Ενας σκύλος, 1.000 λέξεις

Ολα τα μπόρντερ κόλεϊ είναι πανέξυπνα, κατά πολλούς τα πιο έξυπνα και εργασιομανή σκυλιά. Υπάρχει όμως ένα που ξεχωρίζει. Τη λένε Τσέισερ. Και την ώρα που τα πρώτα της «ξαδέλφια» φυλάνε κοπάδια προβάτων, εκείνη ξεκοκαλίζει… τη γραμματική και παίζει το συντακτικό στα δάχτυλα και των τεσσάρων ποδιών της. Σύμφωνα με τους αμερικανούς ερευνητές που μελετούν τη μοναδική ομολογουμένως περίπτωσή της, η ασπρόμαυρη σκυλίτσα όχι μόνο θυμάται περισσότερες από 1.000 λέξεις αλλά είναι σε θέση να συλλάβει μερικά από τα πιο δύστροπα σημεία της αγγλικής γραμματικής. Δικαίως λοιπόν, εκτός από άριστη μαθήτρια, η Τσέισερ θεωρείται διάνοια.

Ακόμη πιο σημαντικό από τις απίστευτες νοητικές ικανότητες της Τσέισερ είναι, σύμφωνα με τους ακαδημαϊκούς, το γεγονός ότι τελικά ένας σκύλος μπορεί να μάθει – όπως ακριβώς ένα μικρό παιδί – να ανταποκρίνεται με τον σωστό τρόπο σε διαφορετικούς τύπους λέξεων. «Οι έρευνές μας έδειξαν ότι η Τσέισερ μπόρεσε να κατανοήσει συντακτικές και σημασιολογικές έννοιες στο 75% των δοκιμών», επισημαίνουν στην «Ιντιπέντεντ» οι επιστήμονες από το Πανεπιστήμιο Wofford. Και τονίζουν ότι αφού αυτό το κόλεϊ των συνόρων – κατά την ελληνική ονομασία της ράτσας του – μπορεί να ξεχωρίζει τα ουσιαστικά από τα ρήματα, αυτό σημαίνει ότι μπορεί στο μέλλον να κατακτήσει και άλλες γλωσσικές δεξιότητες.

Τα αποτελέσματα της έρευνας, η οποία διήρκεσε περισσότερο από επτά χρόνια, δημοσιεύονται στην επιστημονική επιθεώρηση «Learning and Motivation» («Μάθηση και Κίνητρο»). Ολο αυτό το διάστημα, η Τσέισερ, η οποία γεννήθηκε το 2004, ζούσε και ζει στο σπίτι του καθηγητή Ψυχολογίας Τζον Πίλεϊ, πρωτίστως ως μέλος της οικογένειας και δευτερευόντως ως αντικείμενο της μελέτης τους.  
Τα πρώτα τρία χρόνια έμαθε 1.022 κύρια ονόματα, εκ των οποίων περισσότερα από 800 λούτρινα παιχνίδια, 26 Frisbees και άλλα 100 πλαστικά παιχνίδια. Καθένα από τα παιχνίδια είχε μοναδικά χαρακτηριστικά, ώστε να μπορεί να τα ξεχωρίζει.

Επίσης όλα είχαν ένα χαρακτηριστικό όνομα, όπως ελέφαντας ή Αϊ-Βασίλης. Ολη αυτή τη γνώση η  Τσέισερ την κατέκτησε σε διάστημα 32 μηνών. Κάθε μήνα, οι εκπαιδευτές της τής έκαναν επανάληψη σε όλο το λεξιλόγιο και εκείνη, ως άριστη μαθήτρια, αναγνώριζε το 95% των ονομάτων. Αρα, καταλήγουν οι ερευνητές, αφού ένα μπόρντερ κόλεϊ μπορεί να μαθαίνει τόσες πολλές λέξεις, μπορεί να θυμάται και να ξεχωρίζει, θα μπορούσε επίσης να μάθει να καταλαβαίνει την ανθρώπινη γλώσσα.  
Αρχικός στόχος της έρευνας ήταν να διερευνήσει κατά πόσον ένας σκύλος ο οποίος εκπαιδεύεται εύκολα – όπως τα μπόρντερ κόλεϊ – μπορεί να διδαχθεί να αντιλαμβάνεται απλές συντακτικές έννοιες, καθώς και τη σημασιολογία προτάσεων που αποτελούνται από τρία γραμματικά στοιχεία: εμπρόθετο αντικείμενο, ρήμα και άμεσο αντικείμενο. Ετσι, η Τσέισερ έμαθε να ανταποκρίνεται σε προτάσεις του τύπου «στην μπάλα πήγαινε το Frisbee» και το αντίστροφο «στο Frisbee πήγαινε την μπάλα». Επιπλέον, έμαθε να παίρνει το σωστό παιχνίδι και να το οδηγεί στον σωστό προορισμό ενώ σταδιακά άρχισε να ανταποκρίνεται ακόμη και σε καινούργια αντικείμενα.

«Τα ευρήματα έχουν πολλές ομοιότητες με τα στοιχεία που έχουν προκύψει από μελέτες σε δελφίνια», επισημαίνει ο Πίλεϊ. «Ο εγκέφαλός της», καταλήγει, «έχει εν μέρει την ίδια δομή με τον ανθρώπινο».