Η Υγεία σε κρίση: Στον πατριωτισμό των εθελοντών επαφίενται οι ανασφάλιστοι

Τα πρώτα επίπονα συμπτώματα εμφανίστηκαν τέλη Αυγούστου. Ο Νίκος Kούγκουλος, 66 ετών, υπέφερε από ενοχλήσεις στον θώρακα και έφτυνε αίμα. Είχε μικροκυτταρικό καρκίνο του πνεύμονα. Στις 30 Δεκεμβρίου πέθανε από ανακοπή. Το όνομά του βρισκόταν σε λίστα του Μητροπολιτικού Κοινωνικού Ιατρείου Ελληνικού με δέκα ανασφάλιστους ασθενείς που χρειάζονταν άμεσα περίθαλψη, αλλά είχαν αποκλειστεί από δημόσια νοσοκομεία. Ο 66χρονος ωστόσο είχε πραγματοποιήσει τριήμερη χημειοθεραπεία στην ογκολογική μονάδα του Σωτηρία: έχοντας αποκτήσει βιβλιάριο Πρόνοιας, είχε πρόσβαση στο σύστημα υγείας.

Την περασμένη Πέμπτη το Μητροπολιτικό Ιατρείο ανακοίνωσε ότι ο 66χρονος πέθανε αναζητώντας νοσοκομείο να τον δεχθεί. Σε αυτή την εθελοντική οργάνωση πρωτοβάθμιας φροντίδας είχε καταφύγει στα τέλη Οκτωβρίου. Προηγουμένως του είχε ζητηθεί να πληρώσει ως ανασφάλιστος 200 ευρώ για αξονική στο Νοσοκομείο Ελπίς, καθότι όπως λένε συγγενείς του δεν διέθετε τότε βιβλιάριο απορίας. Επέλεξε να μην κάνει την εξέταση, παρά να χρεωθεί.

Στο Μητροπολιτικό Ιατρείο τον εξέτασε αργότερα πνευμονολόγος και ιδιωτικό εργαστήριο πραγματοποίησε δωρεάν την αξονική τομογραφία. Στις 18 Νοεμβρίου παραπέμφθηκε στο Σωτηρία.

«Οταν ήρθε σε εμάς είχε ήδη βιβλιάριο απορίας», λέει στα «ΝΕΑ» ο διευθυντής της ογκολογικής μονάδας στο Σωτηρία Κωνσταντίνος Συρίγος. Σε τρεις ημέρες βγήκαν τα αποτελέσματα της βιοψίας και ο Νίκος Κούγκουλος υποβλήθηκε σε χημειοθεραπεία υπό την επίβλεψη του γιατρού Σωτήρη Τσιμπούκη. Είχε προγραμματιστεί ακόμη μία χημειοθεραπεία που θα γινόταν σήμερα. Ο 66χρονος όμως πέθανε, σύμφωνα με συγγενή του, από ανακοπή στο Ασκληπιείο, όπου βρισκόταν για άλλες εξετάσεις για τον προστάτη.

«Δεν είχαμε ενημέρωση ότι είχε βγάλει βιβλιάριο. Δεν τον είχαμε βρει στο τηλέφωνο που μας είχε δώσει. Θεωρούσαμε ότι είναι περιστατικό σε εκκρεμότητα. Το μάθαμε εκ των υστέρων», λέει ο εκπρόσωπος του Μητροπολιτικού Ιατρείου, καρδιολόγος Γιώργος Βήχας. «Ως ανασφάλιστος όμως δεν νοσηλεύτηκε ποτέ δωρεάν. Δεν έγινε δεκτός όχι γιατί τον έδιωξαν, αλλά γιατί το κόστος ήταν αποτρεπτικό γι’ αυτόν», προσθέτει.

