5 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα (εδώ δεν έχει θεσμοθετηθεί όριο), ενώ τις βραδινές ώρες μπορεί να φτάσουν αθροιστικά τα 15 – 20 μικρογραμμάρια. «Με την καύση ξύλων έχουμε φτάσει σε σημείο σε ορισμένες περιπτώσεις να έχουμε ίδια εικόνα με το Πεκίνο όσον αφορά τις συγκεντρώσεις του μαύρου άνθρακα, αλλά και να ξεπεράσουμε πολύ μεγαλύτερες πόλεις όπως η Κωνσταντινούπολη και το Παρίσι», λέει ο κ. Γερασόπουλος.

ΟΙ ΕΠΙΠΤΩΣΕΙΣ ΣΤΗΝ ΥΓΕΙΑ. «Η μακροχρόνια έκθεση σε υψηλές συγκεντρώσεις αιωρούμενων σωματιδίων ευθύνεται για την εμφάνιση καρκίνου των πνευμόνων αλλά και για καρδιαγγειακά νοσήματα», επισημαίνει ο πνευμονολόγος, αναπληρωτής καθηγητής στη Σχολή Δημόσιας Υγείας στο Πανεπιστήμιο του Χάρβαρντ Παναγιώτης Μπεχράκης. Οπως εξηγεί, «τα πιο επικίνδυνα είναι αυτά με διάμετρο 2,5 μικρόμετρα, τα οποία διεισδύουν και πιο εύκολα στο αναπνευστικό σύστημα και προκαλούν φλεγμονώδη αντίδραση σε όλο το σώμα μέσω της κυκλοφορίας του αίματος».
Σύμφωνα με την καθηγήτρια Βιοστατιστικής και Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο Αθηνών Κλέα Κατσουγιάννη, στις μακροχρόνιες επιδράσεις των αιωρούμενων σωματιδίων (PM 10) συγκαταλέγεται όπως έχει αποδειχθεί και το χάσιμο για τους κατοίκους της Αθήνας ενός έτους (!) από το προσδόκιμο επιβίωσής τους κάθε 30 χρόνια.
Μάλιστα, όπως αναφέρει, βάσει πρόσφατης μελέτης με δεδομένα από 17 περιοχές της Ευρώπης, προέκυψε ότι ο κίνδυνος να πάθει κάποιος καρκίνο του πνεύμονα αυξάνεται κατά 22% αν ζει σε μια περιοχή με συγκέντρωση αιωρούμενων σωματιδίων μεγαλύτερη κατά 10 μικρογραμμάρια ανά κυβικό μέτρο αέρα.