«Δούρειος ίππος» κατά των νεοναζί

Και όμως, η Ελλάδα δίνει τεχνογνωσία στη Γερμανία.  Η ΕΧΙΤ-Deutschland είναι η σημαντικότερη πρωτοβουλία που βοηθάει μέλη και στελέχη νεοναζιστικών οργανώσεων να εγκαταλείψουν την οργάνωσή τους. Πρόσφατα εμπνεύστηκε από την ιστορία του δούρειου ίππου ένα μαύρο μπλουζάκι από αυτά που φορούν οι νεοναζί. Οταν μπει στο πλυντήριο τα ναζιστικά σύμβολα ξεπλένονται και στη θέση τους εμφανίζεται η επιγραφή: «Αυτό που καταφέρνει η μπλούζα το καταφέρνεις κι εσύ». Ηταν η τελευταία ιδέα που είχε η πενταμελής ομάδα της πρωτοβουλίας που είναι στη διάθεση κάθε ενδιαφερομένου όλο το 24ωρο. «Τίποτα δεν είναι πιο πειστικό και αποτελεσματικό από πρώην μέλη και στελέχη που συμμετέχουν σε προγράμματα αποτροπής», λέει ο Ντάνιελ Κέλερ, επιστημονικός συνεργάτης της ΕΧΙΤ.

Στον Ομηρο βέβαια σταματά η μεταφορά τεχνοχνωσίας από την Ελλάδα. Σήμερα το πρόγραμμα ΕΧΙΤ θα μπορούσε να ανοίξει αντίστροφα τον δρόμο. Το πρώτο που χρειάζεται είναι η ανταλλαγή εμπειριών, όπως αυτή που έγινε στις αρχές της εβδομάδας στο διήμερο συμπόσιο που διοργάνωσε η Εταιρεία Σπουδών Νοτιοανατολικής Ευρώπης (SOEG) προσκαλώντας επιστήμονες, πολιτικούς και δημοσιογράφους από τις δύο χώρες. Η αφετηρία και οι ιστορικές αναφορές της νεοναζιστικής, ακροδεξιάς βίας είναι διαφορετικές – στη Γερμανία το ναζιστικό καθεστώς, στην Ελλάδα η δικτατορία της χούντας – ωστόσο το ιδεολογικό υπόβαθρο είναι κοινό. Και στην Ελλάδα της κρίσης το φαινόμενο δεν είναι περιθωριακό, αλλά φτάνει στο κέντρο της κοινωνίας.

Ο κίνδυνος να βγουν ιδιαίτερα ενισχυμένα τα ακροδεξιά και ευρωσκεπτικιστικά κόμματα στις ευρωεκλογές του Μαΐου είναι υπαρκτός στην Ελλάδα και στην Ευρώπη. Στη Γερμανία είναι σίγουρο ότι θα μπει στην επόμενη Ευρωβουλή το νεοσύστατο κόμμα Εναλλακτική για τη Γερμανία (ΑfD). Με συνθήματα όπως «Οι Ελληνες υποφέρουν, οι Γερμανοί πληρώνουν, οι τράπεζες κερδίζουν» το AfD είχε ακουμπήσει το 5% στις βουλευτικές εκλογές του Σεπτεμβρίου παίρνοντας ψήφους από όλες τις πολιτικές αποχρώσεις, δεξιούς Χριστιανοδημοκράτες, αριστερούς Σοσιαλδημοκράτες και ακόμα πιο αριστερούς του μετακομμουνιστικού Λίνκε. Οι μελετητές βλέπουν μετακίνηση ακροδεξιού δυναμικού προς το AfD μετά και τη δεύτερη απόπειρα απαγόρευσης του νεοναζιστικού κόμματος NPD που άρχισε πρόσφατα και δεν είναι καθόλου βέβαιο ότι θα τελεσφορήσει. Η εγκληματική δράση ασκείται από άλλα νεοναζιστικά δίκτυα και μικρούς πυρήνες όπως του NSU που δολοφόνησε εννέα μετανάστες μαζί με τον Ελληνα Θόδωρο Βουλγαρίδη. Και η Χρυσή Αυγή δεν είχε σχέσεις με το πολιτικό κόμμα ΝPD, αλλά με το σκληροπυρηνικό νεοναζιστικό Ελεύθερο Δίκτυο Νότου της περιοχής της Νυρεμβέργης, τα στελέχη του οποίου Ματίας Φίσερ και Σεμπάστιαν Σμάους φωτογραφίστηκαν στη Βουλή με τον αρχηγό της Χρυσής Αυγής Ν. Μιχαλολιάκο.  

Η κρίση και το αντιμνημονιακό τσουνάμι εξηγούν μόνον εν μέρει την ευκολία με την οποία η Χρυσή Αυγή άλωσε το κέντρο της κοινωνίας στην Ελλάδα. Προηγήθηκαν η απενοχοποίηση ρατσιστικών συμπεριφορών,  η κοινωνική αποδοχή της βίας, η απαξίωση πολιτικών θεσμών και της πολιτικής ελίτ. Τα μίντια έχουν μεγάλο μερίδιο ευθύνης. Τα γερμανικά κανάλια εκπαιδεύουν ειδικά τους δημοσιογράφους που ασχολούνται με τους νεοναζί, αλλά μια μερίδα μέσων και δημοσιογράφων στην Ελλάδα διαγκωνίζονταν ποιος θα δώσει βήμα στα στελέχη της Χρυσής Αυγής για να εξασφαλίσει τηλεθέαση.

ΤΟ ΠΑΡΑΔΕΙΓΜΑ ΤΟΥ ΛΑΝΤΣΧΟΥΤ. Η κοινωνία πολιτών θα μπορούσε επίσης να διδαχθεί από το παράδειγμα του Λάντσχουτ, πόλης 60.000 κατοίκων στη Νοτιοανατολική Βαυαρία που φιλοξένησε και το συνέδριο της SOEG. Η πρωτοβουλία Για τη Δημοκρατία και την Ανοχή έδιωξε τον αρχι-νεοναζί Μάρτιν Βίζε όταν αποφυλακίστηκε με περιοριστικούς όρους και θέλησε να εγκατασταθεί στην πόλη. Ο Φρανκ Τσερβασόνι, τοπικός υπεύθυνος του κρατικά χρηματοδοτούμενου προγράμματος, έχει στο ενεργητικό του 600 επισκέψεις σε σχολεία για την ευαισθητοποίηση μαθητών και δασκάλων, αλλά και για μαθήματα αντιπαράθεσης με τα επιχειρήματα των νεοναζί.