«Δεν υπήρχε περίπτωση να είχε παραπεμφθεί σε εμάς και να μην είχε ξεκινήσει χημειοθεραπεία ακόμα και ανασφάλιστος», λέει ο κ. Συρίγος. Αλλωστε στην ογκολογική μονάδα του Σωτηρία προωθούνται ανασφάλιστοι καρκινοπαθείς από το Μητροπολιτικό Ιατρείο και παρέχεται θεραπεία, ενώ τα έξοδα καλύπτονται από δωρεές. «Είναι εξαιρετικά λυπηρό άνθρωποι, για πολιτικούς λόγους, να εκμεταλλεύονται τον ανθρώπινο πόνο», δήλωσε την περασμένη εβδομάδα με αφορμή το περιστατικό ο υπουργός Υγείας Αδωνις Γεωργιάδης. Ο κ. Βήχας λέει ότι δεν παίζεται κανένα πολιτικό παιχνίδι. «Το ότι ο 66χρονος δεν πέθανε ανασφάλιστος είναι μια αλήθεια που πρέπει να ειπωθεί. Αλλά αυτό δεν αλλάζει την ουσία των πραγμάτων και τα προβλήματα άλλων ασθενών της λίστας», προσθέτει.

ΑΠΟΣΠΑΣΜΑΤΙΚΟ. Η πρόσβαση των ανασφάλιστων ασθενών στην περίθαλψη δεν μπορεί να βασίζεται σε εθελοντικές δράσεις αλλά σε πολιτικές πρωτοβουλίες μείζονος κλίμακας, λέει στα «ΝΕΑ» ο καθηγητής Οικονομικών της Υγείας στην Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας Γιάννης Κυριόπουλος. «Δεν μπορεί να επιλυθεί με ενδιαφέρουσες, υψηλής ηθικής αξίας πρωτοβουλίες ή με προγράμματα ευκαιριακής και αποσπασματικής κάλυψης. Αφενός είναι ατελέσφορα και αφετέρου αποκρύπτουν την κοινωνική και πολιτική βάση του προβλήματος», τονίζει.

Χωρίς βιβλιάριο απορίας και χωρίς την ύπαρξη κοινωνικών δομών ο Νίκος Κούγκουλος δεν θα μπορούσε να πραγματοποιήσει δωρεάν τις εξετάσεις και τη θεραπεία του. Βάσει διευκρινιστικής εγκυκλίου του υπουργείου Υγείας που μοιράστηκε στις 16 Σεπτεμβρίου, στα νοσοκομεία οι διαγνωστικές εξετάσεις (όπως βιοψίες) δεν διενεργούνται δωρεάν σε ανασφάλιστους. Το ίδιο ισχύει για τις χημειοθεραπείες και τις ακτινοθεραπείες σε καρκινοπαθείς.

Σύμφωνα με τα στοιχεία που έχει στη διάθεσή της η Εθνική Σχολή Δημόσιας Υγείας, έξι στους δέκα χρονίως πάσχοντες έχουν δυσχερή πρόσβαση σε δημόσιες δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας για οικονομικούς λόγους.

ΟΙ ΕΚΚΛΗΣΕΙΣ. Προτού μείνει άνεργος ο Νίκος Κούγκουλος δούλευε οδηγός σε ταξί. Ηταν χωρισμένος χωρίς παιδιά. «Εμεινε ανασφάλιστος αφού βγήκε από το ταμείο ανεργίας», λέει η αδελφή του Λίλα Βάφη. «Ηταν του κλώτσου και του μπάτσου από άλλα νοσοκομεία μέχρι να πάει στο Σωτηρία και να βγει και το βιβλιάριο απορίας», λέει ο φίλος του Κώστας Αγγελίδης. Και αυτός, όπως λέει, βρισκόταν μαζί με τον Νίκο Κούγκουλο στη λίστα με τα δέκα επείγοντα περιστατικά. Πάσχει από ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής. Ηταν ιδιοκτήτης ταξί για 25 χρόνια, το πούλησε για να ξεχρεώσει τράπεζες και ΤΕΒΕ και έμεινε χωρίς ασφάλιση.

Ο κ. Βήχας πληροφορήθηκε τον θάνατο του 66χρονου από συγγενείς του το βράδυ της περασμένης Πέμπτης. Επειτα από ένα μήνα πιέσεών του λέει ότι φαινόταν πως το υπουργείο Υγείας θα μεσολαβούσε ώστε να βρουν περίθαλψη οι ανασφάλιστοι ασθενείς της λίστας. Το μεσημέρι της Παρασκευής, αφού κυκλοφόρησε η είδηση του θανάτου, ο υπουργός Υγείας Αδωνις Γεωργιάδης έδωσε εντολή να εισαχθούν στα νοσοκομεία οι λοιποί εννέα της λίστας. Ο Κώστας Αγγελίδης είχε σήμερα ραντεβού στο Λαϊκό για να εκτιμηθεί η κατάστασή του και εάν χρειάζεται χειρουργείο.

Τον τελευταίο χρόνο το Μητροπολιτικό Ιατρείο πραγματοποίησε 102 εισαγωγές ανασφάλιστων ασθενών. Από αυτούς οι 78 απορροφήθηκαν από δημόσια νοσοκομεία και οι 24 από ιδιωτικά. Ο κ. Βήχας περιγράφει τη διαδικασία: 1) Εστελνε e-mail ο ίδιος στον διοικητή του νοσοκομείου εξηγώντας την κοινωνική και ιατρική κατάσταση του ασθενούς. 2) Επικοινωνούσε με τους διοικητές τηλεφωνικά. 3) Συναντούσε τους διοικητές προσωπικά. 4) Εάν και πάλι δεν εξυπηρετούνταν το αίτημά του, το κοινοποιούσε στο Διαδίκτυο και ζητούσε από τους πολίτες να πιέσουν με επιστολές και τηλεφωνήματα την πολιτεία. Οπως και έγινε στην περίπτωση της λίστας με τους δέκα ασθενείς.

«Ολοι οι συνάδελφοι στα νοσοκομεία δέχονται να νοσηλεύσουν τα περιστατικά. Δεν απαγορεύει κανείς στους ασθενείς να μπουν, αλλά οι ίδιοι επιλέγουν να μη χρεωθούν», λέει ο κ. Βήχας.

Αναφέρει ότι παρέπεμψε σε ημέρα εφημερίας ανασφάλιστο ασθενή με ανεύρυσμα κοιλιακής αορτής στο Λαϊκό Νοσοκομείο. Χειρουργήθηκε άμεσα και έπειτα του ζητήθηκε να πληρώσει 7.000 ευρώ για τα έξοδα. «Εγινε ολόκληρη φασαρία για να μην περάσει το χρέος στην Εφορία», τονίζει ο εκπρόσωπος του Μητροπολιτικού Ιατρείου. 

ΠΕΡΙΜΕΝΟΝΤΑΣ ΓΙΑ ΧΕΙΡΟΥΡΓΕΙΟ. Από τους λοιπούς της λίστας οι οκτώ χρειάζονται καρδιοχειρουργική επέμβαση. Ανάμεσά τους βρίσκεται και ο 65χρονος καρδιοπαθής Μιχάλης Αγγελάκης, ο οποίος νοσηλεύεται πλέον στον Ευαγγελισμό. «Χρειάζομαι τριπλό μπαϊπάς. Το χειρουργείο σύμφωνα με τις γνωματεύσεις των γιατρών έπρεπε να είχε γίνει εδώ και ένα μήνα», μας είπε όταν τον συναντήσαμε στο Μητροπολιτικό Ιατρείο. Από εκεί προμηθευόταν δωρεάν τα φάρμακά του. Αλλιώς το κόστος τους φτάνει τα 300 ευρώ τον μήνα.

Για τρεις δεκαετίες ο κ. Αγγελάκης ήταν χονδρέμπορος ειδών αλιείας στην Αθήνα. Απασχολούσε 12 υπαλλήλους. Εκλεισε την επιχείρηση όταν δεν άντεχε άλλο το λειτουργικό κόστος. Σταμάτησε να έχει ασφαλιστική κάλυψη πριν από τρία χρόνια. «Ξέρω πολλούς συναδέλφους μου οι οποίοι είναι ανασφάλιστοι. Δεν έχουν να πληρώσουν τις εισφορές», λέει.

Εχει ετοιμάσει τα χαρτιά για συνταξιοδότηση, αλλά δεν έχει θεμελιώσει το δικαίωμα ακόμη λόγω ηλικίας. Η ασθένεια όμως δεν περιμένει. Τρεις αρτηρίες του έχουν φράξει. Το κόστος του χειρουργείου και της νοσηλείας υπολογίζεται σε 6.000 ευρώ. «Δεν το περίμενα ότι θα έφτανα εδώ. Είχα απευθυνθεί παλαιότερα στον Ευαγγελισμό και μου είχαν πει να περιμένω. Δεν απομακρυνόμουν από την Αθήνα για να είμαι κοντά στα νοσοκομεία. Ημουν αποκλεισμένος εδώ», είπε και πρόσθεσε: «Η Ελλάδα είναι γεμάτη ανασφάλιστους. Πρέπει να βρεθεί τρόπος να εξυπηρετηθούμε. Τι θα γίνει, θα πεθαίνουμε στους δρόμους;».

Πλήττονται ηλικιωμένοι και άνεργοι

Η οικονομική κρίση των τελευταίων ετών δεν επιτρέπει σε σημαντική μερίδα του ελληνικού πληθυσμού την πρόσβαση στην Υγεία. Μεταξύ του 2011 και 2013 οι επισκέψεις σε γιατρούς πρωτοβάθμιας φροντίδας εμφανίζονται μειωμένες κατά 30% σε όσους πάσχουν από υπέρταση και διαβήτη, σύμφωνα με στοιχεία της Εθνικής Σχολής Δημόσιας Υγείας. Την ίδια περίοδο η ετήσια δαπάνη για πρωτοβάθμια φροντίδα υγείας έχει μειωθεί κατά 50% ακολουθώντας τη μείωση του οικογενειακού εισοδήματος.

Σημαντική πτώση καταγράφεται και στην απορρόφηση ασθενών από τις δημόσιες δομές πρωτοβάθμιας φροντίδας (Κέντρα Υγείας, Πολυϊατρεία ΙΚΑ). Το 2013 πραγματοποιήθηκε σε αυτές το 28,7% των επισκέψεων, ενώ το 2011 είχαν απορροφήσει το 40,8% των επισκέψεων χρονίως πασχόντων.

«Η έρευνα έχει δείξει ότι πλήττονται πρωτίστως οι χρονίως πάσχοντες, που είναι φτωχοί και ηλικιωμένοι, οι άνεργοι και οι γυναίκες. Αυτές οι κοινωνικές ομάδες – πλην της επιδείνωσης της κατάστασης της Υγείας – εμφανίζονται να έχουν μεγάλα προβλήματα και κοινωνικά εμπόδια στην πρόσβαση, ιδιαίτερα στην πρωτοβάθμια και φαρμακευτική περίθαλψη», λέει στα «ΝΕΑ» ο Γιάννης Κυριόπουλος, καθηγητής Οικονομικών της Υγείας.

19.000 επισκέψεις σε δύο χρόνια

Ο Δήμος Ελληνικού παραχώρησε στις 15 Δεκεμβρίου 2011 στο Μητροπολιτικό Ιατρείο το κτίριο όπου στεγάζεται και καλύπτει τα λειτουργικά του έξοδα. Εκατό γιατροί όλων των ειδικοτήτων προσφέρουν αφιλοκερδώς τις υπηρεσίες τους μαζί με άλλους 150 εθελοντές. Τα φάρμακα προέρχονται από δωρεές και έως σήμερα το ιατρείο έχει φθάσει τις 19.000 επισκέψεις.

Τα προβλήματα πρόσβασης ανασφάλιστων καρκινοπαθών στην περίθαλψη